Jerzy Harasymowicz - Polski Serwis Naukowy

Jerzy Harasymowicz, Jerzy Harasymowicz-Broniuszyc (ur. 24 lipca 1933 w Puławach, zm. 21 sierpnia 1999 w Krakowie) – polski poeta, założyciel grup poetyckich Muszyna i Barbarus.

Pochodził z rodziny o mieszanych ukraińsko, polsko-niemieckich korzeniach.

Należał do tzw. pokolenia "Współczesności". Zadebiutował w 1953 roku, publikując wiersze i prozę poetycką w "Życiu Literackim". Jego pierwszym tomikiem były wydane w 1956 roku Cuda. Publikował również na łamach m.in. "Twórczości", "Tygodnika Powszechnego" i "Dziennika Polskiego".

Wojtek Bellon, właśc. Wojciech Jerzy Belon (ur. 14 marca 1952 w Kwidzynie, zm. 3 maja 1985 w Krakowie) – polski pieśniarz, poeta, kompozytor. Wykonawca piosenki poetyckiej i studenckiej.

W górach jest wszystko co kocham – projekt poetycko-muzyczny ludzi chodzących po górach, w ramach którego w dużych polskich miastach wiosną i jesienią odbywa się szereg koncertów i festiwali piosenki poetyckiej pod wspólnym tytułem projektu.

Laureat licznych nagród, m.in. Nagrody im. Stanisława Piętaka (1967), Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1972), głównej Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (1975).

Jego twórczość charakteryzowała się "przesyceniem" opisów, co czyniło wymyślone przez niego mitologie niezwykle szczegółowymi i sprawiającymi wrażenie realnych. Interesował się kulturą Łemków oraz słowiańsko-chrześcijańską, do których to zainteresowań często odnosił się w swoich utworach.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu, polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej językowej kompozycji, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.

Z poezji Jerzego Harasymowicza wywodzi się termin kraina łagodności, do którego w swoich piosenkach nawiązywał Wojciech Belon, a który bywał później utożsamiany z poezją śpiewaną.

Harasymowicz był pisarzem płodnym, umierając zostawił po sobie ponad 40 tomów wierszy, liczne wybory wierszy i 2 bajki dla dzieci sprzedane łącznie w liczbie ponad 700 000 egzemplarzy.

W środowisku Krakowa był powszechnie znany jako wielbiciel Zwierzyńca i Baru na Stawach (znany wiersz o tym barze). Jednocześnie deklarował się jako fanatyczny wielbiciel gnębionego wówczas przez komunistyczne władze Klubu Sportowego Cracovia. Pisał wiersze o Cracovii i jej piłkarzach. Najsłynniejszym jest chyba wiersz o zdobywcy bramki bezpośrednio z rzutu rożnego w wygranych 2-1 pierwszoligowych derbach Krakowa Cezarym Toboliku.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Kultura (z łac. colere = "uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie") – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri ("uprawa ziemi"), interpretuje się go w różny sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).

Po roku 1989 izolowany za bezkompromisowe wypowiedzi na temat środowiska literackiego Krakowa.

Jego prochy rozsypano nad bieszczadzkimi połoninami, a symboliczny grób stanowi pomnik w kształcie bramy na Przełęczy Wyżnej.

Z poezji Jerzego Harasymowicza zrodził się projekt muzyczny W górach jest wszystko co kocham.

Twórczość

Poezje

Cuda (1956)

Powrót do kraju łagodności (1957)

Wieża melancholii (1958, il. Daniel Mróz)

Przejęcie kopii (1958)

Genealogia instrumentów (1959)

Mit o świętym Jerzym (1959, il. Daniel Mróz)

Ma się pod jesień (1962)

Podsumowanie zieleni (1964)

Budowanie lasu (1965)

Pastorałki polskie (1966, 1980)

Zielony majerz (1969)

Madonny polskie (1969, 1973, 1977)

Znaki nad domem (1971)

Bar na Stawach (1972, 1974)

Zielnik. Pascha Chrysta (1972)

Polska weranda (1973)

Małopolska (1973, nie drukowany, tylko w Wyborze wierszy z 1975)

Córka rzeźnika (1974, il. Jan Młodożeniec)

Żaglowiec i inne wiersze (1974)

Barokowe czasy (1975)

Banderia Prutenorum ... (1976)

Polowanie z sokołem (1977)

Cudnów (1979)

Wiersze miłosne (1979, 1982, 1986, III wyd. pt Wiesz wszystko)

Z nogami na stole (1981)

Wesele rusałek (1982)

Wiersze na igrzyska (1982)

Wiersze sarmackie (1983)

Dronsky (1983)

Złockie niebo cerkiewne (1983)

Klękajcie narody (1984)

Na cały regulator (1985)

Lichtarz ruski (1987)

Ubrana tylko w trawy połonin (1988)

Za co jutro kupimy chleb (1991)

Kozackie buńczuki (1991)

W botanicznym. Wiersze zen (1992)

Czeremszanik (1993)

Zimownik (1994)

Worożycha (1994)

Samotny jastrząb (1995)

Klasztor na księżycu (1996)

Srebrne wesele (1997)

Wybory wierszy

Wybór wierszy (1967, część wierszy nowych)

Poezje wybrane (1971)

Wybór wierszy (1975)

Poeci polscy – miniatura (1978)

Cała góra barwinków (1983)

Poezje wybrane (1985)

Wiersze beskidzkie (1986)

Wybór wierszy (1986, dwutomowy)

Erotyki (1992, 1994)

Wiersze z połonin (1996)

Miłość w górach (1997)

Wybór liryków (1999)

Liryki najpiękniejsze (2001)

Późne lato (2003)

Bieszczady (2003)

Bajki

Bajka o królewnie, co spać nie chciała (1962)

Kasia cała z czekolady i z cukierków ma rękawy (1980)

Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Jerzego Harasymowicza

Mariusz Kubik – Jerzy Harasymowicz-poeta z kraju łagodności, "Gazeta Uniwersytecka UŚ" nr 4 (71)/styczeń 2000; Uniwersytet Śląski, Katowice

Przypisy

"Jego dziad, Werhowyniec, Ukrainiec ze wschodnich Bieszczadów, mieszkał niedaleko Sławska, w Dołynie. Tam też młodziutki Harasymowicz spędzał wakacje." [w:] Andrzej Burghardt. Twórczość Jerzego Harasymowicza na tle tzw. poezji bieszczadzkiej. Biblioteka Sanocka.
"Po roku 1989 poetę zaczęto stopniowo izolować, zwłaszcza w Krakowie. Przyczyn musiało być wiele – demonstracyjna niezależność poety, buńczuczne, bezkompromisowe wypowiedzi na temat środowiska literackiego, sympatie dla socjaldemokratów, ukraińskość, na którą nawet na Ukrainie patrzono bardzo podejrzliwie " [w:] Andrzej Burghardt. Twórczość Jerzego Harasymowicza na tle tzw. poezji bieszczadzkiej, op. cit. ,,Radostowa. Ilustrowany miesięcznik społeczno-kulturalny” 3:1999 nr 5, s. 28; „Trybuna. Aneks” 10: 1999 nr 47, s.1, 7; tamże nr 44, s.1; B. Salamon-Satała, Wielka inwentaryzacja.Rozmowy z poetami, Kraków 1999, s. 89-90 Brodate)
Jego prochy, tak jak pragnął, rozsypano nad Tarnicą i Haliczem [w:] ,,Gazeta Bieszczadzka” 9:1999 nr 20, s. 5.