Jerzy Jarnuszkiewicz - Polski Serwis Naukowy

Jerzy Mieczysław Jarnuszkiewicz herbu Lubicz (ur. 27 lutego 1919 w Kaliszu, zm. 14 lipca 2005 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, twórca pomnika Małego Powstańca w Warszawie.

Uczył się najpierw w Krakowie, a następnie w Warszawie. Studia dokończył dopiero po wojnie. Od 1950 do lat 80. (przez 35 lat) prowadził w warszawskiej ASP pracownię rzeźby. Profesor m.in.: Grzegorza Kowalskiego, Marka Morela, Marka Kijewskiego, Krzysztofa M. Bednarskiego, Barbary Falender.

Henryk Morel (ur. 11 marca 1937 w Goleniowy, zm. 11 lipca 1968 w Cimochowiznie) - polski rzeźbiarz, ceramik, rysownik , pedagog, współautor spektakli audiowizualnych. Wybitny artysta (dekady 1958-1968), którego prace miały wpływ na kształt nowoczesnego języka polskiej rzeźby lat 60.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Jeszcze jako student zaprojektował rzeźbę "Dziecko - bohater", która została wykorzystana w 1983 jako model pomnika "Małego Powstańca". Pomnik odsłonięto uroczyście 1 października 1983 i połączono to z obchodami 15-lecia nadania Chorągwi Warszawskiej ZHP imienia Dzieci Warszawy. Figurę chłopca w za dużym hełmie, z przewieszonym przez ramię pistoletem i w wielkich saperkach, ustawiono przy gąsienicy z brązu na Podwalu. Autor zadedykował go warszawskim harcerzom. Jego autorstwa jest również pochodząca z 1947 płaskorzeźba Plon znajdująca się na Saskiej Kępie w Warszawie. W roku 1949 wykonał dwie gipsowe płaskorzeźby ("Razem w boju", "Razem w odbudowie"), zdobiące socrealistyczny tunel schodów ruchomych przy warszawskiej Trasie W-Z.

Gips − nazwa pochodzi od gr. gypsos (γύψος) (łac. gypsum) oznaczającego czynność gipsowania, a także kredę lub cement. Nazwa ta obejmuje dwa pokrewne pojęcia:

Akademia sztuk pięknych (ASP) - szkoła wyższa kształcąca na kierunkach powiązanych z szeroko rozumianą sztuką (sztuki plastyczne). W wyniku zmiany ustawy o szkolnictwie wyższym mogą być przekształcane w uniwersytety przymiotnikowe.

W latach 60. tworzył geometryczne ażurowe rzeźby z metalu o ogromnych rozmiarach, ustawiane w przestrzeni miejskiej. Były to niezwykłe rzeźby z zespawanych odpadków: haków, ostrzy, bagnetów, łańcuchów, części urządzeń, kompozycji abstrakcyjnych, m.in. "Okien", "Rytmów", "Żagli". Nieliczne ocalały do dziś przy ul. Kasprzaka w Warszawie, w pobliżu al. Prymasa Tysiąclecia. Wkrótce jednak zostaną zastąpione torami nowej trasy tramwajowej.

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.

Plon – płaskorzeźba znajdująca się na jednym z budynków na skrzyżowaniu ulicy Katowickiej z ulicą Zwycięzców na Saskiej Kępie w Warszawie. Została wykonana w ramach zmian wprowadzanych przez Biuro Odbudowy Stolicy po II wojnie światowej. Autorem płaskorzeźby jest Jerzy Jarnuszkiewicz. W roku 2011 dzieło zostało wpisane do rejestru zabytków, a następnie odrestaurowane.

Był także twórcą tradycyjnych rzeźb. W 1960 w Kaliszu stanął pomnik Adama Asnyka jego autorstwa. Natomiast 30 maja 1983 odsłonięto w Lublinie na dziedzińcu KUL rzeźbę pomnikową Jana Pawła II i kardynała Stefana Wyszyńskiego. Jarnuszkiewicz jest także współautorem Międzynarodowego Pomnika Męczeństwa w Oświęcimiu-Brzezince, rzeźb w Elblągu, Ravnem (Słowenia). Zajmował się także medalierstwem i grafiką artystyczną.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Przypisy

Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa. Warszawa: Murator, 2001, s. 94-96. ISBN 83-915407-0-7.

Linki zewnętrzne

Karol Sienkiewicz: Jerzy Jarnuszkiewicz. culture.pl, 2008-12. [dostęp 23 maja 2011].

Jerzy Jarnuszkiewicz, MEDALE. rzezba-oronsko.pl. [dostęp 23 maja 2011].

Paweł Giergoń: Płaskorzeźba "Plon" Jerzego Jarnuszkiewicza w Rejestrze Zabytków. sztuka.net.pl, 2011-01-28. [dostęp 23 maja 2011].