Jerzy Makowiecki, ps. Tomasz Malicki, Wokulski (ur. 23 stycznia 1896 w Warszawie, zm. 13 czerwca 1944 w okolicach wsi Górce) – polski inżynier, działacz konspiracji 1939–1945, kierownik Wydziału Informacji BIP ZWZ AK, przewodniczący Stronnictwa Demokratycznego (1943–1944).

Życiorys

Ukończył gimnazjum Rychłowskiego w Warszawie (1913). W czasie I wojny światowej w POW, w 1918 był krótko więziony w Cytadeli Warszawskiej przez władze niemieckie. Od 1918 służył w Wojsku Polskim, biorąc udział m.in. w obronie Lwowa przed bolszewikami. Działał w Komitecie Obrony Kresów. W okresie wojny polsko-bolszewickiej w latach 1919–1920 pracował dla II Oddziału. W 1919 ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty i Szkołę Karabinów Maszynowych w Dęblinie. Od 1923 do 1924 zatrudniony jako referent w Wydziale Osad Żołnierskich Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1926 przeniesiony do rezerwy. Studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, który ukończył w 1933. Projektował liczne obiekty na potrzeby marynarki wojennej (Gdynia, Hel). We wrześniu 1939 bronił Warszawy przez wojskami niemieckimi.

W 1937 włączył się w działalność warszawskiego Klubu Demokratycznego. Dwa lata później został wybrany w skład Rady Naczelnej SD. Został wiceprzewodniczącym ZG ugrupowania. Po aresztowaniu i zamordowaniu Stanisława Więckowskiego objął w maju 1943 funkcję przewodniczącego SD. Był jednocześnie przewodniczącym jego komisji programowej.

W październiku 1940 został mianowany szefem Wydziału Informacji BIP, który pozostał do śmierci w 1944. 13 czerwca 1944 wraz z żoną Zofią został porwany i zamordowany przez członków tzw. grupy Sudeczki związanej z kontrwywiadem Armii Krajowej w okolicach wsi Górce, akcje inspirował Witold Bieńkowski oraz oficerowie kontrwywiadu AK związani z obozem nacjonalistycznym. Tego samego dnia zamordowano historyka Ludwika Widerszala, pracownika Wydziału kierowanego przez Makowieckiego. Sprawa morderstwa Makowieckiego i Widerszala budzi kontrowersje: część historyków je usprawiedliwia sugerując, że Makowiecki i Widerszal byli agentami sowieckimi, inna część sprzeciwia się uproszczeniom wskazując, że chęć porozumienia z ZSRR wcale nie musiała być dowodem agenturalności, a podobne plany do Makowieckiego miał Stanisław Mikołajczyk. Niektórzy publicyści szukają inspiratorów mordu na Makowieckim i Widerszalu wśród agentury sowieckiej w Polsce, której miałoby zależeć na wyeliminowaniu z polskiego życia publicznego ludzi centrolewicy o poglądach antykomunistycznych.

Przypisy

Źródła