Jerzy Prokopiuk (ur. 5 czerwca 1931 w Warszawie) – gnostyk, antropozof, pisarz-eseista, tłumacz literatury naukowej i pięknej, redaktor naczelny czasopisma Gnosis (od 1991 roku). Wprowadził do Polski poprzez przekłady i eseje myśl szwajcarskiego psychologa i psychiatry Carla Gustava Junga.

Życiorys

Jerzy Prokopiuk urodził się w polskiej rodzinie katolickiej, w młodości zaczął interesować się filozofią i ezoteryką. W 1953 r. był więziony na Mokotowie za działalność antykomunistyczną, został wyrzucony z ZMP pod zarzutem "arystokratycznego stosunku do mas". Studiował na Uniwersytecie Warszawskim filologię Wschodu Starożytnego, której nie ukończył, bo nie pozwolono mu napisać pracy magisterskiej. Jego duchowym przewodnikiem i nauczycielem antropozofii był Robert Walter z Komorowa, który nakłonił go w latach pięćdziesiątych do lektury dzieł Rudolfa Steinera. Podróżował do Niemiec, Szwajcarii, Francji (do Langwedocji, gdzie swoje siedziby mieli katarzy) i Szwecji – dzięki podróżom tym miał dostęp do obcojęzycznej literatury, poznał także wielu zachodnich ezoteryków i antropozofów. Utrzymywał kontakty z powojennymi i współczesnymi kręgami literackimi oraz intelektualistami (także katolickimi): przyjaźnił się m.in. z Robertem Stillerem, ks. Bronisławem Bozowskim oraz wybitnymi polskimi uczonymi: antropologiem i religioznawcą, prof. Andrzejem Wiercińskim, oraz matematykiem i fizykiem, prof. Krzysztofem Maurinem, na którego seminariach gościł z wykładami. W 2000 r. udzielił też wywiadu (obecnie byłemu) jezuicie Stanisławowi Obirkowi, który opublikował go na łamach katolickiego pisma "Życie duchowe". Utrzymywał także dobre stosunki z wieloma polskimi masonami, co zaowocowało publikacją w piśmie Ars Regia.

Tłumaczył na język polski dzieła Junga, Freuda, van der Leeuwa, Eliadego, Kerenyi'ego, Drewermanna, Webera, Mistrza Eckharta, Anioła Ślązaka, Novalisa, Goethego, Schillera, Schleiermachera, Hegla, Hessego, Huxleya, Rudolfa Steinera i wielu innych autorów. W 1987 r. zredagował numer Literatury na świecie (nr 12) poświęcony gnozie i gnostycyzmowi, a w roku 2000 przygotował antologię tekstów inicjacyjnych Rudolfa Steinera pt. Droga do wtajemniczenia (Poznań, Dom Wyd. REBIS, ISBN 83-7120-932-0). Do lat siedemdziesiątych zajmował się prawie wyłącznie tłumaczeniami, wtedy zaczął spisywać swoje myśli, które obecnie wydawane są pod tytułem Światłość i radość. Jego pierwsze dzieło Gnoza i gnostycyzm ukazało się w 1998 roku, wcześniej ukazywały się tylko pojedyncze eseje, przedmowy lub posłowia do tłumaczonych książek. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz Powszechnego Towarzystwa Antropozoficznego (z siedzibą w Dornach/Szwajcaria). Należy do RACJI Polskiej Lewicy, dawniej znanej pod nazwą Antyklerykalnej Partii Postępu RACJA.

Od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku prowadzi w Warszawie zarejestrowany jako stowarzyszenie Klub "Gnosis" (przez długi czas w znanej klubogalerii warszawskiej Le Madame aż do jej zamknięcia), gdzie występowało z wykładami wielu intelektualistów i ezoteryków, m.in. prof. Andrzej Wierciński, prof. Krzysztof Maurin, prof. Tadeusz Cegielski, prof. Andrzej Nowicki, prof. Franciszek Gołembski, ks. prof. Henryk Paprocki, Jan Witold Suliga, prof. Jan Garewicz, prof. Jan Tomkowski, Robert Stiller, Maciej Góralski, prof. Konrad Rudnicki i wielu innych. Współtworzy ten klub razem z heglistą i astrologiem Światosławem Florianem Nowickim. Ma on na celu popularyzację ezoteryki, gnozy i antropozofii w Polsce, wszystkie spotkania mają charakter otwarty. Podczas spotkań wygłaszane są odczyty na temat historii religii, literatury, filozofii, różnych gałęzi ezoteryki. W Warszawie prowadził też przez wiele lat tzw. grupę "Jednorożec", na którego spotkaniach w wąskim kręgu studiowano i dyskutowano zagadnienia z zakresu ezoteryki (głównie antropozofii). W latach 80. i 90. znany jako popularyzator antropozofii w Polsce i inspirowanych przez nią inicjatyw, gł. w rolnictwie biodynamicznym, pedagogice waldorfskiej i eurytmii.