Jerzy Samuel Bandtkie - Polski Serwis Naukowy

Jerzy Samuel Bandtkie

Tablica pamiątkowa we Wrocławiu

Jerzy Samuel Bandtkie (ur. 24 listopada 1768 w Lublinie, w rodzinie luterańskiej, zm. 11 czerwca 1835 w Krakowie) – polski bibliotekarz i bibliograf, filolog, oraz historyk językoznawstwa i drukarstwa.

Okres wrocławski

Z wykształcenia był historykiem i językoznawcą. W czasie swojego pobytu we Wrocławiu w latach 1798-1810 pracował jako nauczyciel języka polskiego oraz bibliotekarz. Od 1802 współpracował z wydawnictwem Kornów w zakresie publikacji polskojęzycznych. Uczył przez 6 lat w gimnazjum św. Elżbiety, a od 1804 był rektorem szkoły Św. Ducha. Był również bibliotekarzem biblioteki przy kościele św. Bernardyna.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Najważniejsze publikacje okresu wrocławskiego

Nowy elementarz polski (1803)

Nowy słownik kieszonkowy polsko-niemiecko-francuski (1805)

dwujęzyczny Słownik dokładny języka polskiego i niemieckiego (1806)

gramatyka polska dla Niemców pt. Polnische Grammatik für Deutsche, welche die polnische Sprache gründlich erlernen wollen (1808)

W czasie pobytu we Wrocławiu opublikował również szereg rozpraw naukowych dotyczących historii Śląska, a zwłaszcza jego związków językowych z Polską. Dowodził związków słowiańskiej autochtonicznej ludności Śląska z Polską polemizując z historykami czeskimi i niemieckimi, oraz sprzeciwiał się celowej germanizacji tej ludności.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum im. Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.
Gebethner i Wolff – znane warszawskie przedsiębiorstwo wydawnicze i księgarskie założone w 1857 przez Gustawa Adolfa Gebethnera i Augusta Roberta Wolffa przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (Pałac Potockich), a później również w Krakowie. Istniało do 1950, zlikwidowane przez komunistów (antykwariat działał do 1961 r.).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Germanizacja – proces przyswajania języka lub kultury niemieckiej przez jednostki i grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Germanizacja może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego) jak i mieć charakter względnie dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją. Często rozumiana obecnie jako proces wynarodowienia, poprzez nakłanianie lub przymuszanie ludności rdzennej określonego terenu do przyswojenia języka niemieckiego oraz kultury niemieckiej, a także proces rozprzestrzeniania się języka, kultury i ludności poprzez asymilację lub adaptacje obcojęzycznych słów.

11 czerwca jest 162. (w latach przestępnych 163.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 203 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.

Polski Słownik Biograficzny (PSB) – wielotomowa publikacja mająca na celu gromadzenie biografii sławnych, nieżyjących już osób związanych z Polską, mieszkających w niej oraz poza jej granicami, od czasów Popiela do współczesności.

Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) - naczelna polska instytucja nauki mająca status towarzystwa naukowego ogólnego, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.

Kornowie - rodzina wrocławskich wydawców, księgarzy i drukarzy w XVIII - XX w. Założona przez Johanna Jacoba Korna firma wydawała publikacje przeznaczone głównie dla krajów Europy Wschodniej, zwłaszcza Polski. Syn Johanna, Wilhelm Gottllieb, wydawał polskie podręczniki, uruchomił w I Rzeczypospolitej składy księgarskie w Warszawie, Lwowie i Poznaniu. Był dostawcą książek dla Stanisława Augusta Poniatowskiego i Uniwersytetu Wileńskiego.

Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, ukr. Люблін, lit. Liublinas, ros. Люблин) – największe polskie miasto po wschodniej stronie Wisły, stolica województwa lubelskiego (nieprzerwanie od 1474 roku) oraz Lubelszczyzny. Jest jednym z największych polskich miast, 2. w Małopolsce, a 9. miastem w kraju pod względem liczby ludności (349 440 mieszkańców) oraz 15. pod względem powierzchni (147 km²,).

Wrocław (, niem. Breslau ?/i, dialekt śląski Brassel, czes. Vratislav lub Vroclav, węg. Boroszló) – historyczna stolica Śląska, miasto na prawach powiatu (wrocławski powiat grodzki), stolica województwa dolnośląskiego, oraz siedziba władz wrocławskiego powiatu ziemskiego grupującego 9 okolicznych gmin.