Jeziora w Olsztynie - Polski Serwis Naukowy

W granicach administracyjnych Olsztyna obecnie leży 15 jezior, z czego 13 przekracza 1 ha powierzchni. Łącznie wszystkie jeziora zajmują 725 ha, co równa się 8,25% powierzchni całego miasta. W zachodniej części Olsztyna jeziorność wynosi 40%, a we wschodnich stronach 8%.

Największym i zarazem najgłębszym olsztyńskim jeziorem jest jezioro Ukiel, zwane również Krzywym. Jego powierzchnia wynosi 412 ha, a maksymalna głębokość dochodzi do 43 metrów. W pobliżu ulicy Jeziornej nad jeziorem Ukiel znajduje się kąpielisko miejskie.

Ukiel (lub Jezioro Krzywe – nazwa nieoficjalna) – jezioro położone na Pojezierzu Olsztyńskim, w północno-zachodniej części Olsztyna pomiędzy osiedlami Dajtki, Gutkowo i Likusy.

Jezioro Trackie - jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, położone we wschodniej części Olsztyna, na terenie osiedla Zielona Górka, leżące na terenie Pojezierza Olsztyńskiego

Drugie co do wielkości jezioro w Olsztynie to jezioro Kortowskie, które z jeziorem Ukiel połączone jest przez rzekę Kortówkę. Jego powierzchnia wynosi 89,7 ha, a maksymalna głębokość – 17,2 metry.

Drugim co do głębokości olsztyńskim jeziorem jest Tyrsko, często nazywane przez mieszkańców Olsztyna jeziorem Żbik. Maksymalna głębokość akwenu to 30,6 metrów, a jego powierzchnia – 18,6 ha.

Najmniejsze jezioro Olsztyna to jezioro Modrzewiowe. Jego powierzchnia zajmuje 0,25 ha. Jednym z płytszych jezior jest natomiast jezioro Trackie. Mimo iż jest ono trzecim według wielkości olsztyńskim jeziorem (52,8 ha), to w najgłębszym miejscu liczy sobie 4,6 metrów.

Jezioro Kortowskie – jezioro przepływowe położone w południowo-zachodniej części Olsztyna w bezpośrednim sąsiedztwie dzielnic Słoneczny-Stok, Dajtki i Kortowo – kampusu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, w zlewni Łyny-Pregoły.

Fajferek (niem. Pfeiffersee) - jezioro w Olsztynie, osuszone w XIX w., znajdowało się w między ul. Grunwaldzką, Szarych Szeregów, Warszawską, Jagiellończyka, Zawiszy Czarnego. Jezioro owalnego kształtu, wypływał z niego strumień, który otaczał w głębokim jarze od południowej strony wzgórze, na którym wybudowano szpital wojskowy. Na planie z 1922 roku widoczne są łąki (Łąki Fajferskie) po osuszonym jeziorze. Później było tu miejskie wysypisko śmieci. Obecnie znajdują się tu ogródki działkowe. Według S. Piechockiego nazwę jezioro Fajferek wzięło od nazwiska Marcina Pfeiffera, ostatniego właściciela młyna, który znajdował się w okolicy. W tym czasie w Olsztynie mieszkało kilka osób o tym nazwisku, m.in. fabrykant, możliwe więc, że nazwa jeziora pochodzi od innej osoby o tym nazwisku.

Poniższa tabela przedstawia powierzchnię i głębokość wszystkich 15 olsztyńskich jezior.

Rozmieszczenie jezior w Olsztynie

Do drugiej połowy XIX wieku istniało w Olsztynie znacznie więcej jezior. Wówczas przeszły one w ręce prywatne, co było dla nich równoznaczne z wyrokiem śmierci, gdyż właściciele oczekiwali największych dochodów z parcel budowlanych, nie z rybołówstwa.

Największym osuszonym w owych czasach jeziorem było Jezioro Fajferek, leżące w okolicach ulic Warszawskiej, Jagiełły i Jagiellończyka. Jego istnienie zakończyło się w 1882 roku, mimo że 37 lat wcześniej Zarząd Miejski otworzył nad nim kąpielisko.

Woda została spuszczona również z jezior: Motka, Małego Klebarskiego, Płocidugi czy Pelnogi (Połnogi). Osuszone zostały również trzy miejskie stawy: Mały Staw, Staw Duży, Górny Staw (okolice obecnego skrzyżowania ulic Kościuszki i Piłsudskiego) a także Jezioro Choinki.

Rekultywacji poddano wcześniej zanieczyszczone Jezioro Kortowskie oraz Jezioro Długie.