Jezioro Białe Augustowskie - Polski Serwis Naukowy

Jezioro Białe Augustowskie – jezioro w Augustowie. Inne nazwy: Jezioro Białe lub Krechowieckie.

Jezioro ma powierzchnię 480 ha. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta z licznymi zatokami (Orzechówka, Tartaczna, Wierszowiec) i półwyspami (południowy brzeg - Pień, Dąbek, Lisi Ogon, północny brzeg - Ostry Róg). Brzegi są w większości wysokie i suche, porośnięte lasem sosnowym. Na jeziorze znajdują się 4 wyspy (łączna powierzchnia - 1,5 ha).

Augustów (lit. Augustavas ros. Августов) – miasto w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim. W latach 1975-1998 administracyjnie należało do województwa suwalskiego. Miasto jest także siedzibą władz wiejskiej gminy Augustów.
Jezioro rynnowe – rodzaj jeziora polodowcowego, wypełniającego obniżenie rynny polodowcowej, zazwyczaj długie, wąskie, kręte, głębokie i o stromych brzegach. Często tworzą ciągi, które wyznaczają przebieg dawnych rynien.

Białe zalicza się do typu jezior rynnowych. Rozciąga się równoleżnikowo. Dno urozmaicone jest przegłębieniami i wzniesieniami, biegnącymi zgodnie z rozciągłością jeziora. Wzdłuż jeziora ciągnie się oz. Półwyspy Dąbek i Lisi Ogon stanowią jego wierzchołki. Lisi Ogon jest jedną z najlepiej wykształconych tego typu form w okolicach Augustowa.

Węgorz europejski (Anguilla anguilla) – ryba z rodziny węgorzowatych (Anguillidae), rzędu węgorzokształtnych (Anguilliformes). Jego krew zawiera niebezpieczną dla ssaków ichtiotoksynę.
Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie w powiecie ciechanowskim, zm. 2 października 1946 w Versoix pod Genewą) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.

Położenie

Od zachodu Białe łączy się z jeziorem Necko (przez rzeczkę Klonownica). We wschodniej części - z jeziorem Studzieniczne (przez śluzę Przewięź) oraz jeziorkiem Staw Wojciech (przez niewielki ciek wodny).

Jezioro znajduje się w granicach administracyjnych Augustowa (zabudowa miejska rozciąga się na płd.-zach. od jeziora). Nad płd.-wsch. brzegiem położona jest miejscowość Przewięź. W pobliżu Przewięzi znajduje się osiedle Wojciech - do roku 1973 samodzielna wieś, obecnie część administracyjna Augustowa.

Jezioro Białe leży na szlaku Kanału Augustowskiego (6,7 km - od 36,7 km do 43,4 km kanału). Obok zachodniego brzegu jeziora biegnie linia kolejowa nr 40 (przystanek kolejowy Augustów Port) oraz droga krajowa nr 8. W Przewięzi, przez most drogowy na śluzie Przewięź, prowadzi droga krajowa nr 16.

Droga krajowa nr 8 (DK8) – droga krajowa o długości 721,484 km prowadząca od przejścia granicznego do Czech w Kudowie-Zdroju do przejścia granicznego na Litwę w Budzisku. Stanowi polski odcinek międzynarodowej trasy E67. Przebiega przez obszar pięciu województw: podlaskiego, mazowieckiego, łódzkiego, wielkopolskiego, dolnośląskiego. Jest najdłuższą drogą krajową w Polsce.
Puszcza Augustowska – duży kompleks leśny położony w województwie podlaskim oraz na Litwie i Białorusi. Powierzchnia całej puszczy wynosi ok. 160 tys. ha, z czego w granicach Polski znajduje się ponad 114 tys. ha. Na jej terenie znajduje się Wigierski Park Narodowy.

W roku 1973 włączone do administracyjnych granic Augustowa.

Geneza nazwy

Pierwsze wzmianki o nazwie jeziora pochodzą z XVI wieku gdy owe pustkowie penetrowali wojowie Mendoga i Gedymina. Leszek Czarny w zwycięskiej bitwie miał rozgromić Jaćwingów. Prawdopodobnie wówczas jezioro nazwano Białym z powodu niezliczonej ilości białego ptactwa wodnego osiadłego na brzegach i unoszącego się nad taflą jeziora. Pochodzenia nazwy jeziora dopatrywano się też w bardzo jasnym, niemal białym kolorze jego dna.

Przewięź – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Płaska na obszarze Puszczy Augustowskiej u zbiegu Gościńca Sejneńskiego i Gościńca Puszczańskiego. Znajduje się tu śluza na Kanale Augustowskim łącząca jeziora Studzieniczne (wyspowy rezerwat Brzozowy Grąd) z Białym Augustowskim. Po drugiej (południowej) stronie przesmyku między dwoma jeziorami znajduje się należąca już do miasta Augustowa miejscowość Studzieniczna.
Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)