Jezioro Dobczyckie - Polski Serwis Naukowy

Jezioro Dobczyckie (Zbiornik Dobczycki) - zbiornik zaporowy (zbiornik retencyjny) położony w województwie małopolskim pomiędzy Myślenicami a Dobczycami, utworzony w 1986 roku poprzez spiętrzenie wód Raby przez zaporę, która ma 30 m wysokości i 617 m długości.

Zbiornik ma powierzchnię ok. 10,7 km² i pojemność całkowitą 127 mln m.

Dobczyce – miasto i gmina w woj. małopolskim, w powiecie myślenickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobczyce, położone w dolinie rzeki Raby, między Pogórzem Wiśnickim a Pogórzem Wielickim.

Zbiornik zaporowy – rodzaj zbiornika antropogenicznego (nazywany często jeziorem zaporowym), utworzonego przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą wybudowaną w miejscu gdzie morfologia doliny sprzyja wzniesieniu takiej budowli piętrzącej. Funkcjonowanie zbiorników zaporowych nawet w okresach posusznych zapewniają precyzyjnie określone funkcje potencjalnej budowli i retencji powierzchniowej oraz wystarczająca ilość wód zasilających. Zasadniczą cechą morfometryczną zbiorników zaporowych jest rozkład głębokości nawiązujący do spadków podłużnych i poprzecznych zatopionej doliny, z minimum przy brzegach sąsiadujących z jej zboczami oraz w strefie cofki i maksimum w części zbiornika przy odwodnej stronie zapory. Są one również zróżnicowane pod względem powierzchni i możliwości retencyjnych w zależności od głębokości wcięcia doliny i rozległości jej dna.

Decyzja o budowie zbiornika zapadła w 1970 roku. Jego wypełnienie zostało poprzedzone wycięciem lasów (70 ha), przeniesieniem miejscowości, dróg, cmentarza, szkół, zakładów.

Oddanie do użytku Zbiornika rozwiązało problem powodzi spowodowanych wylewami rzeki Raby. Jezioro Dobczyckie dostarcza wodę pitną między innymi do pobliskiego (około 20 km) Krakowa (ponad 50% zapotrzebowania). Poniżej zbiornika funkcjonuje elektrownia wodna o mocy 2,5 MW.

Obecnie dostęp do jeziora ze względów sanitarnych (pobór wody pitnej) jest zablokowany.

Łabędź niemy (Cygnus olor) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Eurazję od Łaby i Półwyspu Jutlandzkiego po Pacyfik. Przeloty: marzec-kwiecień i wrzesień-grudzień. Zimuje w Europie, północnej Afryce oraz środkowej i południowej Azji. Jest jednym z najcięższych ptaków latających.

W Polsce istnieje ponad 100 sztucznych zbiorników wodnych (stan na 1994) o pojemności powyżej 1 hm³. Spośród nich blisko połowę uruchomiono przed II wojną światową, w tym najstarszy zbiornik wodny na obszarze Polski - Jezioro Zygmunta Augusta(utworzone w połowie XVI w.) na Nereśli.

Przyroda

Stworzenie sztucznego jeziora stworzyło dogodne warunki dla ptactwa wodnego (czapla siwa, mewa śmieszka, mewa pospolita, łabędź niemy).

Zapoznaj się również z: sztuczne zbiorniki wodne w Polsce, Dobczyce.

Źródło: Beskid Myślenicki, Przewodnik. Dariusz Dyląg, Piotr Sadowski.

Przypisy

Nazwa