Jezioro Kisajno - Polski Serwis Naukowy

Kisajno (także Mamry Południowe ) - jezioro w Polsce na Pojezierzu Mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Kisajno nie jest samodzielnym jeziorem tylko elementem kompleksu jezior znanego pod wspólną nazwa Mamry. Jezioro łączy się od północy z jeziorem Dargin. Z południowego brzegu jeziora wychodzą dwa kanały, które prowadzą na jezioro Niegocin. Kanał wschodni to tzw. Kanał Giżycki (Łuczański) i prowadzi przez centrum Giżycka. Zachodni kanał nosi nazwę Kanał Piękna Góra i prowadzi do jeziora Tajty i dalej Kanałem Niegocińskim do jeziora Niegocin. Basen północny rozległy i głęboki, dno bardziej wyrównane, w basenie południowym znajdują się wszystkie wyspy jeziora. Silnie rozwinięta linia brzegowa o długości 50 km, w 85% porośnięta jest roślinnością wynurzoną zajmującą ok. 9,5% powierzchni dna jeziora, roślinność zanurzona zajmuje 25% powierzchni dna.

Rzęsa trójrowkowa (Lemna trisulca L.) – gatunek byliny należącej do rodziny obrazkowatych (wg systemu Reveala) lub odrębnej rodziny rzęsowatych. Występuje w niemal całej Holarktyce, a także w Australlii. W Polsce jest rośliną pospolitą, występującą w pleustonie w toni wodnej, rzadko na powierzchni zbiorników wodnych. Forma życiowa, jako pleustofita pływającego głównie pod powierzchnią wody (w przeciwieństwie do większości rzęs), a nawet czasem przyczepiającego się do zanurzonych obiektów (innych makrofitów, kamieni), jest określana jako ceratofilid lub wolffielid, czyli nietypowy lemnid.

Ramienicowce, ramienice właściwe (Charales) - monotypowy rząd glonów należący do typu (gromady) zielenic, zawierający jedną rodzinę ramienicowatych (Characeae). Kosmopolityczny, liczy ok. 400 gatunków.

Roślinność wynurzona, zdominowana przez trzcinę, pałkę wąskolistną i sitowie, występowała u wszystkich brzegów, tworząc większe skupiska przy wyspach i brzegach zachodnich; roślinność zanurzona to głównie ramienice, moczarka kanadyjska, jaskier krążkolistny, rzęsa trójrowkowa i rdestnice.

Trzcina (Phragmites L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. W Polsce w środowisku naturalnym rośnie jeden tylko gatunek – trzcina pospolita (Phragmites australis). Gatunkiem typowym jest Phragmites australis L..

Tajty - jezioro rynnowe w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich w dorzeczu Węgorapy

Dane morfometryczne jeziora:

powierzchnia: 1896 ha

długość maksymalna: 8,5 km

szerokość maksymalna: 3 km

głębokość maksymalna: 25 m

Najbliższe miejscowości to Giżycko, Pierkunowo, Piękna Góra, Guty.

Turystyka

Jezioro jest średnio atrakcyjne turystycznie. Jego część północna i i położony na wschód od wysp obszar części południowej służą głównie jako szlak żeglugowy pomiędzy Giżyckiem a Sztynortem lub Węgorzewem. Ruch w tej części jeziora jest zwykle duży. Nie ma tu wielu interesujących miejsc do zacumowania jachtu. Południowe brzegi jeziora są zabudowane i wykorzystane gospodarczo więc nie ma tu gdzie przybić, do większej części brzegu w ogóle nie wolno przybijać. Inaczej wygląda sprawa z obszarem ukrytym za wyspami (na zachód od nich). Obszar ten nadaje się do żeglugi lecz jest tu dużo mniejszy ruch. Obszar ten zwany czasem Łabędzim Szlakiem charakteryzuje się dużo mniejszym ruchem, spokojnymi zatoczkami, kilkoma atrakcyjnymi miejscami do przybicia (np. Gucki Róg lub przystań w zatoce Zimny Kąt na północnym końcu szlaku) oraz bardziej urozmaiconą linią brzegową. Na wodach tego jeziora kręcono scenę na łodzi z filmu „Faraon” Jerzego Kawalerowicza.

Giżycko (niem. Lötzen, pol. (dawniej) Łuczany, Lec, prus. Lēcai) – miasto i gmina miejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim położone na Mazurach. Do 1975 roku miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego, a po zmianach w podziale administracyjnym miasto przyłączono do województwa suwalskiego.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Opis jeziora

Jezioro można podzielić na trzy główne części. Północna kończy się szerokim przejściem na jezioro Dargin pomiędzy Królewskim Rogiem i Fuledzkim Rogiem. W południowej części jeziora występują liczne wyspy (m. in. Duży Ostrów, Górny Ostrów, Sosnowy Ostrów, Wielka Kiermuza), na których gniazdują rzadkie gatunki ptaków (m.in. bocian czarny, czapla siwa, łabędzie (np łabędź niemy), łyska, perkoz). Wszystkie wyspy na Kisajnie są rezerwatami przyrody i nie wolno do nich przybijać. Wyspy rozdzielają południową część jeziora na dwie różne części. Część wschodnia to szeroki szlak żeglowny, a część zachodnia to wąskie przejścia , zarośnięte trzciną płycizny i kilka bindug.

Pierkunowo – wieś w Polsce położona na Mazurach, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko. Wieś leży na wschodnim brzegu jeziora Kisajno. Historia a było to tak: JakubReiff zwany WALTEREM, paistujący w Giżycku urząd prokuratora zamku, nadał w 1505 roku trzy włókisołeckie Jankowi Skomli i zobowiązał go do założenia tutaj wsi czynszowej na dwudziestu siedmiu włókach. w tymże roku Skomla sprzedał włóki sołeckie braciom Janowi, Piotrowi i Grzegorzowi Górnickim. W 1539 roku gospodarzyło w Pierkunowie dwóch sołtysów i dziewiętnastu chłopów pańszczyźnienych, poza tym kołodziej i dwóch zagrodników. Nazwa wsi nawiązywała do PERKUNA, bóstwa pogańskich Prusów i Litwinów, w połowie XVI wieku jednakże w Pierkunowie mieszkali prawie sami Polacy. W 1561 roku mieszkańcy wsi przenieśli się do Fuledy, odstępując ziemię skarbowi państwa. W latach 1715-1721 dzierżawiłaPierkunowo Polska rodzina szlachecka Biberstejnów. Chłopi z dwóch sąsiednich wsi odrabiali tu pańszczyzne. W 1808 roku nie było dzierżawcy na ten majątek, chciano go więc sprzedać, ale nie było kupca. Podobna sytuacja powtórzyła się w roku 1833. Strony te były ubogie i brakowało tutaj ludzi z większym kapitałem. Pierkunowo pozostało więc przez dalsze dziesięciolecia majątkiem państwowym, mającym obszar 882 ha.Znajdowała się tu gorzelnia - czynna do dziś. Do Pierkunowa należały dwa folwarki: Poganty i Róg Pierkunowski

Pojezierze Mazurskie (842.8) - część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich pomiędzy Niziną Staropruską (Górowo Iławeckie, Orneta) i Pojezierzem Iławskim (Iława, Ostróda) na zachodzie, Pojezierzem Litewskim (Augustów, Suwałki) na wschodzie i Niziną Północnomazowiecką (Mława, Płońsk, Ciechanów) na południu.

Pod względem czystości wśród parametrów analizowanych jedynie związki fosforowe przy dnie osiągały normy III klasy, formy mineralne, jak i organiczne mieszczą się w normach I klasy. Hypolimnion w czasie letniej stagnacji ma natlenienie w 40%. Miano coli typu kałowego odpowiada I klasie. Azotu w wodzie jest niewiele.

Kanał Giżycki (Łuczański) - kanał mazurski. Łączy on jezioro Niegocin z jeziorem Kisajno. Kanał ma długość 2130 m i głębokość 1,9 m. Kanał przechodzi przez zachodnią część Giżycka, najpierw pod mostem kolejowym, mija most obrotowy, a dalej pod kładką dla pieszych i jeszcze dwoma mostami drogowymi.

Miano mikroorganizmów jest to najmniejsza objętość badanego materiału, w którym znajduje się przynajmniej jedna żywa komórka mikroorganizmu wskaźnikowego. Oznaczenie miana służy do określenia stopnia skażenia badanego materiału mikroorganizmami.

Jezioro otaczają głównie lasy sosnowe.

BIBLIOGRAFIA:

Inspekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie "Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2005 roku", Biblioteka Monitoringu Środowiska, Olsztyn 2006.

Zapoznaj się również z: jeziora Polski, geografia Polski.

Przypisy

· Zarządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 4 kwietnia 1950 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. 1950 nr 52 poz. 588), s. 428