Jezioro Ostrowskie - kujawsko-pomorskie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Jezioro Ostrowskie (kujawsko-pomorskie)

Jezioro Ostrowskie - jezioro w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie, położone na Wysoczyźnie Gnieźnieńskiej (inaczej Pojezierze Gnieźnieńskie) Jest to jezioro polodowcowe typu rynnowego. Głębokość jeziora wynosi 32,6 m, długość 6,6 km, a powierzchnia 349 ha.

Lej depresji - obszar obniżonego statycznego zwierciadła wód gruntowych w stosunku do jego naturalnego poziomu wokół miejsca ich poboru. Przyczyną powstawania leja depresji jest wypompowywanie wody dla celów gospodarczych lub bytowych, a także podczas działalności kopalń odkrywkowych i podziemnych. Efektem tego jest zachwianie stosunków wodnych danego obszaru, przesuszenie gruntów, trudności z zaopatrzeniem w wodę na terenach wiejskich (np. wysychanie studni) itp. W Polsce leje depresji występują na obszarach dużych miast i okręgów przemysłowych, przykładowo w rejonie Gdańska ma on ok. 300 km2, w rejonie Lublina ok. 250 km2.

Powiat mogileński – powiat w Polsce (w południowo-zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Mogilno.

Charakterystyka

Jezioro Ostrowskie

Widok z Przyjezierza

Z uwagi na drastyczne obniżenie poziomu lustra wody, związane z oddziaływaniem leja depresyjnego odkrywkowych kopalni węgla brunatnego Zagłębia Konińskiego, jezioro podzielone zostało na dwie odrębne części:

Komisja Europejska (fr. Commission européenne, ang. European Commission), to organ wykonawczy Unii Europejskiej. Jest instytucją odpowiedzialną za bieżącą politykę Unii, nadzorującą prace wszystkich jej agencji i zarządzającą jej funduszami. Komisja posiada wyłączną inicjatywę legislacyjną w zakresie prawa unijnego oraz jest uprawniona do wydawania rozporządzeń wykonawczych (ang. Comission Regulation). Jej główną siedzibą jest Bruksela.

Województwo kujawsko-pomorskie - jedno z 16 województw leżące w północnej części Polski centralnej. Zostało utworzone w 1999 z dawnych województw: bydgoskiego, włocławskiego i toruńskiego. W pierwotnym projekcie sejmowym region ten miał się stać częścią wielkiego województwa pomorskiego, na skutek protestów mieszkańców zrezygnowano jednak z tych planów. Siedzibą wojewody i urzędu wojewódzkiego jest Bydgoszcz. Siedzibą zarządu województwa, sejmiku wojewódzkiego i urzędu marszałkowskiego jest Toruń. [2]

zachodnią, którą stanowi długa na prawie 7 km, wąska rynna, z serią przegłębień oddzielonych podwodnymi progami. Jej otoczenie stanowi zwarty kompleks leśny. W latach 80. w jeziorze, na wysokości miejscowości Ostrowo, funkcjonowała sadzowa hodowla pstrąga;

wschodnią, rozleglejszą, która posiada urozmaiconą rzeźbę dna i rozległą partię litoralu porośniętego przez łąki ramienicowe. Nad tą częścią jeziora położona jest wypoczynkowa miejscowość Przyjezierze. Zlokalizowano tutaj liczne ośrodki wypoczynkowe i plaże. Szacuje się, że w ciągu sezonu letniego miejscowość odwiedza około 100 tys. osób.

Naturalne warunki jeziora pozwalają przyporządkować je do korzystnej II kategorii podatności na degradację. Ocena stanu czystości dla całego jeziora odpowiada poprawnej - II klasie czystości. Jakość wód jest jednak wyraźnie zróżnicowana w poszczególnych częściach. W partii zachodniej ustala się na pograniczu III/II klasy, natomiast we fragmencie zachodnim na granicy II/I klasy czystości. Gorsza jest przede wszystkim kondycja tlenowa w części zachodniej, gdzie latem poniżej głębokości 6 metrów panowały warunki beztlenowe. W basenie wschodnim deficyty tlenowe występowały jedynie w stosunkowo wąskiej strefie naddennej. Zasadniczo różniła się także koncentracja chlorofilu a, będącego wskaźnikiem produkcyjności jeziora. Średnia wartość tego parametru w zachodnim fragmencie odpowiadała III klasie czystości, we wschodnim była znacznie poniżej wartości charakterystycznej dla I klasy czystości. W efekcie przezroczystość wody zmieniała się z poniżej 1 m w basenie zachodnim, do ponad 5 m - we wschodnim. Analizując zmiany wieloletnie, można uznać, że w ciągu 30 lat nastąpiła degradacja jakości wód większej części jeziora. Doszło tutaj także do zdecydowanie niekorzystnych zmian w składzie roślinności zanurzonej. Wschodni basen jeziora pomimo niezwykle silnej presji turystycznej, utrzymuje cechy jeziora mezotroficznego, a więc o wodach wysokiej jakości.

Pojezierze Gnieźnieńskie (albo Wysoczyzna Gnieźnieńska) - leży we wschodniej części Pojezierza Wielkopolskiego. Średnia wysokość od 100 do 125 metrów. Najwyższy punkt położony 167 m n.p.m. to Wał Wydartowski. Do największych jezior należą Gopło, Powidzkie oraz Popielewskie.

Kopalnia Węgla Brunatnego Konin w Kleczewie S.A.. Główna siedziba kopalni znajduje się w Kleczewie. KWB Konin powstała w czasie II wojny światowej, kiedy to Niemcy rozpoczęli budowę kopalni wraz z zakładem przeróbczym – brykietownią. W 1945 roku, na bazie istniejącej infrastruktury rozpoczęto eksploatację odkrywki Morzysław, początkowo dla potrzeb miejscowej ludności, a od 1946 roku też dla potrzeb brykietowni. W 1953 roku swoją działalność zaczęła odkrywka Niesłusz. W lipcu 1955 roku kopalnia otrzymała oficjalnie nazwę Kopalnia Węgla Brunatnego „Konin”. W oparciu o złoża węgla brunatnego zaczęła działać w 1958 elektrownia „Konin”, a w latach 1967-1969 zbudowano dodatkowo elektrownię „Pątnów”. W trakcie eksploatacji surowca stworzono odkrywki:

Zagrożenie

Na początku XXI wieku zaobserwowano systematyczne opadanie poziomu lustra wody w jeziorze. W latach 2003–2006 w regionie panowały wysokie temperatury oraz niskie opady, co zredukowało dopływ wody do jeziora. Pomimo tego, Kujawsko-Pomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Wielkopolska Komisja do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko przy Wojewodzie Wielkopolskim uważają, że możliwą przyczyną obniżania się poziomu wód jest występujący w pobliżu jezior lej depresyjny spowodowany działalnością Kopalni Węgla Brunatnego Konin, który spowodował obniżenie się lustra wody o 1,79 m i powiększenie się plaży o 200 m. W celu ustalenia rzeczywistych przyczyn tego zjawiska zlecono wykonanie odpowiednich ekspertyz. Na działalność kopalni złożone zostały skargi do polskich władz oraz do Komisji Europejskiej.

Gmina Jeziora Wielkie to gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.

Najwięcej na kurczeniu się jeziora traci fauna je zamieszkująca i okoliczne lasy Nadleśnictwa Miradz, w którym znajduje się zbiornik wodny.

Nad jeziorem położony jest ośrodek wypoczynkowy Przyjezierze. Zmniejszające się jezioro powoduje coraz mniejszą liczbę turystów, co niekorzystnie odbija się na dochodach właścicieli pensjonatów i sklepikarzy.

Wyższe od przeciętnych opady w okresie od stycznia 2010 do lutego 2011 spowodowały znaczny wzrost poziomu lustra wody w jeziorze.

Przypisy

Poseł Krzysztof Brejza oraz grupa posłów: Interpelacja nr 1893 do ministra środowiska w sprawie działalności kopalni Konin i jej wpływu na poziom wód w jeziorach leżących na terenie woj. kujawsko-pomorskiego oraz wielkopolskiego. 3 marca 2008. [dostęp 1 sierpnia 2011].
Jacek Łuczak: Jak znikają jeziora. Gazeta Wyborcza, 10 sierpnia 2006. [dostęp 1 sierpnia 2011].
Skarga do Komisji Europejskiej z dnia 3 listopada 2008 r. złożona przez Gminę Kruszwica na łamanie prawa UE przez polskie organy administracyjne uzupełniona w dniu 25 stycznia 2010 (uzupełnienie skargi w pliku pdf).

Bibliografia

Atlas samochodowy, 2004. Reader's Digest.

Arkadiusz Michalski: Wraca woda, a z nią życie. PPWB. [dostęp 1 sierpnia 2011].