|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność ... Brytyjsko-szwedzki zespół naukowców pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu w Reading, Wlk. Brytania, odkrył że emisje elektrowni przyczyniają się do zakwaszenia jezior w Szwecji w mniejszym stopniu niż dotychczas sądzono. Badania, których wyniki zaprezentowano w... Wyniki nowych badań brytyjskich oraz niemieckich wskazują, że jeśli przemysł na świecie będzie rozwijać się w takim samym tempie jak obecnie, niemożliwe będzie utrzymanie wzrostu temperatury na Ziemi w obecnie ustalonych granicach. Badania, opisane w dwóch artykułach opublikowanych w czasopiśmie Nautre, opierały się na nowych symulacjach kompute... Archeologiczne skarby Kaukazu i wybrzeży Morza Czarnego od 29 kwietnia można oglądać na wystawie "Srebrny koń - archeologiczne skarby między Morzem Czarnym a Kaukazem". Ekspozycja w hrubieszowskim Muzeum im. ks. Stanisława Staszica potrwa do 25 września.Wystawa jest wspólny... Konferencja poświęcona inwestycjom w biotechnologie i technologie medyczne oraz tworzeniu partnerstw odbędzie się w Johannesburgu w Republice Południowej Afryki w dniach 19 i 20 października.
Przewiduje się, że w konferencji zostaną zaprezentowane miejscowe i międzynarodowe firm...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Jezioro SewanCzy wiesz że...? Prowincja Gegharkunik (orm. Գեղարքունիքի մարզ) – jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży we wschodniej części kraju. Dużą część powierzchni prowincji zajmuje Jezioro Sewan. Jej stolicą jest Gawar. Hrazdan (orm. Հրազդան, znana tez jako Zanga) – rzeka w Armenii, lewy dopływ Araksu. Długość 146 kilometrów, powierzchnia dorzecza 7,3 tys. km². Wypływa z jeziora Sewan. W górnym biegu płynie w wąskiej i głębokiej górskiej dolinie, w dolnym – przez Równinę Araracką. Średni roczny przepływ przy ujściu 18 m³/s (sztucznie regulowany po zbudowaniu 1930-1962 kaskady 6 elektrowni wodnych). Wykorzystywana do celów energetycznych i nawadniania (około 100 tysięcy hektarów). Nad rzeką leży Erywań. Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności. Sewan (orm. Սևանա լիճ – Sewana licz) – największe jezioro w Republice Armenii, a także największe jezioro Kaukazu i jedno z najwyżej położonych jezior świata (1916 m n.p.m.). Położone jest 120 km na północny wschód od Erywania w prowincji Gegharkunik. Razem z jeziorami Wan i Urmia nazywane jest jednym z trzech mórz Armenii (jako jedyne spośród nich leży na terytorium współczesnej Republiki Armenii). Górski Karabach (oficjalna nazwa w języku ormiańskim Lerrnajin Gharabagh - Լեռնային Ղարաբաղ czasem używana jest nazwa Arcach - Արցախ , azer. Dağlıq Qarabağ - górski czarny ogród) to ormiańska enklawa będąca przedmiotem sporu pomiędzy Armenią a Azerbejdżanem. Obecnie obszar kontrolowany jest przez miejscowych Ormian wspieranych przez Republikę Armenii.
Język ormiański (Հայերեն) należy do rodziny języków indoeuropejskich z grupy satem, stanowi jednak w niej samodzielną gałąź. Obecnie używany jest w Republice Armenii i Republice Górskiego Karabachu, gdzie jest językiem urzędowym, a także w Gruzji, Iranie, Syrii, Rosji w Libanie i 24 innych państwach przez około 6 milionów ludzi. Do jezior spływa 28 rzek, a wypływa z niego jedna rzeka Hrazdan, dopływ rzeki Araks, która odprowadza z niego 10% wody, pozostałe 90% wyparowuje. Na początku XX wieku jezioro miało głębokość 95 m, powierzchnię 1360 km² (5% powierzchni współczesnej Republiki Armenii), objętość 50 km³ i obwód 260 km. W 1933 Sowieci rozpoczęli wielki projekt hydrologiczny, przewidujący obniżenie poziomu wody o 55 m, zużywając wodę do nawadniania pól i hydroelektrowni. Spuszczanie wody rozpoczęto w 1949, jednak projektu zaniechano w 1956 po śmierci Stalina, oszczędzając jezioru losu Jeziora Aralskiego. W 1962 poziom wody ustabilizował się na poziomie 18 m poniżej pierwotnego, jednak dwa lata później jezioro zakwitło eutroficznymi algami. W 1981 skierowano do niego tunelem o długości 48,6 km pod górami Wardeniskimi wody z rzeki Arpa, podnosząc poziom o 1,5 m, prace nad dalszym podniesieniem poziomu wody zostały wstrzymane w 1988 wskutek blokady ekonomicznej ze strony Azerskiej SRR spowodowanej konfliktem w Górskim Karabachu i ukończone dopiero w 2003. Obecnie poziom wody jest niższy o 20 m od pierwotnego i jezioro zajmuje powierzchnię jedynie 940 km². Wan (tur. Van Gölü; arm.: Վանա լիճ; kurd.: Gola Wanê) – bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. Jezioro jest największym na świecie jeziorem sodowym, silnie zasadowym (pH 9,8) . Soda i inne sole pozyskiwane są przez odparowanie wody. W wodach jeziora żyje 1 gatunek ryb - endemiczny Chalcalburnus tarichi z rodziny karpiowatych odbywający wędrówki na tarło do słodkowodnych dopływów jeziora. Z powodu przełowienia gatunek jest zagrożony wyginięciem . Na dnie jeziora odkryto największe znane stromatolity - wapienne kolumny o wysokości 40 m utworzone przez sinice .
Hydrologia (z gr. hydor, woda) - dział geografii fizycznej zajmujący się badaniem wody (pod każdą postacią) występującej w środowisku przyrodniczym. System badania jakości wód jest stale ulepszany w ramach rozwoju państwowego monitoringu Środowiska, który prowadzony jest przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska. W jeziorze Sewan występuje endemicznie pstrąg (Salmo ischan), choć zagrożony jest wyginięciem wskutek konkurencji ze strony gatunków sprowadzonych z zewnątrz. Na brzegu jeziora znajdują się liczne plaże. Na północno-zachodnim brzegu, koło miasta Sewan, znajduje się klasztor Sewanawank, na zachodnim Hajriwank, dalej na południe zaś, koło Noratus, cmentarz zawierający około 900 chaczkarów. Linki zewnętrzne
 Endemit - takson (najczęściej gatunek) unikalny dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.
Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.
Czy wiesz że...? beta Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Zakaukaziu. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Jezioro eutroficzne - w typologii jezior: jezioro słodkowodne odznaczające się dużą koncentracją substancji odżywczych rozpuszczonych w wodzie, co powoduje silny rozwój życia biologicznego przy jednoczesnym spadku ilości tlenu w wodzie i ograniczeniu procesów mineralizacji. Jeziora eutroficzne nie są głębokie, ich woda obfituje w sole mineralne i ma odcień zielony lub zielonożółty co spowodowane jest masowym rozwojem glonów. Charakteryzują się małą przezroczystością wody, w takich zbiornikach zasięg penetracji światła słonecznego do wód jest niewielki, szczególnie latem, i sięga niekiedy tylko 20–100 cm. Wody takich jezior mają odczyn zasadowy lub obojętny.
Urmia (dawniej Rezaije) – bezodpływowe, słone jezioro położone w północno-zachodnim Iranie na Wyżynie Armeńskiej. Położone jest w tektonicznym zagłębieniu śródgórskim na wysokości 1275 m. Największe w tym kraju, o zmiennej powierzchni od 3,9 do 5,9 tysiąca km² i głębokości maksymalnej do 16 m. Wysokie zasolenie od 15% do 23%, na brzegach solniska. Występują liczne skaliste wysepki. W pobliżu zachodniego wybrzeża miasto Urmia.
Jezioro Aralskie (nazywane przez miejscowych Morzem Aralskim) – bezodpływowe, reliktowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie, obecnie zanikające.
Pstrąg – zwyczajowa nazwa kilku drapieżnych ryb z rodziny łososiowatych (Salmonidae), zasiedlających słodkie wody o bystrym prądzie, zwłaszcza górne odcinki rzek. Grupa ta obejmuje blisko spokrewnione gatunki i podgatunki lub ekologiczne formy ryb anadromicznych, mające oliwkowobrunatny grzbiet, boki złotawe z czarnymi plamkami i srebrzysty brzuch. W krajach anglosaskich określane są nazwą trout, a w niemieckojęzycznych – Die Forelle. W języku polskim formy wędrowne tych samych gatunków lub podgatunków określane są zazwyczaj jako "trocie". Pstrągi są cenionymi rybami konsumpcyjnymi. Są hodowane w gospodarstwach rybackich, wprowadzane do rzek i jezior. Przez wędkarzy są uważane za atrakcyjne ryby sportowe. Od nazwy tej grupy ryb pochodzi nazwa jednej z tzw. krain rybnych rzek – kraina pstrąga.
Azerbejdżańska Socjalistyczna Republika Radziecka, Azerbejdżan (ros. Азербайджанская Советская Социалистическая Республика, azer. Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы) - była jedną z republik ZSRR od 28 kwietnia 1920. Od 1922 do 1936 roku wchodziła w skład tego państwa jako jedna z trzech republik Zakaukaskiej FSRR (łącznie z Gruzińską SRR i Armeńską SRR). W latach 1936-1991 była bezpośrednio republiką związkową ZSRR.
Araks (pers.: ارس, orm.: Արաքս, tur.: Araz) – rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie (Zakaukazie). Długość - 994 km, powierzchnia zlewni – 102 tys. km². Źródła w Turcji na Wyżynie Armeńskiej. Uchodzi do Kury jako jej prawobrzeżny dopływ. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
