Jezzar Pasza - Polski Serwis Naukowy

Ahmed al-Jazzar (po arabsku أحمد الجزار, znany jako Jezzar Pasza; ur. 1720 roku w Stolac, zm. 1804 roku w Akce) – osmański pasza Akki i Galilei.

Młodość

Urodził się w małej bośniackiej wiosce Stolac. Został oskarżony o zabójstwo i trafił na rynek niewolników do Istambułu. Tam został zakupiony przez egipskiego kupca, który nawrócił go na Islam i użył go do zamordowania swojego szefa. Jezzar otrzymał przezwisko "Rzeźnik", które pozwoliło ukształcić jego reputację.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od zachodu i północy z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch organizmów: Bośniacko-Chorwackiej Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.

Pasza Akki

Jezzar objął stanowisko paszy Akki w 1775 roku. Wykorzystując zyski z handlu wybudował obecne mury miejskie, szereg budynków użyteczności publicznej i meczet Ahmeda al-Jazzara. Większość budynków dzisiejszego starego miasta pochodzi z okresu jego władzy. Około 1780 Jezzar usunął z miasta francuską kolonię handlową i odmówił przyjęcia francuskiego konsula. Ahmed słynął z okrucieństwa. Za każdą pomyłkę, obcinał uszy i wyłupywał oczy swoim służącym i podkomendnym.

Wyprawa Napoleona do Egiptu (wyprawa egipska) rozpoczęła się 19 maja 1798 roku, kiedy flota Bonapartego wypłynęła z Tulonu, a trwała do października 1801 roku, gdy ostatnie oddziały francuskie opuściły Egipt. Miała ona na celu głównie odcięcie Anglii od jej kolonii w Afryce i Azji. Do Afryki Napoleon zabrał także 187 naukowców, którzy mieli badać kraj (będący wtedy częścią imperium ottomańskiego) i jego historię.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

W trakcie wyprawy napoleońskiej do Egiptu, miasto Akka zostało oblężone na trzy miesiące. Jezzar objął dowodzenie nad 40 tysięcznym garnizonem. Wraz z brytyjską flotą pod wodzą komodora Smitha zmusili Napoleona do odwrotu.

Z pomocą swojego żydowskiego doradcy Haima Farhiego, Jezzar rozpoczął zakrojony plan odbudowy Akki, między innymi utworzył łaźnię turecką i wyremontował wodociągi.

Został pochowany wraz ze swoim adoptowanym synem na dziedzińcu swojego pałacu.

Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich, zapisywany alfabetycznym pismem arabskim od strony prawej do lewej. Kod ISO 639-3: ar/ara

Pasza (basza; tur. paşa) – słowo pochodzące od perskiego padyszacha, oznaczające wysokiego urzędnika w Turcji osmańskiej; tytuł ten zazwyczaj był przyznawany gubernatorom i generałom. Jako zwrot grzecznościowy "pasza" odpowiada polskiemu tytułowi "pan".

Źródło

Jezzar Pasza i żydzi, Żydzi w Palestynie w XVIII wieku