Jiří Dienstbier (ur. 20 kwietnia 1937 w Kladnie, zm. 8 stycznia 2011 w Pradze) – był czechosłowackim dziennikarzem, politykiem, pierwszy niekomunistycznym ministrem spraw zagranicznych Czechosłowacji w latach 1989-1992.

Życiorys

Urodził się w Kladnie, w 1958 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Był korespondentem redakcji zagranicznej radia czechosłowackiego. W latach 1960-1962 odbył służbę wojskową w radiowym batalionie obrony przeciwlotniczej w Pilznie. Podczas kryzysu kubańskiego wywalczył sobie prawo do wykorzystywania w relacjach informacji agencji zachodnich. W latach sześćdziesiątych należał do środowiska działającego na rzecz przemian demokratycznych. W 1968 roku brał udział w antyradzieckich audycjach radia czechosłowackiego. Jesienią wyjechał do USA. W listopadzie 1969 roku został zmuszony do powrotu do kraju. Po powrocie do kraju wraz z Karlem Kynclem i innymi został zwolniony z radia oraz wykluczony z Czechosłowackiego Związku Dziennikarzy i KPC. Został pozbawiony paszportu i możliwości działalności publicystycznej.

W latach 1970–1979 pracował jako dokumentalista w Stowarzyszeniu Pracowni Projektowych (późniejszy Instytut Projektowy Rozbudowy Miasta Stołecznego Pragi). W 1976 roku został jednym z sygnatariuszy Karty 77. W 1978 roku założył czasopismo „Čtverec” (Kwadrat). Był jednym z 17 członków-założycieli organizacji VONS. W lutym 1979 roku został rzecznikiem Karty 77. W dniu 29 maja został zatrzymany razem z innymi 9 członkami organizacji VONS pod zarzutem działalności antypaństwowej. Wyrok odbywał w więzieniu w Ostrawie-Heřmanicach, pracując przy cięciu stali, oraz w więzieniu Bory w Pilznie, gdzie pracował w introligatorni. W maju 1982 roku otrzymał propozycję wyjazdu za granicę, z której nie skorzystał. Po opuszczeniu więzienia bezskutecznie poszukiwał pracy. Znalazł zatrudnienie na stanowisku magazyniera w Řempo. W lutym 1983 roku pracował jako stróż nocny w przedsiębiorstwie Montované stavby. W 1984 roku przeniósł się do kotłowni gazowej Metrostavu na Wyspie Rohańskiej w Pradze, gdzie pracował do 1989 roku.

W styczniu 1985 roku został ponownie rzecznikiem Karty 77. Jego współrzeczniczkami były Eva Kantůrkova i Petruška Šustrová. Opublikował także artykuły w prasie zachodniej oraz wydawał czasopismo „Komentáře” poświęcone polityce zagranicznej. W styczniu 1988 roku został członkiem, a następnie przewodniczącym rady redakcyjnej samizdatowej gazety „Lidové noviny”. Był również członkiem Koła Przyjaciół Solidarności Polsko-Czechosłowackiej oraz Ruchu Swobód Obywatelskich (HOS).