Joachim Fryderyk Hohenzollern - Polski Serwis Naukowy

Joachim Fryderyk Hohenzollern (ur. 27 stycznia 1546 Cölln- zm. 18 lipca 1608 Köpenick) – margrabia-elektor Brandenburgii w latach 1598–1608 z dynastii Hohenzollernów.

Rodzice

Urodził się 27 stycznia 1546 r. w Berlinie jako jedyny syn elektora brandenburskiego Jana Jerzego i jego pierwszej żony, piastowskiej księżniczki, Zofii (zmarła dziesięć dni później). Jego dziadkami byli: elektor Brandenburgii Joachim II Hektor Hohenzollern i księżniczka saksońska Magdalena Wettyn oraz książę legnicki Fryderyk II i księżniczka Brandenburgii-Ansbach Zofia Hohenzollern.

Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Jerzy Fryderyk Hohenzollern (niem. Georg Friedrich) (ur. 1539, zm. 1603), margrabia Ansbach i Bayreuth, książę karniowski, książę opolsko-raciborski potem żagański, pan Bytomia, Tarnowskich Gór i Bogumina, od 1578 opiekun księcia Prus.

Życie i działalność

W wieku 17 lat został administratorem arcybiskupstwa magdeburskiego i był nim do czasu objęcia w 1598 r. władzy elektora w Brandenburgii. Rok później podpisał z Jerzym Fryderykiem von Ansbach układ o dziedziczeniu. W 1603 r. Hohenzollernowie podpisali w Gerze układ rodowy, regulujący zasady dziedziczenia ziem będących pod ich władzą. Brandenburgia, niepodzielna zgodnie z postanowieniami Złotej Bulli cesarza Karola IV Luksemburga (1346), miała być dziedziczona na zasadzie primogenitury. Pozostałe ziemie, m.in. frankońskie księstwa Ansbach i Bayreuth, miały przypaść młodszym liniom rodu.

Bytom (niem. Beuthen in Oberschlesien skrót Beuthen O.S., czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji śląskiej.

Karol IV Luksemburski (ur. 14 maja 1316 w Pradze, zm. 29 listopada 1378 tamże) – syn i następca Jana Luksemburskiego oraz Elżbiety, córki króla Wacława II, siostry króla Wacława III - z dynastii Przemyślidów. Margrabia Moraw od 1334, hrabia Luksemburga 1346–1353, król rzymski od 1346, król czeski od 1347, cesarz rzymski od 1355, margrabia Brandenburgii 1373-1378. Na chrzcie otrzymał zwyczajowe u Przemyślidów imię Wacław, ale przy bierzmowaniu przyjął imię Karol.

W 1603 r. Joachim Fryderyk przejął po Jerzym Fryderyku von Ansbach regencję nad chorym umysłowo księciem pruskim Albrechtem Fryderykiem, dziedziczne księstwo karniowskie i jako zastawne ziemię bytomską i bogumińską. Osobiście na Śląsk nie przybył, wysyłając w zastępstwie posłów. Nowi poddani nie chcieli słuchać elektorskich wysłanników. Katoliccy Habsburgowie, jako panowie zwierzchni Śląska, woleli się pozbyć protestanckich Hohenzollernów. Starania elektora o nadanie ziemi bytomskiej i bogumińskiej w dziedziczne władanie nie powiodły się. Prawdopodobnie dlatego w 1606 r. przekazał Bytom, Bogumin i Karniów młodszemu synowi Janowi Jerzemu.

Köpenick (słowiańskie: Kopanica, Kopnik lub Kopanik od kopa, góra ?) – najbardziej na południowy wschód wysunięta dzielnica Berlina, położona na wyspie u ujścia rzeki Dahme (dłuż. Damny) do Sprewy (łuż. Šprevy), do 1931 pisownia: Cöpenick.

Fryderyk II (ur. 12 lutego 1480, zm. 17 października 1547) - zwany w tradycji legnickiej Wielki, najwybitniejszy książę legnicki. Władał Księstwem Legnickim od 1498 a Księstwem Brzegu od 1521. Dzięki swej doskonałej polityce finansowej powiększył obszar księstwa o ziemie zaodrzańskie, stając sie pierwszym Księciem Legnicko-Wołowsko-Brzeskim

11 maja 1605 Zygmunt III Waza przekazał mu kuratelę nad chorym umysłowo księciem Prus Albrechtem Fryderykiem Hohenzollernem, który był jego teściem.

Rodzina

Joachim Fryderyk był dwukrotnie żonaty, ze swymi kuzynkami z bocznych linii Hohenzollernów. Pierwszą żona została Katarzyna (1549–1602), córka księcia Brandenburgii--Küstrin Jana Hohenzollerna i księżniczki Brunszwickiej-Lüneburg Katarzyny. Ślub odbył się 8 stycznia 1570 roku. Para miała 9 dzieci:

Magdeburg (dolnoniem. Meideborg; pol. hist. Dziewin) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Siedziba zarówno biskupstwa ewangelickiego, jak i katolickiego. Działają tu dwie uczelnie wyższe: Uniwersytet Ottona von Guerickego (Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg) i Wyższa Szkoła Magdeburg-Stendal (Hochschule Magdeburg-Stendal). W roku 2005 Magdeburg obchodził 1 200 lat swego istnienia.

Albrecht Fryderyk Hohenzollern (Albert Fryderyk) (ur. 29 kwietnia 1553, Neuhausen (obecnie Gurjewsk), zm. 27 sierpnia 1618, Fischhausen (pol. Rybaki, obecnie Primorsk w obwodzie kaliningradzkim)) – syn księcia Albrechta i Anny Marii Brunszwickiej; książę pruski w latach 1568-1578. Ostatni Hohenzollern z linii pruskiej.

Jan Zygmunt (1572–1619) - elektor Brandenburgii, książę Prus;

Anna Katarzyna (1575–1612)- żona króla Danii i Norwegii Chrystiana IV Oldenburga;

Jan Jerzy (1577–1624)- książę Karniowa;

August Fryderyk (1580–1601);

Albert Fryderyk (1582–1600);

Joachim (1583–1600)

Ernest (1583–1613)

Barbara Zofia (1584–1636) - żona księcia Wirtembergii Jana Fryderyka;

Krystian Wilhelm (1587–1665);

2 listopada 1603 roku ożenił się z Eleonorą Hohenzollern, córką księcia Prus Albrechta Fryderyka Hohenzollerna i Marii Eleonory Kliwijskiej. Para miała jedną córkę:

Hohenzollernowie - niemiecka dynastia wywodząca się ze Szwabii. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich (m.in. Brandenburgii, Ansbach, Bayreuth, Prusach), od 1871 jako cesarze niemieccy oraz w Rumunii (w latach 1866-1947).

Zofia księżna legnicka (ur. 10 marca 1485, zm. 24 maja 1537) - margrabianka brandenburska na Ansbach, pani na Legnicy. Była córką Fryderyka Starszego Hohenzollerna i Zofii Jagiellonki. W 1518 roku poślubiła Fryderyka II, księcia legnickiego. Matka Jerzego II, księcia brzeskiego.

Marię Eleonorę - żonę księcia Palatynatu-Simmern-Kaiserlauten Ludwika Wittelsbacha

Zmarł 18 lipca 1608 r. w Köpenick (dziś dzielnica Berlina). Pochowany został w berlińskiej katedrze.

Najważniejsza literatura

Th. Hirsch, Joachim Friedrich, Allgemeine Deutsche Biographie, Bd 14, Leipzig 1880.

Jan Zygmunt Hohenzollern (ur. 8 listopada 1572 w Halle, zm. 23 grudnia 1619 w Berlinie) – elektor brandenburski 1608–1619, regent księstwa pruskiego 1608–1618, książę pruski 1618–1619. Syn elektora brandenburskiego Joachima Fryderyka.

Katarzyna Brunszwicka (niem. Katharina von Braunschweig-Wolfenbüttel) (ur. 1518, zm. 16 maja 1574) – małżonka Jana z Kostrzyna, córka Henryka II księcia Brunszwiku i Lüneburga.