Jodan - V potasu - Polski Serwis Naukowy

Jodan potasu – związek nieorganiczny związek chemiczny, sól potasowa kwasu jodowego.

Właściwości

Jodan potasu jest białym ciałem stałym, bez zapachu, umiarkowanie rozpuszczalnym w wodzie (4,7 g/100 g H2O). pH jego wodnych roztworów wynosi 5,0–8,0 (50 g/l H2O, 20 °C).

W temperaturze topnienia (560 °C) rozkłada się z wydzieleniem jodu. Ma właściwości utleniające. Reaguje z materiałami łatwopalnymi oraz z reduktorami.

Jod (I, łac. iodum) – pierwiastek chemiczny, z grupy fluorowców w układzie okresowym. Jego nazwa pochodzi od gr. ἰοειδής ioeides – fioletowy.

Oko (Oko proste, oko złożone, plamka oczna, łac. oculus, l.m. oculi) – narządy receptorowe umożliwiające wykrywanie kierunku padania światła i jego intensywności oraz, wraz ze wzrostem złożoności konstrukcji, efektywny proces formowania obrazu, czyli widzenie.

Otrzymywanie

Substancję można otrzymać w reakcji wodorotlenku potasu z kwasem jodowym: HIO3 + KOH → KIO3 + H2O.

Innym sposobem jest dodanie jodu do gorącego, stężonego roztworu wodorotlenku potasu: 3I2 + 6KOH → KIO3 + KI + 3H2O.

Zastosowanie

Jodan potasu stosowany jest powszechnie do jodowania soli kuchennej. Jest również stosowany w terapii po wchłonięciu radioaktywnego jodu w celu jego wyparcia z tarczycy. W preparatyce chemicznej używany jest jako utleniacz.

Toksyczność

Przy absorpcji toksycznych ilości związku występują zaburzenia żołądkowe, cyjanoza, zapaść i zatrzymanie oddechu.

Reakcja chemiczna – każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem. Aby cząsteczka substratu zamieniła się w cząsteczkę produktu konieczne jest rozerwanie przynajmniej jednego z obecnych w niej wiązań chemicznych pomiędzy atomami, bądź też utworzenie się przynajmniej jednego nowego wiązania. Reakcje chemiczne przebiegają z reguły z wydzieleniem lub pochłonięciem energii cieplnej, promienistej (alfa lub beta) lub elektrycznej.

Kwas jodowy, HIO3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenowych kwasów jodu. Atomem centralnym kwasu jodowego jest jod na stopniu utlenienia +5. Dobrze miesza się z wodą. Jest to jeden z najbardziej stabilnych kwasów spośród oksokwasów pierwiastków 17 grupy układu okresowego w stanie czystym. Po podgrzaniu odwadnia się do pięciotlenku jodu. Przy dalszym ogrzewaniu, pięciotlenek jodu rozkłada się, dając połączenie jodu, tlenu i niższych tlenków jodu.

Po połknięciu następują podrażnienia błon śluzowych ust, gardła, przełyku i dróg pokarmowych. Występuje również ryzyko uszkodzenia oka.

Pierwsza pomoc

Przy kontakcie substancji z oczami lub skórą należy przemyć je dużą ilością wody. Po spożyciu należy choremu podać dużą ilość wody i spowodować wymioty. Należy również skontaktować się z lekarzem.

Przypisy

↑ Jodan potasu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-12-23].
Jodan potasu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-12-23].
Jodan potasu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Bibliografia

Karta charakterystyki jodanu potasu.