Joga - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy systemu filozoficznego i dyscplin duchowych. Zapoznaj się również z: Joga – koniunkcja albo Joga Bonito – fikcyjna organizacja piłkarska.

Narayan Maharaj (ok. 1910)

Trikonasana (pozycja trójkąta)

Joga ( dewanagari योग, trl. yoga, ang. Yoga) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej i zbiór dyscyplin duchowych. Uznaje prawo karmy (karmana) i koła wcieleń (reinkarnacja, sansara) z których wyzwolenia dokonuje się przez odpowiedni trening ciała, przestrzeganie zasad etycznych, skupienie, medytację i ascezę. Joga zajmuje się związkami między ciałem, umysłem, świadomością i duchem. Została zaadaptowana przez niektóre nurty hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu, jest istotna również w praktykach tantrycznych i innych, w celu zniesienia uciążliwości, rozwoju duchowego, rozpoznania natury rzeczywistości. W świecie zachodnim przyjmowana potocznie za zestaw ćwiczeń fizycznych i umysłowych, uprawianych głównie dla zdrowia.

Wydawnictwo WAM, znane jako: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM) (1872-1918, 1935-1994), Wydawnictwo Księży Jezuitów (1918-1935), Wydawnictwo WAM (od 1994) – najstarsze polskie wydawnictwo katolickie, założone w 1872 przez ks. Stanisława Stojałowskiego SJ w Krakowie.
Filozofia indyjska – filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz na obszarach, w których zaznaczyły się indyjskie wpływy kulturowe (jak Azja Środkowa, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powstała niezależnie od filozofii europejskiej i od filozofii chińskiej. Jest ściśle związana z religiami indyjskimi, zwłaszcza z hinduizmem, buddyzmem i dżinizmem.

Definicja

Przez tysiące lat istniało wiele rodzajów (szkół, ścieżek) jogi przenikających całą kulturę Indii i nie tylko, stąd też nie ma jednej definicji jogi. W jednym z fundamentalnych traktów jogi klasycznej jogasutrach, Patańdźali (III w.) krótko definiuje jogę w rozdziale pierwszym w sutrze drugiej i trzeciej:

Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) - praktyki mające na celu samodoskonalenie, praktykowane szczególnie przez religie Wschodu, takie jak buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).
Joga Bonito (z port. "graj pięknie") – serwis społecznościowy przygotowany we współpracy firmy Nike z Google, powołany dla kampanii reklamowej firmy Nike. Reklamy Joga TV widoczne są na stronie nikefootball.com oraz wyświetlane są w telewizji. Jako główny mówca organizacji występuje Eric Cantona. Joga TV jest pokazane jako podziemna stacja telewizyjna, która włamuje się do studiów wiadomości różnych telewizji. Ruch Joga Bonito ma na celu usunięcie niesportowych zachowań z światowej piłki nożnej. Joga Bonito propaguje uczciwe zagrania i kreatywną grę oraz pokazuje widzianą ich okiem szczerość i ducha współzawodnictwa. Najczęściej w reklamach Jogi pokazywany jest tzw. freestyle. Mottem stowarzyszenia jest hasło "graj z serca".

Diametralnie inne ujęcie w prezentuje Yogi Svatmarama, opierający się na traktacie Hathajogapradipika z XV w. Ten skupia się na szatkarmie, oczyszczeniu ciała fizycznego, prowadzącego do oczyszczenia umysłu. W porównaniu z siedzącą pozycją i medytacją u Patańdźalego, istotą są asany i pranajama, co dziś, poza Indiami, jest bardziej kojarzone ze słowem joga.

W ramach badań naukowych medycyny zachodniej podejmowano próby adaptacji hathajogi dla higieny fizycznej i jako ćwiczeń relaksacyjnych. Dotyczy to również autorów polskich. Niniejszy artykuł stanowi wybiórczy przegląd historyczno-geograficzny tego zagadnienia.
Waczaspati Miśra - filozof hinduski z Mithili ze szkoły njaja, działający około 850 roku n.e. Bramin z grupy Smarta. Jest autorem licznych komentarzy do głównych nurtów filozofii indyjskiej.

Jednak wszystkie ścieżki jogi prowadzą do jednego. W wyniki praktyki, na końcu drogi, uzyskuje kaiwalję, absolutną wolność, stan bezwarunkowego istnienia.

Etymologia

Sanskryckie słowo joga ma wiele znaczeń, i pochodzi od sanskryckiego morfemu "yuj", czyli "kontrola", "jarzmo" i "zjednoczenie", "unia", "połączenie", "jedność". Tłumaczenia to "łączyć", "kierować" "skupiać", "koncentrować". Możliwe jest również, że słowo pochodzi od jogi "samadhau yujir", co oznacza "kontemplację" lub "absorpcję". Ktoś, kto praktykuje jogę lub wyznaje filozofię jogi to jogin lub jogini.

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.
Paramahansa Jogananda (dewanagari परमहंस योगानन्‍द, ang. Paramahansa Yogananda )(ur. 5 stycznia 1893, zm. 7 marca 1952) – indyjski jogin, swami. Jego największym osiągnięciem w świecie zachodnim, było rozpowszechnienie krijajogi. Napisał autobiografię pod tytułem "Autobiografia Jogina". Jego mistrzem duchowym był Śri Jukteśwar Giri.

Ścieżki jogi

Osobny artykuł: Lista rodzajów jogi.

W zależności od tradycji, temperamentu, predyspozycji, skłonności, jogin na drodze do wyzwolenia podąża indywidualną ścieżką. Przykłady ścieżek o wielkich tradycjach:

Bhaktijoga – dążenie do rozwinięcia miłosnego związku z bogiem w formie Bhagawana

Dźńanajoga – dążenie do mokszy (wyzwolenia się z reinkarnacji) poprzez zdobywanie wiedzy duchowej

Hathajoga – ćwiczenia fizyczne np. asany, oddechowe i inne

Karmajoga – dążenie do wyzwolenia poprzez bezinteresowne czyny

Kundalinijoga (Lajajoga) – dążenie do wyzwolenia przez rozbudzenie energii Kundalini.

Mantrajoga – osiąganie mokszy poprzez recytowanie mantr

Radżajoga – joga królewska

Krijajoga – odmiana jogi znana od starożytności, rozpropagowana m.in. przez Paramahansa Joganandę

Adźapajoga - odmiana jogi znana od czasów starożytnych, współcześnie rozpropagowana przez Guru Purnanandę Paramahansę.

Joga we współczesnyn świecie zachodnim

Zajęcia jogi

W czasach globalizacji, joga w swoich różnorodnych odmianach, przeniknęła do zachodniego świata. Od zabarwionych religijnie (np. wadżrajana), przez medytację transcendentalną, krijajogę Art of living, hathajogę (np. wg kursów B.K.S. Iyengara) do jogi w medycynie i fitness.

Saṃsara (dew., pali, sans.: संसार wymowa: sansara, chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回 lún huí, jap.: 輪廻 rinne) — w hinduizmie, dżinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. W buddyzmie wyzwolenie z saṃsāry następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany).
Wyzwolenie – stan będący celem rozwoju duchowego w tych tradycjach hinduistycznych, które dążą do uwolnienia od cykliczności samsary, prawa karmana zmuszającego do ponownej inkarnacji na Ziemi i doświadczanego tutaj cierpienia[1] materialnej egzystencji (uwięzienia jaźni w materii). Stan ten można określać jako przejście ponad uwikłania w nierzeczywistość i iluzje maji lub prakryti. Owocem jest przekroczenie kondycji inkarnowanej istoty ludzkiej i relacja z religijnym ideałem. Wiedzę jaka jest droga dojścia, jaki będzie charakter tej wzajemnej relacji (służba, roztopienie, zjednoczenie itd.) i jakiej natury istota (isztadewata, Purusza, Absolut itd.) będzie jej adresatem, rozliczne nurty w łonie hinduizmu precyzują w sposób odmienny, sobie właściwy. Wielość dróg dojścia zrodziła mnogość określeń celu jak i nazw dla tych, który tam dotarli.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)