Johann Georg Wirsung - Polski Serwis Naukowy

Johann Georg Wirsung (Johann Georg Wirsüng, ur. 3 lipca 1589 w Augsburgu, zm. 22 sierpnia 1643 w Padwie) – niemiecki lekarz i anatom, profesor na Uniwersytecie w Padwie.

Urodził się przypuszczalnie 3 lipca 1589 w Augsburgu, chociaż rozpowszechniona jest błędna informacja o narodzinach anatoma w roku 1600.

Studiował filozofię i medycynę w Paryżu, w 1630 roku w Padwie uzyskał tytuł doktora nauk medycznych. Od 1630 roku był profesorem anatomii w Padwie.

Thomas Bartholin (Thomas Bartolinus) (ur. 20 października 1616, zm. 4 grudnia 1680) – duński anatom, matematyk i teolog. Jest najbardziej znany z odkrycia układu limfatycznego u ludzi. Dokonał tego mniej więcej w tym samym czasie co Olof Rudbeck, ale Bartholin opublikował to odkrycie wcześniej. Jean Pecquet jeszcze wcześniej odkrył system limfatyczny u zwierząt.

Uniwersytet w Padwie, jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie, założony w 1222 r. Według danych z 2003 r. na uniwersytecie studiowało ok. 65 tys. osób.

W 1642 roku opisał przewód trzustkowy główny, znany dziś jako przewód Wirsunga. Dokonał tego podczas sekcji mordercy Zuane Viaro della Badia, powieszonego na Piazza del Vin w dniu 1 marca 1642 roku. Świadkami odkrycia było dwóch studentów: Duńczyk Thomas Bartholin i Niemiec Moritz Hoffman. By zapewnić sobie pierwszeństwo opisu, Wirsung wykonał miedzioryt przedstawiający trzustkę i przewód, następnie odbitki rysunku rozesłał czołowym anatomom Europy, m.in. do Jeana Riolana.

Giambattista Morgagni (1682 – 1771) – włoski anatom i patomorfolog z Padwy. Między innymi od jego nazwiska zostały nazwane MAS. Uczeń Valsalvy, twórca nowoczesnej teorii choroby - teorii narządowej. Choroba jest zlokalizowana w narządzie, a nawet więcej - każde schorzenie jest "zachorowaniem" określonego narządu. Był pierwszym, który powiązał objawy kliniczne choroby z pośmiertnymi zmianami narządowymi i wskazał na te zmiany jako na przyczynę, a nie skutek choroby.

Przewód trzustkowy (przewód Wirsunga, łac. ductus pancreaticus) jest przewodem odprowadzającym sok trzustkowy z trzustki. Jest połączony z przewodem żółciowym wspólnym (łac. ductus choledochus communis) i wraz z nim łączy się z częścią zstępującą dwunastnicy. Nazwany od jego odkrywcy, niemieckiego anatoma Johanna Georga Wirsunga.

W sobotnią noc 22 sierpnia 1643 roku Wirsung został zamordowany w drzwiach swojego domu sąsiadującego z Collegio Pratense, gdy jak zwykle o tej porze rozmawiał ze swoimi sąsiadami. W grupie zabójców byli doktor Jacobus Cambier, jego kuzyn Nicaise Cambier i trzeci student medycyny o nieznanej tożsamości. Wirsung został zastrzelony z muszkietu lub karabinu (łac. sclopetum). Anatom podobno wykrzyczał nazwisko Cambiera, zanim umarł z powodu znacznej utraty krwi. Morderca i jego wspólnicy rzekomo opuścili Padwę następnego dnia. Brak wiadomości o śledztwie czy też procesie; archiwa miejskie Padwy w 90% uległy zniszczeniu podczas wielkiego pożaru w roku 1737. Uważa się jednak, że powodem zabójstwa był osobisty zatarg między odkrywcą przewodu trzustkowego a Cambierem.

Wirsung został pochowany w nieoznakowanej krypcie w Bazylice św. Antoniego. Nie założył rodziny, wiadomo tylko, że miał dwóch kuzynów, którzy odziedziczyli jego rękopisy i miedzioryty. Wirsung pozostawił też bibliotekę liczącą 400 książek.

W 1762 roku historię zabójstwa Wirsunga opisał padewski anatom Giovanni Battista Morgagni. W 1922 roku powstała biografia uczonego autorstwa Dante Bertelliego, jednak była powierzchowna i mało dokładna. Wiele wątków jego życia i kariery naukowej pozostaje niewiadomych.

Przypisy

Giardiello C, Trojaniello B, Giardiello A. Omicidio per un dotto. Wirsüng e Hoffmann: la vera storia della scoperta del dotto pancreatico. „Chirurgia Italiana”. 59 (6), s. 857–60, 1998. PMID 18360992.
Morgagni, J.B.: Epistolae Anatomicae novas observationes et animadversiones complectentes, quibus Anatomes augetur, Anatomicorum inventorum Historia evolvitur, utraque ab herroribus vindicatur. Ventiis, ex Typographia Remondiniana, 1762, pp. 70–76
Bertelli D: Johann Georg Wirsüng. Venezia: C. Ferrari, 1922
Carter R. Assassination of Johann Georg Wirsung (1589-1643): mysterious medical murder in Renaissance Padua. „World Journal of Surgery”. 22 (3), s. 324–6, 1998. PMID 9494427.

Bibliografia

John M. Howard, Walter Hess: History of the Pancreas: Mysteries of a Hidden Organ. Springer 2002 ISBN 0306467429

Howard JM, Hess W, Traverso W. Johann Georg Wirsüng (1589-1643) and the pancreatic duct: the prosector of Padua, Italy. „Journal of the American College of Surgeons”. 187 (2), s. 201–11, 1998. PMID 9704970.

Carter R. Assassination of Johann Georg Wirsung (1589-1643): mysterious medical murder in Renaissance Padua. „World Journal of Surgery”. 22 (3), s. 324–6, 1998. PMID 9494427.

Linki zewnętrzne

Johann Georg Wirsung w bazie Who Named It (ang.)