Ten artykuł dotyczy 2. prezydenta Stanów Zjednoczonych. Zapoznaj się również z: jego syna J.Q. Adamsa, 6. prezydenta USA oraz inne osoby o tym nazwisku.

Rodzinny dom Adamsa

John Adams, Jr. (ur. 30 października 1735 w Braintree, Massachusetts, zm. 4 lipca 1826 w Quincy, Massachusetts) – amerykański politolog, dyplomata i polityk. 1. wiceprezydent USA (1789-1797), a następnie 2. prezydent USA (1797-1801). Ojciec Johna Quincy’ego Adamsa, 6. prezydenta USA (1825-1829).

Lata młodości i edukacja

John Adams, Jr. urodził się 30 października 1735 w Braintree (obecnie Quincy w stanie Massachusetts) w średnio zamożnej rodzinie farmera. Był najstarszym dzieckiem Johna, Sr. (1690-1761) i Susanny Boylston Adams. Do Stanów Zjednoczonych przybył jego pradziadek Henry Adams (1583-1646) wraz z żoną Edith i dziewięciorgiem dzieci; emigrowali z Barton St David w angielskim hrabstwie Somerset.

Rodzice Adamsa chcieli dać mu wykształcenie, aby John Jr. został pastorem. Chłopiec jednak – w wieku 14 lat – oświadczył ojcu, że chce zostać farmerem; zmienił jednak zdanie po kilku dniach spędzonych na polu. Nauka sprawiała mu jednak problemy. Podczas przygotowań do college’u miał trudności z opanowaniem materiału z gramatyki łacińskiej. Poprosił ojca, by ten zwolnił go z obowiązków przygotowywania się do studiów: (...) możesz zacząć kopać rowy na łące, które są pilnie potrzebne. John Adams tylko przez dwa dni pracował na farmie ojca; jak sam wspominał później: Kopanie rowów jest trudniejsze niż łacina i pierwsze przedpołudnie, które spędziłem na polu było najdłuższe w moim życiu. Tego dnia poznałem smak pracy fizycznej i cieszyłem się, gdy nadszedł wieczór. Po dwóch dniach pracy poprosił ojca o powrót do książek. Kiedy Adams był już prezydentem powiedział: Jeżeli kiedykolwiek czymś się wyróżniłem, zawdzięczam to owym dwóm dniom nad tym wstrętnym rowem.

W 1755 ukończył Harvard College i rozpoczął pracę jako nauczyciel w Worcester. Nie lubił tego zajęcia; jednocześnie studiował prawo. Po trzech latach zrezygnował z pracy nauczyciela i rozpoczął praktykę adwokacką.

Choć John Adams jest uważany za jednego z największych patriotów i założyciela Stanów Zjednoczonych, podczas pracy adwokackiej był obrońcą żołnierzy brytyjskich, którzy 5 marca 1770 strzelali do demonstrujących mieszkańców Bostonu. W wyniku tzw. masakry bostońskiej zginęło pięcioro ludzi. Choć Amerykanie oskarżali Adamsa i Josiah Quincy, którzy bronili oskarżonych Brytyjczyków, Adams doprowadził do uniewinnienia kapitana statku i czterech jego żołnierzy, dwóm innym żołnierzom wymierzono niewysokie kary.

Działalność polityczna w Ameryce

W 1768 został wybrany do stanowej legislatury Massachusetts. W 1774 został delegatem swojej kolonii do 1. Kongresu Kontynentalnego, a w 1775 do 2. Kongresu. W obu kadencjach brał aktywny udział w pracach parlamentu: był członkiem 90 komisji, a 26 przewodniczył.

Deklaracja niepodległości

John Adams jest jednym z sygnatariuszy deklaracji niepodległości

Podczas trwania 2. Kongresu Kontynentalnego agitował na rzecz oderwania się kolonii od Wielkiej Brytanii. W 1776 został jednym z pięciu członków Komisji, która opracowała projekt deklaracji niepodległości.

Będąc deputowanym do Kongresu przebywał w Filadelfii utrzymując korespondencję z żoną. W jednym z listów Abigail Adams pisała, że ma nadzieję, że w tekście deklaracji Niepodległości zapewni się prawa kobietom. Zapewniała, że kobiety nie uznają prawa i będą zdecydowane zbuntować się przeciw systemowi prawnemu. Jej mąż – dość dowcipnie – odpisał jej, że w praktyce mężczyźni są poddanymi kobiet: Panami jesteśmy tylko z nazwy i (...) mam nadzieję, że generał Washington i inni nasi dzielni bohaterowie będą walczyć o swoje prawa. Uznanie praw politycznych kobiet zapewniło dopiero wejście w życie 19. poprawki do Konstytucji (1920), w 144 lata po uchwaleniu deklaracji.

Kiedy spotkał się z Thomasem Jeffersonem w celu omówienia sposobu napisania projektu deklaracji, obydwaj proponowali sobie nawzajem przyjęcie wiodącej roli w pisaniu deklaracji. Adams wreszcie przekonał Jeffersona słowami: Ja nie napiszę tego tekstu. Pan musi to zrobić. Istnieją trzy ważne powody, dla których pan powinien to uczynić. Po pierwsze, pan jest z Wirginii, a Wirginia powinna objąć główną rolę w tej kwestii. Po drugie, ja jestem osobą nieprzyjemną, podejrzaną i niepopularną, a pan na odwrót. Po trzecie, pan 10-krotnie lepiej pisze aniżeli ja. Oczywiście tak jak wybór Washingtona na naczelnego wodza Armii Kontynentalnej, tak wybór Jeffersona był sprawą polityczną. Obydwaj pochodzili z Wirginii, stanu południowego.

2 lipca 1776 Kongres przyjął deklarację niepodległości. W liście do żony, Adams napisał: Drugi dzień lipca 1776 r. będzie najbardziej pamiętną epoką w historii Ameryki. Jestem przekonany, że będzie obchodzony przez następne pokolenia jako wielka rocznica. Powinien być czczony z pompą, paradą, przedstawieniami, zabawami, grami sportowymi, dzwonami, ogniskami, pokazami ogni sztucznych od jednego końca kontynentu po drugi koniec, od dziś na zawsze w przyszłości. I tak też się stało, choć Adams pomylił się co do daty, gdyż Dzień Niepodległości obchodzony jest w Stanach Zjednoczonych 4 lipca, kiedy oficjalnie proklamowano deklarację.

Adams a Washington

John Adams bardzo zazdrościł George’owi Washingtonowi jego przeszłości w armii i sławy. W liście do żony pisał: Pułkownik Washington pojawia się w Kongresie w mundurze. Gdybym to ja był żołnierzem! Będę. Czytam książki wojskowe. Każdy musi, chce i będzie żołnierzem. Było to z pewnością zgodne z rozpowszechnioną przez Adamsa relacji z pewnego zajścia podczas podróży do Europy w 1778. Kiedy statek amerykański został zaatakowany przez Brytyjczyków, Adams miał z muszkietu, pomimo zakazu kapitana Samuela Tuckera, strzelać do wroga. Kapitan Tucker po wielu latach spytany o prawdziwość tej historii powiedział, iż w jej opisie jest sporo przesady.

Poseł USA w Europie

W czasie wojny o niepodległość był dyplomatą w Europie. W 1778 został przedstawicielem Stanów Zjednoczonych we Francji. W 1780 został mianowany ministrem pełnomocnych w Holandii (do 1784), a w latach 1785-1788 był pierwszym posłem w Anglii.

1778-1779 Paryż

Podczas przebywania w Paryżu uczestniczył w licznych przyjęciach. Na jednym z nich, jedna z dam zapytała go: Sądząc po pana nazwisku pochodzi pan od pierwszego mężczyzny (...). Nigdy nie mogłam zrozumieć, jak Adam i Ewa mogli poznać sztukę kochania. John Adams – przy pomocy tłumacza – odpowiedział: W ludziach jest pewne zjawisko fizyczne, które jest podobne do siły elektrycznej i magnetycznej, za pomocą której pary przyciągają się jak igła w polu magnetycznym lub inne przedmioty w polu elektrycznym. Dama ta odpowiedziała: Nie wiedziałam dotąd, jak to się dzieje. Wiedziałam jednak, że jest to przyjemny szok.

1780-1784 Haga

W 1777 roku, Sir Joseph Yorke, ambasador brytyjski w Holandii zażądał, by gubernator Johan de Graaff został zwolniony za to, że pozdrowił (uznając ją tym samym) flagę USA. John Adams pamiętał o tym wydarzeniu z opowieści i ze szczególną satysfakcją usłyszał w kwietniu 1782 roku deklarację uznania niepodległości USA przez Holandię, co uznał za największy sukces w życiu: „One thing, thank God is certain,” he wrote; „I have planted the American standard at the Hague. There let it wave and fly in triumph over Sir Joseph Yorke and British pride.” („Jedno, dzięki Bogu jest pewne; udało mi się podnieść amerykański sztandar w Hadze. Niech więc łopocze i powiewa w triumfie nad Sir Josephem Yorke i brytyjską pychą”).

1785-1788 Londyn

Kiedy w 1785 otrzymał nominację na pierwszego posła Stanów Zjednoczonych w Anglii, jeden z ambasadorów akredytowanych we Francji zapytał Adamsa o jego powiązania z Anglią. John Adams zapewnił, iż żaden z jego krewnych – których zna – nie mieszka w Anglii od 150 lat: Nie mam w żyłach ani jednej kropli krwi, która nie byłaby amerykańska.

Brytyjczycy odwzajemniali mu się najwyższą pogardą i drobnymi uszczypliwościami.

czytaj dalej: [2], [3]