John Boswell - Polski Serwis Naukowy

John Boswell (ur. 20 marca 1947, zm. 24 grudnia 1994) - amerykański historyk, profesor Uniwersytetu Yale. Mediewista, historyk homoseksualności, autor książki Chrześcijaństwo, tolerancja społeczna i homoseksualność (1980, wyd. polskie 2006).

Biografia

Boswell urodził się w 1947 roku w Bostonie w rodzinie wojskowej. Podczas studiów na College of WIlliam and Mary nawrócił się na katolicyzm. Doktorat poświęcony mniejszości muzułmańskiej w aragońskiej Hiszpanii w XIV wieku obronił na Uniwersytecie Harvarda. Od 1975 roku wykładowca, a wkrótce także profesor (1982) Uniwersytetu Yale, na którym w 1987 zainicjował Ośrodek Studiów Gejowsko-Lesbijskich. Do końca życia był praktykującym katolikiem. Zmarł na AIDS w wieku 47 lat.

Manicheizm – system religijny stworzony w III wieku przez Babilończyka Maniego (Manesa). Był syntezą wielu religii: staroirańskiego zoroastryzmu, buddyzmu i chrześcijaństwa. Dwa podstawowe elementy systemu filozoficzno-religijnego manicheizmu to dualizm i podkreślanie poznania w procesie wyzwalania się spod wpływu zła. Wyznawcą (373-382), a później krytykiem manicheizmu był m.in. święty Augustyn. Manicheizm objął swoim zasięgiem znaczne obszary Azji, północnej Afryki i Europy.

Uniwersytet Yale (Yale University) – prywatny uniwersytet w Stanach Zjednoczonych, w mieście New Haven, w stanie Connecticut. Jeden z najbardziej prestiżowych uniwersytetów amerykańskich, należący do tzw. Ligi Bluszczowej (Ivy League). Yale University przoduje m.in. w rankingach kierunków prawniczych.

Książki

Najważniejsze prace Boswella obejmują:

1977 The Royal Treasure: Muslim Communities under the Crown of Aragon in the Fourteenth Century

1980 Christianity, Social Tolerance, and Homosexuality, wyd. polskie: Chrześcijaństwo, tolerancja społeczna i homoseksualność: geje i lesbijki w Europie Zachodniej od początku ery chrześcijańskiej do XIV wieku, przeł. Jerzy Krzyszpień, NOMOS, Kraków 2006 (ISBN 8388508970)

1988 The Kindness of Strangers: The Abandonment of Children in Western Europe from Late Antiquity to the Renaissance

1994 Same-Sex Unions in Premodern Europe

Sławę przyniosły mu dwie książki poświęcone historii homoseksualności. W pierwszej z nich, nagrodzonej American Book Award w dziedzinie historii w roku 1981 pracy Chrześcijaństwo, tolerancja społeczna i homoseksualność, analizuje wzory tolerancji społecznej wobec osób homoseksualnych w świecie chrześcijańskim. Argumentuje, że nietolerancja wobec homoseksualizmu nie wyrasta z tradycji chrześcijańskiej, lecz manichejskiej. W Same-Sex Unions in Premodern Europe analizuje natomiast kościelną ceremonię adelphopoiesis istniejącą zarówno w Kościele zachodnim, jak i wschodnim do XIV wieku. Twierdzi, że była to właściwie ceremonia kościelnego błogosławieństwa związków jednopłciowych, których patronami byli święci męczennicy Sergiusz i Bakchus. Obie książki wywołały burzliwe dyskusje w środowiskach historyków, teologów i teoretyków gejowskich.

Adelphopoiesis (gr. αδελπχοποιεσις, scs. bratotvorenije) – braterstwo duchowe lub duchowa adopcja, usankcjonowany prawnie i obrzędowo związek między osobami tej samej płci w Kościele prawosławnym.

Zespół nabytego niedoboru (rzadziej upośledzenia) odporności, AIDS (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome lub Acquired Immune Deficiency Syndrome, SIDA łac. Sindrome Immunitatis Deficientiae Aquisitae) – końcowe stadium zakażenia HIV charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów CD4, a więc wyniszczeniem układu immunologicznego (odpornościowego), co skutkuje zapadalnością na tzw. choroby wskaźnikowe (niektóre formy nowotworów, grzybic, nietypowe zapalenia płuc) mogące zakończyć się śmiercią pacjenta.

Boswell, w opozycji do dominującego w badaniach nad seksualnością od lat 80. konstruktywizmu, przyjmował podejście esencjalistyczne, twierdząc, że homo- i heteroseksualność nie są społecznymi konstruktami, lecz zjawiskami występującymi uniwersalnie.