John Clare - Polski Serwis Naukowy

John Clare (ur. 13 lipca 1793 w Northamptonshire, zm. 20 maja 1864 tamże) – angielski poeta epoki romantyzmu silnie związany z przyrodą oraz dialektem rodzinnego hrabstwa Northamptonshire. Niezauważony i niedoceniony przez ówczesną krytykę literacką, doczekał się uznania dopiero pod koniec XX wieku.

Industrializacja, inaczej uprzemysłowienie, jest to proces przekształcania się społeczeństw tradycyjnych w przemysłowe dzięki wprowadzeniu gospodarki opartej na mechanizacji produkcji, kierowanej planowo przy użyciu określonych metod zarządzania, charakteryzujący się zwiększaniem się odsetka osób zatrudnionych w przemyśle, standaryzacją czasu pracy, wyraźnym podziałem pracy i wzrostem heterogeniczności społeczeństwa. Procesowi temu towarzyszy przyspieszona urbanizacja, zwiększaniem się liczby grup wtórnych w stosunku do grup pierwotnych, zmniejszaniem się roli grup wspólnotowych.

Literatura angielska zwykle odnosi się do dzieł literackich stworzonych w języku angielskim w samej Anglii. Zwykle włącza się też twórczość literacką w językach staroangielskim i średnioangielskim.

Wielki wpływ na twórczość Johna Clare miała nieszczęśliwa miłość do Mary Joyce, córki zamożnego farmera z Northamptonshire, a także − pośrednio związany z tym − dożywotni pobyt w okolicznych szpitalach psychiatrycznych.

I sleep with thee, and wake with thee,
And yet thou art not there;
I fill my arms with thoughts of thee.

Pierwsze próby literackie Johna Clare'a były raczej przeróbkami amatorskich ballad pisanych do szuflady przez ojca, Parkera Clare'a. Poważne wiersze młody poeta zaczął pisać dopiero po lekturze The Seasons szkockiego dramaturga Jamesa Thomsona, której wpływy widać w szczególnej wrażliwości na zienność pór roku, zarówno we wczesnych jak i dojrzałych wierszach barda Northamptonshire.

Ballada – wierszowana opowieść, łącząca w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi, akcja), której tematem są niezwykłe wydarzenia. Jest gatunkiem synkretycznym. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki. Romantyczna ballada nawiązuje jednak do ludowych pieśni, które między XII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej forma romantyczna wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem – który przedstawia.

Romantyzm (z fr. romantisme, od roman – powieść, opowieść) – epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku. Romantyzm był ruchem ideowym, literackim i artystycznym, który rozwinął się początkowo w Europie i wyrażał się w poezji, malarstwie i muzyce.

Poezja Johna Clare'a powstawała w okresie rewolucji przemysłowej w Anglii, dlatego też będąc silnie zanurzoną w atmosferze życia wiejskiego, stanowiła romantyczną reakcję na industrializację, pokrewną twórczości Williama Wordswortha i Roberta Southey'a. Clare stale starał się wychwytywać w przyrodzie oznaki "wieczności", elementy duchowej stabilizacji w powszechnym poczuciu przemijania życia ludzkiego oraz zmienności losów. Natura w wierszach angielskiego poety jest ponadto bytem głęboko czującym, podzielającym stany egzystencjalne jednostek szczególnie wrażliwych.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

Northamptonshire - hrabstwo niemetropolitarne w centralnej Anglii, składające się z siedmiu dystryktów niemetropolitarnych. Ośrodkiem administracyjnym jest Northampton.

All nature has a feeling: woods, fields, brooks
Are eternal [...]

Współcześnie na nagrobku poety, znajdującym się na cmentarzu w St Botolph’s, widnieje inskrypcja − "A Poet is Born not Mad" (Poeta nie rodzi się szalony).

Dzieła

Poems Descriptive of Rural Life and Scenery (Opisowe wiersze o przyrodzie i życiu na wsi, 1820)

The Village Minstrel, and Other Poems (Wiejski pieśniarz, 1821)

The Shepherd's Calendar with Village Stories and Other Poems (Pasterskie opowieści oraz inne wiersze, 1827)

The Rural Muse (Wiejskie rozmyślania, 1835)

Sonnet (Sonety, 1841)

Dzieła

Przypisy