John Kenneth Galbraith - Polski Serwis Naukowy

John Kenneth Galbraith (ur. 15 października 1908 w Iona Station w kandyjskiej prowincji Ontario, zm. 29 kwietnia 2006 w Mount Auburn w Massachusetts) - amerykańsko-kanadyjski ekonomista, zwolennik keynesizmu i interwencjonizmu w gospodarce. Był profesorem Uniwersytetu Harvarda, doradca ekonomiczny 4 prezydentów USA Franklina Roosevelta, Johna Kennedy'ego, Lyndona Johnsona oraz Billa Clintona.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

Galbraith napisał prawie 50 książek i ponad tysiąc artykułów na różne tematy. Wśród jego najbardziej znanych prac znajduje się popularna trylogia nt. ekonomii: American Capitalism (1952), The Affluent Society (1958) i The New Industrial State (1967). Wykładał na Uniwersytecie Harvarda przez wiele lat. W czasie prezydentury Kennedy'ego był również amerykańskim ambasadorem w Indiach.

John Fitzgerald Kennedy (ur. 29 maja 1917 w Brookline, zm. 22 listopada 1963 w Dallas) nazywany "John F. Kennedy", "JFK", "Jack Kennedy", "Ken" – 35. i jedyny katolicki prezydent Stanów Zjednoczonych. Człowiek Roku 1961 wg tygodnika Time.

Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.

Był jedną z dwóch osób, które otrzymały Medal Wolności dwukrotnie: po raz pierwszy z rąk prezydenta Trumana w 1946 roku, ponownie z rąk prezydenta Clintona w 2000. Został również odznaczony Padma Vibhushan, drugim najwyższym indyjskim odznaczeniem cywilnym, za umacnianie więzi pomiędzy Indiami i USA.

Franklin Delano Roosevelt ([ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Park, w stanie Nowy Jork, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs w stanie Georgia) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych. Czterokrotnie wybierany, z ramienia Partii Demokratycznej, w latach 1933-1945. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 r. XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc że byłaby ona niedemokratyczna).

Uniwersytet Harvarda (Harvard University) powstał w 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.

Życiorys

Galbraith urodził się w Kanadzie w Iona Station w stanie Ontario. Jego rodzice William Archibald Galbraith i Sarah Catherine Kendall byli szkockiego pochodzenia. Ojciec był farmerem oraz nauczycielem szkolnym, a matka udzielała się politycznie. Oboje rodziców wspierało partię Zjednoczeni Farmerzy z Ontario (United Farmers sof Ontario). Galbraith początkowo ukończył rolnictwo w Ontario Agricultural College w 1931 roku. Później kontynuował studia na University of California w Berkeley, uzyskując tytuł doktora ekonomii rolnictwa w 1934. W tym samym roku zaczął wykładać na Harvardzie. W roku 1937 uzyskał obywatelstwo Stanów Zjednoczonych i musiał zrezygnować z kanadyjskiego, lecz nie został zapomniany i do końca życia był poważany w swym kraju pochodzenia. W tym samym roku wyjechał na rok do Uniwersytetu w Cambridge, gdzie znalazł się pod wpływem Johna Maynarda Keynesa. Galbraith był bardzo wysoki – miał 206 cm wzrostu.

Keynesizm – to jedna z dwóch wiodących XX-wiecznych szkół makroekonomicznych, której inicjatorem był John Maynard Keynes. Teoria przez niego prezentowana została po raz pierwszy przedstawiona w publikacji Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza w 1936 roku. Nowa teoria szybko zyskała dużą popularność wśród ekonomistów, którzy popierali interwencjonizm państwa. Przeciwnikami ruchu byli monetaryści oraz szkoła austriacka, w tym przede wszystkim laureat Nagrody Nobla z ekonomii Fryderyk von Hayek oraz Ludwig von Mises.

Interwencjonizm – stosunki gospodarczo-polityczne, polegające na bezpośrednich interwencjach państwa w wolny rynek. Niekiedy rozumiane jako teoria ekonomiczna zalecająca takowe podejście.

Galbraith nauczał z przerwami w Harvardzie w latach 1934-39. Od 1939 do 1940 nauczał na Uniwersytecie w Princeton. Od 1943 do 1948 był redaktorem magazynu Fortune. W 1949 uzyskał tytuł profesora w Harvardzie.

Druga wojna światowa

Podczas drugiej wojny światowej Galbraith był amerykańskim „Carem Cen”, odpowiadał za utrzymanie cen w ryzach, żeby nie szkodziły wysiłkowi wojennemu. Zajmował stanowiska Szefa Biura Administracji Cenami. Chociaż niedoceniany, władza jaką dysponował była tak wielka, iż żartował, że później czeka go już tylko upadek. Pod koniec wojny zaproponowano mu aby został jednym z autorów Badania nad skutecznością nalotów lotniczych w Europie i Japonii. Z tego raportu wynikało, że koszty przeważyły przewidywane korzyści w przypadku nalotów na Niemcy i nie skróciły wojny. Natomiast naloty na Japonię były ponad wszelką wątpliwość sukcesem i to spowodowało przyznanie dodatkowych środków na niezależne Amerykańskie Siły Powietrzne (American Air Force – AAF). Po zakończeniu wojny był doradcą powojennych administracji w Niemczech i Japonii.

William Jefferson "Bill" Clinton (ur. 19 sierpnia 1946 jako William Jefferson Blythe III) – w latach 1993-2001 42. prezydent USA, baptysta, mąż Hillary Clinton - Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych w gabinecie Baracka Obamy

Massachusetts - stan położony w północno-wschodniej części USA na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Na północy graniczy ze stanem New Hampshire oraz stanem Vermont, na zachodzie ze stanem Nowy Jork, a na południu z Connecticut i Rhode Island. Rzeźba terenu wyżynno-górska na zachodzie (Appalachy), niziny na wybrzeżu; urozmaicona linia brzegowa.

Kariera polityczna za prezydentury Kennedy’ego

Podczas sprawowania funkcji doradcy prezydenta Johna F. Kennedy’ego, Galbraith został wyznaczony na ambasadora w Indiach. Sprawował tę funkcję w latach 1961-1963. Utrzymywał zażyłe stosunki z premierem Indii, Jawaharlalem Nehru, doradzając indyjski rządowi w sprawach ekonomicznych. Ostro krytykował Louisa Mountbattena, ostatniego brytyjskiego gubernatora Indii, ze względu na jego bierną rolę podczas podziału państwa w 1947 oraz krwawego oddzielenia Bangladeszu od Pakistanu. W Indiach pomógł w założeniu pierwszego z instytutów informatycznych, w indyjskim Instytucie Technologicznym w Kanpur, Utrat Pradesh. Nawet po opuszczeniu urzędu, Galbraith pozostał przyjacielem Indii i organizował coroczny lunch dla indyjskich studentów w Harvardzie.

Profesor (z łac. professor) – tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym lub tytuł zwyczajowy honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego, a także stanowisko nauczycieli akademickich.

The University of Cambridge (nieformalnie: Cambridge University, po polsku Uniwersytet Cambridge lub po prostu Cambridge) - drugi po Oxfordzie najstarszy angielski uniwersytet, założony w roku 1209. Znajduje się w Cambridge w środkowej Anglii. Jest on uważany za jeden z najlepszych uniwersytetów w Europie i na świecie. Uniwersytety Oksfordzki i Cambridge określane są wspólną nazwą Oxbridge.

Rodzina

Galbraith poślubił Catherine Merriam Atwater 17 września 1937 roku, którą poznał studiując w Radcliffe. Zamieszkali w Cambridge w stanie Massachusetts, i posiadali domek letni w Newfane w stanie Vermont. Mieli czterech synów. J. Alan Galbraith jest partnerem w elitarnej firmie prawniczej Williams & Cononolly w Waszyngtonie. Dougla Galbraith zmarł w dzieciństwie na białaczkę. Peter W. Galbraith pracował jako dyplomata amerykański, m. in. jako ambasador w Chorwacji i jest znanym komentatorem amerykańskiej polityki zagranicznej szczególnie w sprawach Bałkanów i Bliskiego Wschodu. James K. Galbraith jest prominentnym ekonomistą pracującym na Uniwersytecie Teksasu. Galbraithowie mają także dziesięcioro wnuków.

Presidential Medal of Freedom (Prezydencki Medal Wolności, Medal Wolności) – najwyższe odznaczenie państwowe Stanów Zjednoczonych Ameryki. Odznaczenie może być przyznawanie cywilom i żołnierzom.

Lyndon Baines Johnson, "LBJ" (ur. 27 sierpnia 1908 w Stonewall, Teksas, zm. 22 stycznia 1973 w San Antonio, Teksas) – amerykański polityk Partii Demokratycznej i prezydent USA w latach 1963-1969,a w latach 1961-1963 wiceprezydent USA

Uznanie

Galbraith był ostatnim z żyjących doradców prezydenta Franklina Roosevelta.

W 1972 roku przewodniczył Amerykańskiemu Stowarzyszeniu Ekonomicznemu. W 1985, Amerykańskie Stowarzyszenie Humanistyczne przyznało mu tytuł Humanisty Roku. W 1997 przyznano mu Order Kanady a w 2000 roku po raz drugi otrzymał Medal Wolności. Także w 2000 roku, Instytut Globalnego Rozwoju i Środowiska (Globar Development and Environment Institute) przyznał mu Nagrodę Leontiefa za ogromny wkład teorię ekonomii

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (SGH, w latach 1949–1991 Szkoła Główna Planowania i Statystyki, SGPiS) to najstarsza uczelnia ekonomiczna w Polsce.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Zmarł 29 kwietnia 2006 roku, w Mount Auburn Hospital w Cambridge z przyczyn naturalnych po dwutygodniowym pobycie w szpitalu.

W 1992 roku Szkoła Główna Handlowa w Warszawie przyznała mu tytuł doktora honoris causa.