John Strutt, 3. baron Rayleigh - Polski Serwis Naukowy

Lord Rayleigh, właśc. John William Strutt (ur. 12 listopada 1842 w Langford Grove, zm. 30 czerwca 1919 w Witham) – brytyjski fizyk, profesor uniwersytetu w Cambridge w latach 1879-1887 i Londynie od roku 1887. Prace badawcze z zakresu gęstości gazów, promieniowania cieplnego, dokładne oznaczenie jednostek elektrycznych i inne prace z zakresu fizyki. Laureat Nagrody Nobla w roku 1904 w dziedzinie fizyki.

Benjamin Thompson hrabia Rumford (ur. 26 marca 1753 w Woburn, Massachusetts, zm. 21 sierpnia 1814 w Paryżu) – fizyk, badacz zagadnień z dziedziny termodynamiki, wynalazca.

Kryterium Rayleigha – orientacyjne kryterium pozwalające ocenić, czy dwie linie widmowe światła są rozdzielone. Lord Rayleigh, najprawdopodobniej autor pojęcia "zdolność rozdzielcza", za warunek rozróżnialności obrazów dyfrakcyjnych dwóch równoległych linii widmowych przyjął następujące kryterium:

Urodzony w Langford Grow w hrabstwie Essex, najstarszy syn Johna Strutta, 2. barona Rayleigh i Clary Vicars, córki kapitana Richarda Vicarsa. W dzieciństwie często chorował. Naukę rozpoczął w Harrow School. Później studiował matematykę na Trinity College w Cambridge. W 1865 r. uzyskał tytuł bakałarza, a w 1868 r. magistra sztuk. Został też przyjęty do Stowarzyszenia Trinity. Pozostawał w Stowarzyszeniu do swojego ślubu, który miał miejsce 19 lipca 1871 r. Żoną Johna została Evelyn Georgiana Mary Balfour (zm. 7 kwietnia 1934), córka Jamesa Maitlanda Balfoura i lady Blanche Gascoyne-Cecil, córki 2. markiza Salisbury, siostry polityka Arthura Balfoura. John i Evelyn mieli razem czterech synów:

Jerzy V, Jerzy Fryderyk Ernest Albert Windsor, do 1917 von Sachsen-Coburg-Gotha (ur. 3 czerwca 1865 - zm. 20 stycznia 1936) król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii (od 1927 r. "Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej") i cesarz Indii od 6 maja 1910. Pierwszy monarcha o nazwisku Windsor. W czasie I wojny światowej zmienił nazwisko na Windsor, gdyż dotychczasowe o niemieckim pochodzeniu źle się w Anglii kojarzyło. Za jego rządów, w 1922 r., Imperium Brytyjskie osiągnęło rozmiar 36,6 milionów km², stając się największym państwem w historii ludzkości.

Wiceadmirał (wadm., wiceadm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi dywizji w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Robert John Strutt (28 sierpnia 1875 – 13 grudnia 1947), 4. baron Rayleigh

wiceadmirał Arthur Charles Strutt (2 października 1878 – 10 lutego 1973), komandor Orderu Imperium Brytyjskiego, adiutant króla Jerzego V, ożenił się z Irene de Brienen, nie miał dzieci

Julian Balfour Strutt (16 sierpnia 1880 – 4 września 1886)

William Maitland Strutt (20 lipca 1886 – 22 listopada 1912)

Po śmierci swojego ojca w 1873 r. odziedziczył tytuł barona Rayleigh wraz z prawem do zasiadania w Izbie Lordów. Lord Rayleigh poświęcił się jednak karierze naukowej. W latach 1879-1887 był profesorem fizyki (Cavendish Professor of Physics) na Uniwersytecie Cambridge. 12 czerwca 1873 r. został przyjęty do Towarzystwa Królewskiego. W latach 1905-1908 był jego prezesem. Od 1887 r. wykładał na Uniwersytecie Londyńskim.

Księżyc (, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze, niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

Rozkład Rayleigha – ciągły rozkład prawdopodobieństwa powstający jako rozkład długości wektora na płaszczyźnie, którego składowe są niezależnymi zmiennymi losowymi o rozkładzie normalnym.

Prowadził prace badawcze z zakresu gęstości gazów, promieniowania cieplnego, dokładnego oznaczenia jednostek elektrycznych i inne. W 1894 r. razem z Williamem Ramseyem odkrył argon. Opisał m.in. zjawiska rozpraszania światła na cząsteczkach mniejszych od długości jego fali (tzw. rozpraszanie Rayleigha) oraz fale powstające przy trzęsieniach ziemi (tzw. fale Rayleigha). Jego imieniem nazywane jest kryterium pozwalające odróżnić od siebie dwie linie widmowe światła. Za swoje badania otrzymał wiele odznaczeń: medal Królewski (1882 r.), medal Mateucciego (1894 r.), medal Copley'a (1899 r.) i medal Rumforda (1920 r., pośmiertnie. Lord Rayleigh jest również laureatem Nagrody Nobla w roku 1904 w dziedzinie fizyki za "za badanie gęstości większości znanych gazów i odkrycie argonu".

Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji wydaje się być rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety jest pokryta tlenkami żelaza. Mars posiada dwa niewielkie księżyce o nieregularnych kształtach – Fobosa i Deimosa. Prawdopodobnie są to dwie planetoidy przechwycone przez pole grawitacyjne planety. Przypuszcza się, że mogło na niej kiedyś powstać życie, jednak obecnie nie ma na to solidnych dowodów.

Fizyka (z gr. φύσις physis - "natura") – nauka o przyrodzie w najszerszym znaczeniu tego słowa. Fizycy badają właściwości i przemiany materii i energii oraz oddziaływanie między nimi. Do opisu zjawisk fizycznych używają wielkości fizycznych, wyrażonych za pomocą pojęć matematycznych, takich jak liczba, wektor, tensor. Tworząc hipotezy i teorie fizyki, budują relacje pomiędzy wielkościami fizycznymi.

Lord Rayleigh zmarł w 1919 r. w Witham w hrabstwie Essex. Tytuł barona odziedziczył jego najstarszy syn. Na jego cześć zostały nazwane kratery na Marsie i Księżycu.

Zobacz też

fala Rayleigha

kryterium Rayleigha

prawo Rayleigha-Jeansa

rozkład Rayleigha

rozpraszanie Rayleigha