Jolenta Helena - Polski Serwis Naukowy

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Antoniego w Gnieźnie, relikwiarz księżnej Jolanty Heleny

Jolenta Helena, również Błogosławiona Jolenta (ur. ok. 1244 w Ostrzyhomiu, zm. 17 czerwca 1298 w Gnieźnie) – królewna węgierska z dynastii Arpadów, siostra św. Kingi, księżna kaliska, od 1257 wielkopolska, klaryska (OSC), błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego.

Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów.
Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Życiorys

Jolenta Helena (również Johelet) była córką króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny. Jej ciotką była św. Elżbieta z Turyngii (Elżbieta Węgierska), stryjenką bł. Salomea. W 1256 została wydana za księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego. Uroczystości ślubne odbyły się w Krakowie na Wawelu. Młodych błogosławił biskup Prandota. Przedtem uzyskano z Węgier zgodę rodziców królewny. Według Długosza gody weselne trwały kilkanaście dni. Jolenta w chwili ślubu liczyła dwanaście lat. Wychowywała się w atmosferze ascezy, pobożności i surowych obyczajów. Wielu jej najbliższych krewnych zostało później zaliczonych w poczet świętych lub błogosławionych. Jolenta po ślubie przyjęła drugie imię Helena, może dlatego, że pierwsze, otrzymane po francuskiej prababce, brzmiało zbyt obco. W latach następnych używała obu imion jednocześnie lub wymiennie.

Święta Kinga, Kunegunda (ur. Ostrzyhom, 5 marca 1234, zm. 24 lipca 1292) – córka króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny oraz siostra bł. Jolanty, święta Kościoła katolickiego
Zamek Królewski na Wawelu – rezydencja królewska o charakterze zabytkowym, mieszcząca się na Wzgórzu Wawelskim w Krakowie o powierzchni 7040 m² z 71 salami wystawowymi. Oddział Zamku Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki.

Z powodu kłopotów księcia Bolesława w Wielkopolsce ogarniętej wojną, Arpadówna dwa kolejne lata przebywała na dworze księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego (będącego mężem jej siostry, Kingi). Po tym czasie została sprowadzona na dwór męża. W siedem lat po ślubie Jolencie urodziła się pierwsza córka, która otrzymała imię Elżbieta, zaś w kilka lat później na świat zawitała Jadwiga. Około 1276 urodziła się ostatnia z sióstr, Anna. Księżniczki wychowywały się wraz z licznym rodzeństwem stryjecznym, gdyż Przemysł I, brat Bolesława, już nie żył, a Bolesław Pobożny stał się opiekunem czterech bratanic i chłopca - Przemysła II, w imieniu którego zaczął rządzić drugą połową Wielkopolski.

Jolanta (gr. ion + anthos – fiołek + kwiat) – imię żeńskie pochodzenia greckiego. W Polsce to imię używane jest od XIII w., początkowo w formie Jolenta
Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie. Rządzili od powstania państwa polskiego (około 900 roku) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291-1305). W latach 1138-1320 miało miejsce tzw. rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześcnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 roku panowali dwaj monarchowie z węgierskiej linii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 roku przedstawiciele dynastii Jagiellonów, jednej z linii litewskich Giedyminowiczów.

Jolenta Helena i Bolesław doczekali się trzech córek:

Elżbieta, urodzona między 1261 a 1263, między 1277 a 1278 została wydana za księcia legnickiego Henryka,

Jadwiga, urodziła się między 1270 a 1275. Na przełomie lat 1292/1293 została poślubiona przez księcia kujawskiego Władysława Łokietka,

Anna, urodzona w 1276, wstąpiła do klasztoru klarysek w Gnieźnie.

Wkrótce po śmierci męża (13 lub 14 kwietnia 1279), Jolenta Helena wyjechała na dwór swej siostry Kingi do Krakowa, następnie powróciła do Wielkopolski i od 1284 była mniszką Zakonu Świętej Klary w Gnieźnie, gdzie zmarła ok. 1300 roku.

Arpadowie (rzadziej Arpadzi, czasem: dynastia Arpadowiczów) - dynastia książąt (889-1001), a następnie królów węgierskich (do 1301). Pierwsza węgierska dynastia narodowa.
Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)