Jomo Kenyatta - Polski Serwis Naukowy

Jomo Kenyatta (ur. 20 października 1891, zm. 22 sierpnia 1978) – polityk kenijski, prezydent w latach 1964-78.

Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy z Etiopią, Somalią, Sudanem, Tanzanią i Ugandą. Stolicą Kenii jest Nairobi.

Plemię Kikuju (Kĩkũyũ, Gĩkũyũ, Gikuju) to najliczniejsza grupa etniczna Kenii. Ich ojczyzną są żyzne, centralne wyżyny Kenii, na których prowadzili rolniczy tryb życia. Ich językiem jest język kikuju, na który składają się trzy dialekty.

Pochodził z plemienia Kikuju. Studiował w Wielkiej Brytanii; po powrocie do kraju w 1946 czołowy przywódca ruchu wyzwoleńczego w Kenii; przewodniczący Afrykańskiego Związku Kenii. W 1952 aresztowany wraz ze swoimi współpracownikami przez władze brytyjskie pod zarzutem kierowania powstaniem Mau Mau. Uwolniony w 1961, odegrał główna rolę w doprowadzeniu kraju do niepodległości. Stanął na czele Afrykańskiego Narodowego Związku Kenii (KANU), zapewniając mu zwycięstwo w wyborach powszechnych w 1963; został premierem, a po uzyskaniu przez Kenię niepodległości 12 grudnia 1963 i proklamowaniu republiki w 1964 – prezydentem. Walczył z antagonizmami plemiennymi i rasowymi; zdołał przekonać zagraniczny kapitał do inwestowania w Kenii, a białych osadników do pozostania w kraju i współpracy; prowadził zdecydowanie prozachodnią politykę. Dążąc do umocnienia władzy zdelegalizował w 1969 wszystkie (poza KANU) organizacje polityczne. Skutecznie walczył z przejawami niezadowolenia. Umocnieniu jego władzy sprzyjały pomyślny rozwój gospodarczy, powiązania z zagranicznymi monopolami, autorytet i uznanie u współobywateli.

Powstanie Mau Mau (ang. Mau Mau Rebellion lub Mau Mau Revolt) – nazwa nadana zbrojnym walkom w Kenii przeciwko kolonialnej administracji Wielkiej Brytanii w latach 1952 do 1960. Trzon rebeliantów stanowili członkowie plemienia Kikuju oraz mniej liczne plemiona Embu i Meru. Powstanie zostało stłumione przez Brytyjczyków, jednak spowodowało rozdźwięk pomiędzy białymi osadnikami w Kenii a Home Office (brytyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych), który doprowadził do uzyskania niepodległości przez Kenię w 1963.

20 października jest 293. (w latach przestępnych 294.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 72 dni. Jest to początek miesiąca Brumaire we francuskim kalendarzu rewolucyjnym.

Przypisy

Roland Anthony Oliver: Dzieje Afryki po 1800 roku. Warszawa: "Książka i Wiedza", 2007, s. 290,291. ISBN 978-83-05-13491-0.