Jonas Černius - Polski Serwis Naukowy

Jonas Černius, do 1919 Černiauskas (ur. 18 stycznia 1898 w Kupiszkach, zm. 3 lipca 1977 w Los Angeles) – litewski generał i polityk, w 1939 premier rządu Republiki Litewskiej.

Ukończył szkołę podstawową w Kupiszkach i gimnazjum w Poniewieżu. W 1919 zaciągnął się jako ochotnik do nowo tworzonego wojska litewskiego. Po ukończeniu szkoły wojskowej w Kownie służył w III Pułku Piechoty (Trečiasis pėstininkų pulkas), walczył z oddziałami sowieckimi i polskimi.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Los Angeles – najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Kalifornia, a zarazem drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Stanach Zjednoczonych, za Nowym Jorkiem. Los Angeles zajmuje powierzchnię 1 302 km² i położone jest w regionie Kalifornii Południowej. Miasto stanowi centrum aglomeracji Los Angeles-Long Beach-Santa Ana, którą w 2010 roku zamieszkiwało 12 828 837 osób, czyniąc z tego regionu 2. pod względem populacji obszar metropolitalny Stanów Zjednoczonych i jednocześnie jedną z najludniejszych metropolii świata. Los Angeles jest siedzibą hrabstwa Los Angeles, czyli najbardziej zaludnionego i jednego z najbardziej zróżnicowanych etnicznie hrabstw w Stanach Zjednoczonych. Z kolei obszar samego Los Angeles uznany został za najbardziej zróżnicowane etnicznie amerykańskie miasto. Mieszkańcy Los Angeles często określani są mianem "Angelenos".

W 1920 ukończył kurs inżynieryjno-wojskowy w Kownie. W latach 1920–1925 służył w batalionie elektrotechnicznym, a w 1926 w pułku technicznym. W 1925 ukończył Wydział Elektrotechniczny Wyższych Kursów Wojskowych w Kownie, cztery lata później został absolwentem Wyższej Szkoły Inżynierii Wojennej w Brukseli, a w 1932 – Francuskiej Akademii Sztabu Generalnego w Paryżu.

Litewska Akademia Wojskowa im. gen. Jonasa Žemaitisa, lit. Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija - litewska uczelnia wojskowa utworzona w 1994 w Kownie.

Litewska Socjalistyczna Republika Radziecka (lit. Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika, rus. Литовская Советская Социалистическая Республика), LSRR - twór polityczny powstały w lipcu 1940 roku w wyniku aneksji Pierwszej Republiki Litewskiej przez ZSRR, rozwiązany ostatecznie we wrześniu 1991 roku, gdy kraje Zachodu uznały niepodległość Litwy i została ona przyjęta w poczet członków ONZ.

Od 1932 do 1934 służył w sztabie techników wojennych. W 1934 stanął na czele Wydziału Operacyjnego Sztabu Głównego w Kownie. Od 1935 do 1939 był dowódcą sztabu generalnego Litwy. W 1937 uzyskał stopień generała brygady.

28 marca 1939 prezydent Smetona mianował go premierem rządu Republiki Litewskiej – funkcję pełnił do 21 listopada tego roku. Po zwolnieniu ze stanowiska stał na czele wileńskiego oddziału I Dywizji Piechoty (do czerwca 1940). Wykładał w Akademii Wojskowej w Kownie oraz na kursach sztabu generalnego. Współpracował z prasą wojskową.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

W Litewskiej SRR dowodził 29 Korpusem Terytorialnym Strzelców Armii Czerwonej (1940–1941), został mianowany majorem. W czasie II wojny światowej przebywał w Kupiszkach. Od 1948 mieszkał w USA.

Bibliografia

Henrikas Paulauskas, "Lietuvos kariuomenės brigados generolas ministras pirmininkas Jonas Černius", 2006