Jorge Rafael Videla - Polski Serwis Naukowy

Jorge Rafael Videla Redondo (ur. 2 sierpnia 1925 w Mercedes w Argentynie) - prezydent Argentyny w latach 1976 - 1981 i członek junty wojskowej, która rządziła krajem w latach 80.

Przewrót

Generał brygadier Jorge Videla został mianowany głównodowodzącym armii przez pełniącą funkcję prezydenta Izabelę Perón w 1974 r. Perón – kobieta o słabej woli, była wiceprezydentem przy swoim mężu Juanie. Została prezydentem wkrótce po jego śmierci. Jej autokratyczny i nieefektywny rząd był bardzo niepopularny. Videla stanął więc na czele puczu, który obalił ją 24 marca 1976 r. Utworzona została wojskowa junta w skład której Videla wszedł jako przedstawiciel sił lądowych, admirał Emilio Massera jako przedstawiciel marynarki oraz generał brygadier Orlando Ramón Agosti jako reprezentant lotnictwa. Dwa dni po puczu został formalnie mianowany na stanowisko prezydenta.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Reżim także reżym(fr. Régime - porządek) — popularnie, używany w znaczeniu pejoratywnym rząd, władza, system władzy, zwłaszcza nielegalny, nieuznawany, bezprawny, pochodzący z uzurpacji.

Przestrzeganie praw człowieka

Przewrót miał miejsce w okresie bardzo niespokojnym dla Argentyny. Dochodziło m.in. do licznych zamachów terrorystycznych za którymi stały marksistowskie bojówki tzw. ERP oraz Montoneros; ich przeciwnikiem był radykalny i prawicowy Argentyński Alians Antykomunistyczny (AAA), który stosował porwania, tortury oraz mordował przeciwników politycznych.

Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (ur. 25 listopada 1915 w Valparaíso, zm. 10 grudnia 2006 w Santiago de Chile) – chilijski dyktator i generał, przywódca junty wojskowej w Chile od 1973. W latach 1974 do 1990 pełnił urząd prezydenta. Doszedł do władzy w wyniku wojskowego puczu, odsuwając od władzy Salvadora Allende i zawieszając konstytucję. Po przegranym plebiscycie w 1988, nie kandydował w wynikających z tego plebiscytu wyborach, przekazał w 1990 pokojowo władzę zwycięzcy wolnych wyborów prezydenckich z 1989.
Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

Przedstawiciele junty wykorzystali więc ten stan rzeczy jako usprawiedliwienie dla przewrotu. Swoją formę rządów nazwali Proceso de Reorganización Nacional (Narodowy Proces Naprawy). Pod rządami Videli wojsko otrzymało szerokie uprawnienia a mianowicie prawo do: aresztowania, zatrzymywania, torturowania a nawet zabijania podejrzanych terrorystów oraz politycznych przeciwników. W wyniku tego naruszanie praw człowieka było w Argentynie na porządku dziennym.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.
Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

Szacuje się, m.in. na podstawie archiwów terroru, że ofiarą tzw. "zniknięć" (desaparecidos) padło przynajmniej 8 tys. osób a niektórzy mówią nawet o liczbie 30 tys. Większość z nich prawdopodobnie została zamordowana, wielu zaś zostało bezprawnie aresztowanych, zatrzymanych, torturowanych albo zmuszonych do emigracji.

Liberalizm (z łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny według którego wolność jest nadrzędną wartością. Liberalizm odwołuje się do indywidualizmu, stawia wyżej prawa jednostki niż znaczenie wspólnoty, głosi nieskrępowaną (aczkolwiek w ramach prawa) działalność poszczególnych obywateli we wszystkich sferach życia zbiorowego.
Junta, hunta - określenie pochodzące z języka hiszpańskiego oznaczające pierwotnie związek lub radę. Obecnie powszechnie stosowane głównie w odniesieniu do krajów Ameryki Łacińskiej, w których władza wojskowa przejęła rządy na drodze zbrojnego zamachu stanu. Określenie używane również w odniesieniu do dyktatur wojskowych w innych państwach (jak np. w Grecji pod rządami Czarnych pułkowników, czy w Portugalii po Rewolucji goździków).

W aspekcie politycznym cała władza ustawodawcza została skoncentrowana w rękach Videli i dziewięciu innych członków junty. Prawie każde znaczące stanowisko w państwie było obsadzone przez lojalnych członków armii. Junta zakazała zrzeszania się w związki zawodowe oraz organizowania strajków, zniosła praktycznie niezawisłe sądownictwo i zawiesiła wszelkie wolności obywatelskie. Pomimo tych nadużyć reżim Videla otrzymał poparcie kościoła katolickiego i mediów lokalnych, przy czym dobrowolność tego wsparcia pozostaje sprawą dyskusyjną.

Adolfo Maria Pérez Esquivel (ur. 26 listopada 1931 w Buenos Aires), argentyński architekt i rzeźbiarz, obrońca praw człowieka, laureat pokojowej nagrody Nobla.
Archiwa terroru zostały znalezione 22 grudnia 1992 roku przez prawnika Martína Almada oraz sędziego José Fernandeza na posterunku policji na przedmieściach Asunción (Lambaré), stolicy Paragwaju. José Fernandez poszukiwał akt dotyczących Martina Almady, byłego więźnia. Zamiast nich znalazł archiwa opisujące losy tysięcy Latynoamerykanów, którzy zostali porwani, torturowani i zabici przez służby specjalne Argentyny, Boliwii, Chile, Paragwaju i Urugwaju. Działania służb nosiły kryptonim „Operacja Kondor”.

W dodatku paramilitarne grupy antykomunistyczne, w szczególności AAA, otrzymały wolną rękę w swoich działaniach, co jeszcze bardziej pogłębiało terror panujący w kraju.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)