Josef Toufar (ur. 14 lipca 1902, zm. 25 lutego 1950) – katolicki ksiądz, ofiara reżimu komunistycznego w Czechosłowacji.

Z zawodu będąc stolarzem święcenia przyjął dopiero w wieku 38 lat. W styczniu 1950 roku oskarżono go o zainscenizowanie tzw. cudu čihostskiego (od nazwy miejscowości Číhošť, gdzie był proboszczem). Według relacji świadków w trakcie mszy, 11 grudnia 1949 roku poruszył się kilkakrotnie na boki półmetrowy krzyż ołtarzowy. Cud miał się powtórzyć na Boże Narodzenie. Szerząca się wieść o cudzie zainteresowała służby bezpieczeństwa (Státní bezpečnost) i 29 stycznia proboszcza uwięziono i przewieziono do Pragi.

W trakcie brutalnych przesłuchań próbowano go zmusić do podpisania przyznania się do wykorzystywania seksualnego dzieci oraz do skrytego poruszaniem krzyżem. Ekspertyzy sądowe w latach 90. wykazały, że zeznanie zostało sfabrykowane w całej rozciągłości. Nie udało się ponadto odkryć przyczyny poruszania się krzyża. Wymyślony i sfabrykowany przez komunistyczne władze mechanizm poruszający w testach wykazał niemożliwość jego działania. Ponadto w kościele nie znaleziono żadnych pozostałości czy śladów jakiegokolwiek mechanizmu.

25 lutego księdza Toufara odwieziono w stanie krytycznym do praskiego szpitala. Tamteż w tym dniu umarł. Na żądanie StB w karcie zgonu jako powód wpisano pęknięcie wrzodu. Osiemnaście lat później asystujący lekarz, dr František Mauer wyjawił, że proboszcz Toufar został zatłuczony na śmierć i nie byli w stanie go uratować w trakcie operacji.

Rodzinie proboszcza oznajmiono śmierć dopiero po czterech lata od tego wydarzenia. Ciało pochowano w zbiorowej mogile. Przesłuchujący Ladislav Macha został ukarany tylko naganą za niepowodzenie w przesłuchaniu. Z powodów zdrowotnych nie został ukarany więzieniem.

Komunistyczne władze cud wykorzystały do antykościelnej propagandy. Nakręcono film propagandowy Biada temu, przez którego przychodzi zgorszenie. W filmie miał grać sam proboszcz, ale z przyczyn fatalnego stanu zdrowia, rolę odegrał znany z procesów antykościelnych prokurator Karel Čížek. Film został rozprowadzony w rekordowej ilości kopii, ale został tak fatalnie wykonany, że społeczeństwo było przekonane o państwowej inscenizacji. Później powstała jeszcze książka propagandowa.

Po upadku komunizmu o čihostskim proboszczu czeska telewizja nakręciła film In nomine Patris. Film w sposób realistyczny odtwarza prawdziwą wersję zdarzeń.

Przypisy

Bibliografia