Joseph Kosma - Polski Serwis Naukowy

Joseph Kosma (Kozma Jozsef) (22 października 1905 w Budapeszcie – 7 sierpnia 1969 w La Roche-Guyon niedaleko Paryża) – kompozytor węgierski, mieszkający i tworzący we Francji.

Skomponował muzykę do licznych filmów francuskich połowy XX w., reżyserowanych m.in. przez Marcela Carné (Les Enfants du Paradis) i Jeana Renoira (La Grande Illusion, La règle du jeu), a także muzykę do piosenek, m.in. do tekstów Jacques'a Préverta. Niektóre z tych piosenek (np. Barbara, Les Feuilles mortes) stały się standardami, które wykonywali potem Les Frères Jacques, Yves Montand, Juliette Gréco, i wielu innych.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Biografia

Zajmował się muzyką od wczesnych lat życia. Już jako nastolatek skomponował operę Noel dans les Tranchées. Inspirowała go wówczas głównie muzyka Beli Bartoka.
Był Żydem. Z powodów politycznych wyemigrował najpierw do Berlina (gdzie współpracował z Bertoldem Brechtem), a następnie, w obliczu rosnących wpływów nazizmu, wyjechał stamtąd do Paryża. W Paryżu poznał poetę Jacques'a Préverta, z którym nawiązał przyjaźń i współpracę. Przez lata stworzyli wspólnie ok. 80 piosenek.
Jean Renoir (ur. 15 września 1894 w Paryżu, zm. 12 lutego 1979 w Beverly Hills w Kalifornii) – francuski reżyser filmowy, producent, scenarzysta, aktor i pisarz. Czołowy przedstawiciel francuskiego realizmu. Zdobywca Oskara, wielokrotnie nagradzany na festiwalach filmowych.

Marcel Carné (ur. 18 sierpnia 1909 w Paryżu, zm. 31 października 1996 w Clamart we Francji) - francuski reżyser, mistrz kameralnych melodramatów z lat 30. i 40.

Dzięki Prévertowi poznał reżyserów Renoira oraz Carné, dla których ok. 1936 roku zaczął tworzyć muzykę filmową. Dla Carné stworzył w czasach okupacji muzykę do filmów Les visiteurs du soir (1942) oraz Les enfants du paradis (1945). Nie figuruje na liście autorów pierwszego z nich, ponieważ jako Żyd zmuszony był do ukrywania się.

Jazz – gatunek muzyczny, który powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Stanowi połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

Jeremi Stanisław Przybora (ur. 12 grudnia 1915 w Warszawie - zm. 4 marca 2004 w Warszawie) – poeta, autor, pisarz, także aktor, współtwórca (wraz z Jerzym Wasowskim) telewizyjnego "Kabaretu Starszych Panów" (październik 1958-1970), powtórnie w telewizji "Kabaretu Jeszcze Starszych Panów" oraz radiowego Teatrzyku "Eterek", cyklu audycji telewizyjnych "Divertimento" autor libretta do musicalu "Piotruś Pan".

Przyjął obywatelstwo francuskie w roku 1946. W roku 1956 otrzymał nagrodę Grand Prix du Disque za piosenkę Inventaire.
Do końca życia tworzył muzykę filmową (w sumie do ponad 135 filmów), choć zwrócił się później także ku swojej pierwszej muzycznej miłości – operze. Jego być może najsłynniejsza piosenka, skomponowana do tekstu Préverta, jazzowy standard Feuilles Mortes (angielska wersja Autumn Leaves z tekstem Johnny'ego Mercera, polska wersja Jesienne liście w przekładzie Jeremiego Przybory), była początkowo stworzona dla opery Le Rendez-vous, którą Carné za namową Préverta i Kosmy zaadaptował na film Les portes de la nuit (1946). W latach powojennych skomponował także opery Les Canuts oraz Les Hussards.
Yves Montand, właśc. Ivo Livi (ur. 13 października 1921 w Monsummano Terme we Włoszech, zm. 9 listopada 1991 w Senlis we Francji) – francuski aktor włoskiego pochodzenia.

Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej.

Linki zewnętrzne

Zdjęcie, biografia i filmografia (fr.)

Joseph Kosma w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)