Josias Braun-Blanquet - Polski Serwis Naukowy

Josias Braun-Blanquet (ur. 3 sierpnia 1884 w Chur w Szwajcarii, zm. 20 września 1980 w Montpellier we Francji). Szwajcarski botanik i ekolog, twórca środkowoeuropejskiej szkoły systematyki zbiorowisk roślinnych (syntaksonomii) znanej także jako szkoła francusko-szwajcarska lub szkoła Zurich-Montpellier.

Zespół roślinny (asocjacja roślinna, fitoasocjacja) – podstawowa jednostka hierarchiczna syntaksonomii fitosocjologicznej. Jest to naturalne zbiorowisko roślinne o charakterystycznym, określonym składzie gatunkowym i charakterystycznej kombinacji gatunków, wśród których szczególnie ważną rolę odgrywają tzw. gatunki charakterystyczne, występujące niemal wyłącznie w tym zespole. W charakterystyce zespołu roślinnego wyróżnia się gatunki przewodnie, wyróżniające, towarzyszące i przypadkowe (jest to opis tzw. wierności) oraz określa się częstość występowania gatunków (czyli tzw. stałość). Zespół roślinny jest bytem abstrakcyjnym powtarzającym się w czasie i przestrzeni w podobnych warunkach przyrodniczych. Konkretnie realizujące się w rzeczywistości w przyrodzie zbiorowiska roślinne (fitocenozy) mogą być do niego przyrównywane jeśli spełniają określone kryteria.

Zbiorowisko roślinne – podstawowa jednostka organizacji roślinności tworzona poprzez ekologicznie zorganizowaną wspólnotę życiową różnych gatunków roślin. Zbiorowiska wyróżniane są na podstawie kryterium florystycznego lub ekologicznego.

Stworzył hierarchiczny system jednostek fitosocjologicznych (syntaksonów), w którym podstawową jednostką jest zespół roślinny reprezentowany w przyrodzie przez konkretne płaty roślinne, czyli fitocenozy. Przy wyróżnianiu zespołów oparł się na kryterium florystycznym, tworząc koncepcję gatunków charakterystycznych.

Fitosocjologia albo fitocenotyka, fitocenologia – dział botaniki (dyscyplina botaniczna), którego przedmiotem badań jest roślinność. Zajmuje się badaniem zbiorowisk roślinnych występujących w naturze tj. fitocenoz oraz ich klasyfikowaniem (zob. syntaksonomia). Celem fitosocjologii jest stworzenie empirycznego modelu roślinności za pomocą kombinacji gatunków charakteryzującej unikalne jednostki roślinności zwane syntaksonami. Nazewnictwo syntaksonów jest ustalane zgodnie z Międzynarodowym Kodem Nomenklatury Fitosocjologicznej (International Code of Phytosociological Nomenclature).

Zdjęcie fitosocjologiczne – szczegółowy opis warunków siedliskowych i struktury roślinności oraz sporządzenie pełnej listy występujących w danym miejscu gatunków z podaniem liczebności i sposobu ich występowania (pokrywanie, towarzyskość) za pomocą danej skali fitosocjologicznej. Zdjęcia fitosocjologiczne stanowią materiał do dalszych badań fitosocjologicznych. Grupuje się je według stopnia podobieństwa florystycznego i sporządza tabele syntetyczne. Porównując różne tabele ustala się gatunki charakterystyczne i wyróżnia nowe zespoły lub też identyfikuje się je z zespołami wyróżnionymi już przez innych badaczy. Pokrewne zespoły łączy się w wyższe jednostki fitosocjologiczne (syntaksony): związki, rzędy i klasy zespołów. Najwyższą jednostką jest krąg zespołów roślinnych, obejmujący wszystkie zespoły roślinne właściwe terytorialnym jednostkom geobotanicznym bardzo wysokiego rzędu, takim jak np. obszar śródziemnomorski, obszar irano-turański, państwo holarktyczne itd.

Swoje najsłynniejsze dzieło – Pflanzensoziologie, w którym zawarł założenia metod fitosocjologii wydał w 1928 roku (później było ono kilkakrotnie wznawiane). Poza tym opublikował szereg prac z zakresu fitosocjologii, zwłaszcza syntaksonomii.

Wielką zasługą Braun-Blanqueta jest rozwinięcie metody wykonywania zdjęć fitosocjologicznych w taki sposób, że ujmowana jest jednocześnie liczebność i stopień pokrycia. Wartości te określane są w siedmiostopniowej skali zwaną u nas zwykle kombinowaną skalą Braun-Blanqueta (rzadziej skalą ilościowości). Skala ta jest stosowana powszechnie przez fitosocjologów, także i przez tych, którzy odrzucają syntetyczne metody środkowoeuropejskiej szkoły fitosocjologicznej.

Fitocenoza (biocenoza roślinna) - realnie istniejące zbiorowisko roślinne wchodzące w skład określonej biocenozy i stanowiące w jej obrębie wyodrębniające się, niepowtarzalne zjawisko przyrodnicze. Fitocenoza jest podstawową jednostką roślinności. Cechą wyróżniającą konkretną fitocenozę jest inna niż w sąsiedztwie kombinacja gatunków roślin zorganizowanych w zbiorowisko w podobnych warunkach ekologicznych, biogeograficznych i historycznych.

Syntakson - odpowiednik taksonu w fitosocjologicznej taksonomii zbiorowisk roślinnych. Jest to jednostka (ale nie kategoria!) w hierarchicznym systemie zbiorowisk roślinnych. Syntaksonem jest więc konkretny zespół roślinny, ale nie jest kategoria zespół. Przykładami syntaksonów są:

Biografia

W latach 1905-1912 był asystentem botaników Schrötera, Brockmanna-Jeroscha i Rübela. W latach 1913-1915 studiował na Uniwersytecie w Montpellier (Francja), kończąc studia pracą doktorską. W latach 1915-1922 był asystentem Eduarda Rübela, a następnie do 1926 roku był wykładowcą Uniwersytetu w Zurychu. Po opublikowaniu Pflanzensoziologie został w 1930 roku kierownikiem Międzynarodowej Stacji Geobotaniki Alpejskiej i Śródziemnomorskiej (Station Internationale Geobotanique Méditerranéenne et Alpines - SIGMA) w Montpellier. W roku 1948 ufundował znany periodyk naukowy pt. Vegetatio i został jego pierwszym redaktorem. W 1974 nagrodzony został złotym medalem Towarzystwa Linneuszowskiego (Linnean Society) z Londynu.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Gatunek charakterystyczny – gatunek (lub niższy rangą takson), który występuje głównie w określonym syntaksonie, czyli na pewnym terytorium ma "punkt ciężkości" występowania w danym syntaksonie. Oznacza to że:

Źródło

Some Biogeographers, Evolutionists and Ecologists: Chrono-Biographical Sketches - Josias Braun-Blanquet