Jozef Miloslav Hurban - Polski Serwis Naukowy

Jozef Miloslav Hurban

Jozef Miloslav Hurban (pseud. Slavomil F. Kořennatý, Ľudovít Pavlovič, M. z Bohuslavíc, M. Selovský; ur. 19 marca 1817 w Beckowie, zm. 21 lutego 1888 w Hlbokém) – słowacki duchowny ewangelicki, pisarz i dziennikarz, wybitny polityk, jeden z głównych inicjatorów słowackiego odrodzenia narodowego, organizator słowackiego życia kulturalnego.

Zamek Devín (słow. hrad Devín, też Devínsky hrad, węg. Dévény, niem. Burg Theben/Thebener Burg) – ruiny średniowiecznego zamku Devín położone na potężnej skale u ujścia rzeki Morawy do Dunaju, w bratysławskiej dzielnicy Devín na Słowacji.

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Ożenił się z Anną Jurkovič, z którą miał 4 córki i 5 synów (wśród nich był późniejszy pisarz Svetozár Hurban-Vajanský). Od 1843 r. był proboszczem w miejscowości Hlboké, zaś od 1866 r. (po śmierci Karola Kuzmányiego) przez pewien czas – superintendentem Słowackiego Kościoła Ewangelickiego tzw. patentalnego.

Ján Kollár (ur. 29 lipca 1793 w Mošovcach - zm. 24 stycznia 1852 w Wiedniu) – słowacki duchowny luterański, poeta, publicysta, archeolog, językoznawca. Ideolog panslawizmu i słowackiego odrodzenia narodowego.

Ľudovít Štúr, Ludevít Velislav Štúr (ur. 28 października 1815 w Uhrovcu, zm. 12 stycznia 1856 w Modrej) – najważniejsza postać słowackiego odrodzenia narodowego, ideolog i organizator słowackiego ruchu narodowego, językoznawca, kodyfikator języka słowackiego, filozof, pisarz, poeta i publicysta.

Był panslawistą. 24 kwietnia 1836 r. był uczestnikiem spotkania „młodzieży Szturowskiej” na Zamku Devín, gdzie przyjął słowiańskie imię Miloslav. W młodości był jednym z najbardziej radykalnych przeciwników feudalizmu i hegemonii węgierskich rodów szlacheckich na ówczesnych Górnych Węgrzech, a dzisiejszej Słowacji, bezkompromisowym bojownikiem o prawa narodowe Słowaków i nieprzejednanym wrogiem węgierskiej klasy rządzącej, pierwszym przewodniczącym Słowackiej Rady Narodowej w czasie wiosny ludów (Slovenská národná rada) i czołową postacią powstania słowackiego z lat 1848–1849 (Slovenské povstanie 1848-1849). W kwestii języka narodu słowackiego początkowo skłaniał się ku opcji czeskiej Jána Kollára, później jednak opowiedział się za niezależnym językiem słowackim według koncepcji Ľudovíta Štúra.

Feudalizm (śrdw. łac. feudum – prawo do rzeczy cudzej, lenno) – ustrój społeczno-polityczno-ekonomiczny, który opierał się na zależności ziemskiej. Chłop podlegał właścicielowi ziemskiemu, ponieważ użytkował ziemię, która należała formalnie do właściciela ziemskiego. Właściciel ziemski mógł podlegać innemu właścicielowi z tego samego powodu (np. zależność księcia wobec króla).

Panslawizm – ruch kulturalno-polityczny o różnorodnym zabarwieniu politycznym, powstały w Czechach na początku XIX wieku, dążący do wyzwolenia, a następnie zjednoczenia politycznego, gospodarczego i kulturalnego Słowian. Pierwotnie termin ten był stosowany dla określenia językowej i kulturalnej wspólnoty narodów słowiańskich. W XIX wieku panslawizm znalazł wielu zwolenników w krajach zamieszkiwanych przez Słowian.

W 1861 r. był współautorem Memorandum Narodu Słowackiego, a następnie członkiem-założycielem i członkiem Zarządu Macierzy Słowackiej.

Zobacz też

3730 Hurban

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Jozef Miloslav Hurban