Jubileusz - Polski Serwis Naukowy

Zapoznaj się również z: Jubileusz (film).

Jubileusz – rocznica wydarzenia, wyróżniająca się liczbowo w jakiś charakterystyczny sposób, dzięki czemu istnieje okazja do szczególnie uroczystych obchodów, a czasem także do refleksji nad minionym okresem, przeprowadzenia kampanii informacyjnej lub promocyjnej, podjęcia nowych zobowiązań itp.

Jubilat - osoba, instytucja lub inny podmiot (np. miasto) obchodzący jubileusz (czyli znaczącą rocznicę) jakiegoś wydarzenia - np. narodzin, utworzenia, nadania itp.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.

Najczęściej jest to tzw. "okrągła" rocznica, czyli liczba lat zamykająca jakiś wyrazisty przedział liczbowy. Z początku, przy małym przedziale czasowym, jubileuszami mogą być nawet kolejne rocznice - o ile istnieje zapotrzebowanie na ich szczególne świętowanie, z czasem okazje do jubileuszy stają się coraz rzadsze. Największymi jubileuszami są kolejne pełne rzędy wielkości, czyli wartości 10, 100, 1000, następnie ich połowy, a potem pierwsze ćwiartki, jeszcze mniejszymi jubileuszami są inne liczby kończące się zerami, lub piątką, i tak np. huczniejszymi jubileuszami są wartości 25 czy 250 niż 20 czy 200.

Solenizant (łac. solennis – uroczysty) – osoba obchodząca jakąś rocznicę, np. rocznicę swojego narodzenia (urodziny), lub rocznicę śmierci patrona swojego pierwszego imienia (imieniny).

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Osobą obchodzącą jubileusz jest jubilat. Może on obchodzić np. rocznicę urodzin, działalności zawodowej, małżeństwa, posługi kapłańskiej itp. Jubileusz mogą jednak obchodzić także inne podmioty (np. szkoła, miasto itp.), jednak w tych wypadkach określenia jubilat używa się znacznie rzadziej, rezerwując je zazwyczaj tylko dla osób.

Rok Jubileuszowy, Rok Święty, Rok Szabatowy (hebr. יובל - jubileusz) — w tradycji judeo chrześcijańskiej rok szczególnej łaski, przypominający pochodzenie człowieka od Boga.

Prawa miejskie - zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie).

Ponieważ jubileusz jest z definicji rocznicą wydarzającą się rzadziej niż co roku, jest więc okazją także do innych niecodziennych wydarzeń, jak np. finalizowania długoplanowych zamierzeń, składania lub odnawiania deklaracji, czy nawet zaciągania nowych zobowiązań mających podtrzymać tradycję minionego okresu. Bywa nawet, że przygotowania do jubileuszu trwają kilka lat. Przykładem wydarzeń towarzyszących jubileuszowi mogą być np. odnowienie święceń kapłańskich przez osobę duchowną w 50-lecie jej posługi duszpasterskiej, lub ukończenie znaczących inwestycji w mieście z okazji 750-lecia uzyskania przez to miasto praw miejskich.

Rocznica – dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu. W zależności od wagi wydarzenia, rocznica może być okazją do nawiązań w postaci porównań lub wspomnień, a jeżeli wydarzenie to było radosne lub w inny sposób znaczące, to nawet do uroczystych obchodów. Takie obchody nazywa się zazwyczaj świętami, a jeżeli przypadają na rocznicę znaczącą liczbowo – jubileuszami.

Jubileusze małżeńskie

Zobacz więcej w osobnym artykule rocznice ślubu

Rocznice zawarcia ślubu zwykło się nazywać specyficznymi nazwami. Przykładowo, piąta rocznica jest drewniana, dziesiąta - cynowa, dwudziesta piąta - srebrna, a pięćdziesiąta - złota.

Zobacz też