Jukka słoniostopa - Polski Serwis Naukowy

Uprawiana z fragmentu pnia

W uprawie doniczkowej

Jukka gwatemalska, j. słoniastostopa, j. słoniastostopowa (Yucca guatemalensis Baker ) – gatunek rośliny z rodziny agawowatych. Rośnie zazwyczaj na półpustyniach wśród kaktusów. Pochodzi z Ameryki Środkowej i środkowego Meksyku, jest uprawiana wielu krajach świata.

Agawowate (Agavaceae Endl.) – rodzina sukulentów liściowych lub drzew występujących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, poza strefą okołobiegunową i znaczną częścią Australii oraz Azji zachodniej.

Kaktusowate (Cactaceae Juss., zwyczajowo nazywane kaktusami) – rodzina sukulentów łodygowych (wieloletnich, zielnych lub częściowo zdrewniałych) należąca do rzędu goździkowców. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów, w tym od 1500 do 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą.

Morfologia i biologia

W swoim naturalnym środowisku jest to duże, często wielopienne, drzewo z ciemnobrązowym, grubym i mocnym pniem, widlasto rozgałęzione, osiągające wysokość do 15 m . Pień przy gruncie jest bulwiasto zgrubiały. Jukka ma ciemnozielone, mieczowate i ostro zakończone liście o długości do 1,2 m i gładkich brzegach. W uprawie doniczkowej jest dużo mniejsza, zwykle jej wysokość nie przekracza 1,2 m, a rozeta jej liści ma szerokość ok. 30 cm. Wytwarza odrosty korzeniowe. Na szczycie pędu tworzy duży kwiatostan wysokości do 90 cm ze zwisającymi białymi, dzwonkowatymi kwiatami. Uprawiana w mieszkaniu jednak nie zakwita. Udaje się doprowadzić do jej kwitnienia w uprawie szklarniowej, ale owoców zwykle nie wytwarza, gdyż jej kwiaty przystosowane są do zapylania przez ćmy z rodzaju Pronuba. W warunkach naturalnych owoce to 3-komorowe torebki o długości do 10 cm, zawierające liczne czarne nasiona.

Rośliny ozdobne - jednoroczne, dwuletnie lub wieloletnie rośliny, także drzewa i krzewy o dużych walorach dekoracyjnych np. o pięknych i ciekawych kwiatach, owocach, ulistnieniu, zabarwieniu pędów, pokroju, a także interesujących właściwościach.

Półpustynia - teren o bardzo skąpej roślinności, pokrywającej od 10 do 50% powierzchni. Występują na niej gatunki przystosowane do warunków dotkliwej suszy, podobnie jak w obszarach pustynnych. Są to suchorosty i sukulenty.

Zastosowanie

Roślina ozdobna: W Polsce jest uprawiana jako roślina doniczkowa. Zazwyczaj sprowadza się z krajów tropikalnych jej pnie, sadzi się je i ukorzenia w szklarni i sprzedaje gotowe sadzonki w postaci kawałka pnia z pióropuszem liści.

Sztuka kulinarna: W Meksyku kwiaty jukki są spożywane na surowo w sałatkach lub zapiekane w cieście. Są bogate w witaminę C.

W tropikach sadzona w ogrodach i parkach, często także jako ogrodzenie.

Uprawa

Jest dość łatwa w uprawie, pod warunkiem zapewnienia jej dobrego oświetlenia. Potrzebuje bowiem dużo światła. Latem można ją wystawiać na balkon, werandę, czy do ogrodu. Należy podlewać umiarkowanie, można przesuszać zimą. Umiarkowanie nawozić. Rośnie powoli. Młode rośliny przesadza się co roku do większych doniczek, u starszych, które już są w dużych doniczkach wymienia się tylko górną warstwę ziemi. Zakurzone liście czyści się wilgotną szmatką. Można ją rozmnażać przez podział, ukorzenianie odrostów korzeniowych, lub przez ukorzenianie kawałków pnia.

Sztuka kulinarna - ogół zagadnień związanych z przygotowywaniem potraw, pojęcie w znaczeniu umiejętności przygotowywania różnych potraw w sposób smaczny, pożywny i estetyczny.

Przypisy

Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-12].
Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-25].
Rohwer, Jens: Atlas roślin tropikalnych. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 48. ISBN 83-7311-378-9.

Bibliografia

Dawid Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: PWR i L, 1997. ISBN 83-09-01559-3.
zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008. ISBN 978-0-88192-585.
Jens Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Warszawa: Horyzont, 2002. ISBN ISBN 83-7311-378-9.