Jules Massenet - Polski Serwis Naukowy

Jules Émile Frédéric Massenet

Jules Émile Frédéric Massenet (ur. 12 maja 1842 w Montaud, zm. 13 sierpnia 1912 w Paryżu) – francuski kompozytor.

Jules Massenet był synem fabrykanta, Alexisa Masseneta, który swą wytwórnię ostrzy i żyletek miał w miejscowości Pont-Salomon, nieopodal Saint-Étienne. W 1848 roku trafił do paryskiego Konserwatorium, gdzie przez 11 lat doskonalił swe umiejętności, podczas studiów pracując w orkiestrze operowej grając na kotłach. W 1859 roku uzyskał pierwszą nagrodę w konkursie absolwentów Konserwatorium, by cztery lata później otrzymać Grand Prix konkursu pianistycznego w Rzymie za swą kantatę David Rizzio.

Saint-Étienne (fr-prow. Sant-Etiève, prow. Sant Estève] – miejscowość i gmina we Francji, we wschodniej części Masywu Centralnego, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Loara.

Oratorium - wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna (zbliżona do opery, lecz bez akcji scenicznej), wykonywana na estradzie koncertowej (lub w kościele).

W Rzymie Massenet poznał Franciszka Liszta, u którego przez kolejne trzy lata pobierał nauki, szlifując swe umiejętności pianistyczne. W 1866 roku powrócił do Paryża, gdzie zaczął odnosić sukcesy dzięki swym operom takim jak La grand'Tante, Don César de Bazan, Marie-Magdeleine i Le Roi de Lahore. W 1878 roku został profesorem Konserwatorium Paryskiego.

Franciszek Liszt (wymowa: List ); ur. 22 października 1811, zm. 31 lipca 1886) – kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył nowy gatunek muzyczny: poemat symfoniczny.

Opera (wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i balet, wywodzi się z włoskich, renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się najczęściej z 4 aktów, które podzielone są na sceny.

W 1884 Massenet napisał operę Manon, na podstawie powieści ojca Prévosta Historia Manon Lescaut i Kawalera de Grieux. W kolejnych latach powstały jego najwybitniejsze dzieła operowe, które złotymi zgłoskami zapisały nazwisko Massenet w annałach muzyki poważnej, przede wszystkim operowej. To dzieła takie jak: Cyd, Esclarmonda, Thaïs, Kuglarz Madonny, Don Kichot, w większości oparte na arcydziełach literatury światowej.

Suita [z fr. następstwo, kolejność] – cykl utworów instrumentalnych. Suita powstała w baroku, ukształtowana przez klawesynistów francuskich, ale w różnych postaciach przetrwała do XX wieku.

Portret Manon (fr. Le portrait de Manon) – jednoaktowa opera Jules’a Masseneta do libretta Georges’a Boyera. Prapremiera w Opéra Comique 8 maja 1894 w Paryżu.

Wpływy muzyki Masseneta można odnaleźć w twórczości włoskich werystów, Ruggero Leoncavalla i Pietro Mascagniego, zaś wpływ na muzykę samego Masseneta mieli Giuseppe Verdi i Ryszard Wagner.

Dorobek

Jules Massenet pozostawił po sobie 25 oper, które stanowią trzon jego dorobku artystycznego. Komponował także kantaty, oratoria, suity i pieśni.

Do jego najbardziej znanych oper należą (z rokiem premiery):

Herodiada (fr. Hérodiade) – czteroaktowa opera Jules’a Masseneta do libretta Paula Milleta Georges’a Hartmanna Henriego Grémonta wg opowiadania Hérodias (1877) by Gustave’a Flauberta. Prapremiera 19 grudnia 1881 w Théâtre de la Monnaie w Brukseli.

Ruggiero Leoncavallo (ur. 23 kwietnia 1857 w Neapolu, zm. 9 sierpnia 1919 w Montecatini) – włoski kompozytor operowy. Jest uważany (wraz z Pietro Mascagnim) za twórcę weryzmu w operze.

Król z Lahore, 1877

Herodiada (Hérodiade), 1881

Manon, 1884

Le Cid, 1885

Esclarmonde, 1889

Werther, 1893

Thaïs, 1894

Portret Manon (Le Portrait de Manon), 1894

Sapho, 1897

Kuglarz Madonny (Le Jongleur de Notre Dame), 1902

Don Quichotte, 1910

Przypisy

Jules Massenet na stronie allmusic.com (ang.). allmusic.com. [dostęp 2011-05-25].

Bibliografia

Józef Kański: Przewodnik operowy, Warszawa: PWM, 1978.