Julian Brun, pseud. Spis, J. Bronowicz, Antonowicz, Juliański (ur. 21 kwietnia 1886 w Warszawie, zm. 28 kwietnia 1942 w Saratowie) - polski i radziecki dziennikarz-publicysta i krytyk literacki.

Życiorys

Działacz lewicowy i komunistyczny. od 1905 członek SDKPiL, działał w Warszawie, Lublinie i Zagłębiu Dąbrowskim. Od listopada 1905 członek Zarządu Dzielnicowego SDKPiL na Pradze. W 1906 wyjechał do Paryża, gdzie studiował socjologię na Sorbonie i działał w paryskiej sekcji SDKPiL. W 1908 ożenił się z angielską malarką Mary Houghton, w 1909 uczył się fotograwerstwa w Londynie. Jesienią 1912 udał się do Krakowa, gdzie ożenił się ponownie - z działaczką SDKPiL Stefanią Unszlicht, siostrą Józefa Unszlichta. Od wiosny 1913 do 1919 przebywał w Bułgarii. Po powrocie do kraju w 1919 wstąpił do KPRP/KPP (w latach 1921- 1926 i 1929-1938 członek tzw. Centralnej Redakcji KPP, w latach 1923-1925 członek Komitetu Centralnego KPP). Od III Plenum KC KPZB był członkiem KC KPZB. Od 1935 do 1938 członek Biura Politycznego KC KPZB. W latach 1905-1919 i od 1926 poza Polską, m.in. w ZSRR i Francji. Uczestnik V Zjazdu KPP (w sierpniu 1930 w Peterhofie) jako przedstawiciel Centralnej Redakcji KPP. Delegat na VI Kongres Kominternu latem 1928 w Moskwie i na VII Kongres Kominternu w lipcu-sierpniu 1935 w Moskwie.

Skazany w 1925 za działalność komunistyczna na osiem lat więzienia. W więzieniu mokotowskim napisał m.in. rozprawę krytyczno-literacką "Stefana Żeromskiego tragedia pomyłek". Opublikowana na łamach "Skamandra", odegrała ważną rolę w kształtowaniu się lewicy społecznej lat dwudziestych i trzydziestych. Zwolniony w 1926 w ramach wymiany więźniów politycznych z ZSRR udał się do Moskwy. Jako korespondent sowieckiej agencji TASS wyjeżdżał m.in. do Paryża i Wiednia.

Jako jeden z pierwszych w KPP podchwycił propagowane przez Komintern od 1928 hasło traktowania ZSRR jako "jedynej ojczyzny robotników i chłopów całego świata" i pozostawał mu wierny nawet po oficjalnej zmianie linii ideologicznej. Stosunek do kwestii narodowej Bruna był jednak złożony. Był krytykiem stanowisk minimalizujących problem narodowy.

Publicysta i redaktor szeregu czasopism i wydawnictw. Żonaty ze Stefania Unszlicht, siostrą Józefa i Juliana Unszlichtów.

W czasach PRL patron jednej z głównych nagród dziennikarskich, przyznawanych przez SDP. Do dziś w Warszawie znajduje się ulica jego imienia.

Publikacje

Przypisy