Julien Offray de La Mettrie - Polski Serwis Naukowy

Julien Offray de La Mettrie (ur. 25 grudnia 1709, zm. 11 listopada 1751) – francuski lekarz i filozof.

La Mettrie praktykował jako lekarz wojskowy, ale satyry przeciwko kolegom oraz jawnie głoszony materializm zmusiły go w 1746 do ucieczki z Francji. Przebywał później w Holandii, a następnie w Prusach na dworze Fryderyka II. Główną jego pracą filozoficzną był Człowiek-maszyna (L'homme-machine) z roku 1748, ponadto opublikował również m.in. "Człowieka-roślinę", "Historię naturalną duszy" oraz "System Epikura".

Bóg lub bóstwo – pojęcie istoty nadprzyrodzonej leżące u podstaw większości wierzeń religijnych. Zajmuje się nim teologia, a także filozofia i jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję. Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez popularne religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm. Wśród religii monoteistycznych należy wyróżnić monoteizm trynitarny.

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

La Mettrie, argumentując w oparciu o swoją wiedzę fachową i rozległe doświadczenie lekarskie wykazywał, że wszelkie czynności przypisywane zwykle duszy zależą w istocie od funkcjonowania ciała. Z przesłanki tej wyprowadził wniosek, że człowiek jest istotą wyłącznie materialną i działającą podobnie jak maszyna (wniosek ten inspirowany był również obserwacją budzących w czasach La Mettriego sensację maszyn Vaucansona).

Jacques de Vaucanson (ur. 24 lutego 1709 w Grenoble, Francja – zm. 21 listopada 1782 w Paryżu) – wynalazca francuski; syn rękawicznika; symbol nowoczesnego inżyniera wieku Oświecenia. Wywarł znaczny wpływ na fizykę (w tym głównie mechanikę) i nauki przyrodnicze. Ukończył szkołę Jezuitów, następnie wstąpił do zakonu Franciszkanów. W tym czasie skonstruował urządzenie do automatycznego przewracania stron w Ewangelii oraz postacie aniołów, poruszających skrzydłami.

Za podstawową władzę psychiczną La Mettrie uważał wyobraźnię, rozumianą jako pewna czynność ciała występująca zarówno u ludzi jak i u zwierząt. Różnice intelektualne między człowiekiem a zwierzęciem uznał w związku z tym za różnicę stopnia. W oparciu o doświadczenia Jana Konrada Ammana, szwajcarskiego lekarza, który opracował metodę uczenia głuchoniemych artykulacji wyrazów, La Mettrie głosił, że odpowiednio dobrane małpy można by skutecznie nauczyć ludzkiej mowy tym samym w pełni je "uczłowieczając".

La Mettrie negował istnienie nieśmiertelnej duszy, a także Boga w sensie proponowanym przez teologię – nie wykluczał przy tym istnenia stworzyciela świata, ten jednak nie miałby niczego wspólnego z religią.

Linki zewnętrzne

Człowiek-maszyna po polsku

Bibliographie

La Mettrie - Portret odsuniętego myśliciela

La Mettrie und die Kunst, Wo(h)llust zu empfinden

Analiza rozumowania La Mettrie'ego o religijności i uczciwości (W. Marciszewski)

Przypisy

L'Homme-machine, tłum. Stefan Rudniański, wyd. 2011, s. 103 : "Nie podaję przez to w wątpliwość istnienia Najwyższego Jestestwa; wydaje mi się przeciwnie, że przemawia za nim wszelkie prawdopodobieństwo. Ponieważ jednak istnienie tego Jestestwa, podobnie jak istnienie jakichkolwiek bądź innych jestestw, nie wykazuje niezbędności jakiegokolwiek kultu, jest ono więc prawdą teoretyczną, nie dająca się zgoła zastosować w praktyce: opierając się przeto na tylu doświadczeniach, rzec można, że religia nie jest podstawą bezwzględnej uczciwości z tegoż powodu, z którego ateizm nie wyłącza tej cnoty