Juliusz II - Polski Serwis Naukowy

Juliusz II, łac. Iulius II, właśc. Giuliano della Rovere (ur. 5 grudnia 1443 w Albisoli koło Savony – zm. 21 lutego 1513 w Rzymie) – papież od 1503 do 1513.

Giuliano della Rovere był synem Rafaella della Rovere i Teodory di Giovanni Maneroli. Po okresie dzieciństwa spędzonym w miejscu urodzenia wstąpił do zakonu franciszkanów, którego generałem był wtedy jego stryj Francesco della Rovere, ostatecznie jednak nie złożył ślubów zakonnych. Rozpoczął studia prawnicze w Perugii. Kiedy stryj został papieżem Sykstusem IV (1471-1484), Giuliano zaczął szybko awansować w hierarchii kościelnej. Jesienią 1471 został arcybiskupem w Carpentras koło Awinionu, a następnie kardynałem-prezbiterem z tytułem św. Piotra w Okowach. W 1474 otrzymał funkcję legata w Awinionie i urząd protektora zakonu św. Franciszka.

Michelangelo Buonarroti (Michał Anioł, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni; ur. 6 marca 1475 r. w Caprese, prowincji Toskanii we Włoszech, zm. 18 lutego 1564 r. w Rzymie) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Był znanym patronem sztuk pięknych i wydawał olbrzymie sumy na fundowanie budowli pałacowych i obronnych. Wspierał m.in. Michała Anioła i Bramantego, Rafaela Santi. To za jego pontyfikatu i na jego zlecenie Michał Anioł namalował freski zdobiące sklepienie kaplicy Sykstyńskiej. Portrety Juliusza II występują w National Gallery w Londynie (malowany przez Rafaela), w Galerii Uffizi we Florencji (warsztat Rafaela) i Pallazzo Pitti (przypisywany Tycjanowi). Za jego środki rozbudowano zamek kamieniecki.

Symonia, świętokupstwo – handel godnościami i urzędami kościelnymi, sakramentami oraz dobrami duchowymi. Nazwa pochodzi od Szymona Maga, który chciał kupić od świętych Piotra i Jana przywilej udzielania daru Ducha Świętego.

Aleksander VI (właściwie Rodrigo de Borgia y Borja) (ur. 1 stycznia 1431 w Játivie, zm. 18 sierpnia 1503 w Rzymie) – papież od 11 sierpnia 1492 do śmierci.

Juliusz poszerzył granice państwa kościelnego. W 1511 utworzył Ligę Świętą. W 1512 zwołał V Sobór Laterański. Wydał Konstytucję Si summus w której zawarł przepisy zapobiegające symonii. Dla obrony papiestwa 22 stycznia 1506 sprowadził do Watykanu 150 szwajcarskich najemników, którzy utworzyli Gwardię Szwajcarską.

Paweł Janowski, (ur. 10 grudnia 1968 r. w Połczynie Zdroju), polski historyk, teolog, adiunkt naukowy, od 2008 r. wykłada na Wydziale Nauk Politycznych Akademii Humanistycznej im. A. Gieysztora w Pułtusku, a od lutego 2009 r. koordynator do spraw badań naukowych w Instytucie Leksykografii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Kierownik Działu Historii Zakonów i Zgromadzeń Zakonnych w Rosyjskiej Encyklopedii Katolickiej, autor ponad 160 haseł do Encyklopedii Katolickiej oraz kilkudziesięciu do Encyklopedii "Białych Plam", Encyklopedii Gutenberga, Powszechnej Encyklopedii Filozofii, Jan Paweł II. Encyklopedia dialogu i ekumenizmu i Encyklopedii Politycznej (I-II, Radom 2008-09), ponadto twórca i redaktor naukowy serii: Pomorze Środkowe. Dzieje i kultura.

Pontyfikat – w Kościele katolickim okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa. Pochodzi od łac. słowa pontifex (pl. budowniczy mostów), a oznaczającego pontyfika - kapłana należącego do kapłańskiego kolegium w starożytnym Rzymie. Termin pontificatus oznaczający początkowo władzę pontyfika przeniesiono później na władzę papieża i biskupa.

Życie prywatne

Życie moralne i religijne Juliusza II nie odbiegało od standardów epoki renesansu. W chwili wyboru na papieża miał nieślubną córkę z Lukrezią Normanni:

Felice della Rovere (ur. ok. 1483 – zm. 27 września 1536), żonę (1) Gian Giordano Orsini (2) Antonello di Sanseverino

Juliusz II w kulturze masowej

Postać kardynała Giuliano della Rovere (za czasów pontyfikatu papieża Aleksandra VI) w serialu Rodzina Borgiów zagrał amerykański aktor Colm Feore.

Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).

Gwardia Szwajcarska (łac. Cohors pedestris Helvetiorum a sacra custodia Pontificis), Guardia Svizzera Pontificia – piesza formacja wojskowa, pełniąca rolę straży przybocznej papieża, formalnie istniejąca od XVI wieku. Uważa się, że jest najmniejszą i najstarszą istniejącą armią świata która istnieje nieprzerwanie od roku 1506[potrzebne źródło]. Jednak w swojej historii miała przerwy w funkcjonowaniu, pierwszą od 1527 roku do 1548 roku kiedy to została reaktywowana przez papieża Pawła III. W 1798 została rozwiązana i reaktywowana w 1801 przez papieża Piusa VII oraz ponownie rozwiązana w 1808. i reaktywowana w 1814. przez tego samego papieża. Powodem, dla których w dwu ostatnich przypadkach nastąpiło rozwiązanie Gwardii Papieskiej, była okupacja wojsk napoleońskich.

Przypisy

Aleksander Rasszczupkin, „Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim”, Kamieniec Podolski 2003, str. 19

Bibliografia

Paweł Janowski, Stanisław Wilk, Laterański Sobór V, 18 sobór powszechny zwołany przez papieża Juliusza II, 1512-1517, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 2004, t. X, kol. 532-535 (pierwsze w języku polskim tak szerokie opracowanie tego Soboru).

Linki zewnętrzne

Juliusz II w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)

Rafael Santi, często określany samym imieniem Rafael, znany również jako Rafael Sanzio (wł.: Raffaello Santi lub Raffaello Sanzio; ur. 28 marca lub 6 kwietnia 1483 r. w Urbino – zm. 6 kwietnia 1520 w Rzymie) – włoski malarz i architekt. Był trzecim i najmłodszym z najsławniejszej trójki genialnych artystów włoskiego renesansu – obok Michała Anioła i Leonarda da Vinci. Znany z częstych przedstawień Madonny.

Sykstus IV, (Francesco della Rovere), (ur. 21 lipca 1414 w Celle Ligure – zm. 12 sierpnia 1484 w Rzymie) – papież w okresie od 9 sierpnia 1471 do 12 sierpnia 1484.