Jurij Norsztein - Polski Serwis Naukowy

Jurij Norsztein w 2009

Jurij Borysowicz Norsztein (ros. Юрий Борисович Норштейн, ur. 15 września 1941) – rosyjski twórca animacji filmowych. Od 1981 roku pracował nad pełnometrażowym filmem Szynel, opartym na opowiadaniu Nikołaja Gogola pod tym samym tytułem.

Nikołaj Wasiljewicz Gogol (ros. Никола́й Васи́льевич Го́голь, ukr. Мико́ла Васи́льович Го́голь), ur. 31 marca (inne źródła mówią o 1 kwietnia) 1809 w Soroczyńcach Wielkich - zm. 4 marca 1852 w Moskwie - pisarz, poeta, dramaturg i publicysta rosyjski pochodzenia ukraińskiego.

Film animowany – rodzaj filmu, który jest tworzony techniką zdjęć poklatkowych, rejestrujących na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu. Najczęściej są to fazy rysowane, stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki.

Życiorys

Jurij Norsztein urodził się w wiosce Andrejewka, w obwodzie penzeńskim, w trakcie ewakuacji jego rodziców z rodzinnej miejscowości. Dorastał na przedmieściach Moskwy. Po zakończonych studiach rozpoczął pracę w fabryce mebli. Następnie ukończył dwuletni kurs animacji i znalazł zatrudnienie w Sojuzmultfilmie w 1961 roku. Pierwszym filmem przy którym pracował jako animator był Kto powiedział "Miau"? z 1962 roku.

Po kilku latach pracy przy około pięćdziesięciu filmach, Norsztein otrzymał szansę nakręcenia autorskiej animacji. Zadebiutował jako reżyser nakręconym w 1968 roku filmem 25 października, pierwszy dzień. Współreżyserem filmu był Arkady Tiurin.

W latach 70. Norsztein wciąż pracował jako animator i reżyser, rozwijając swój styl; stawał się on coraz bardziej wyrafinowany, odchodząc od dwuwymiarowych "wycinanek" w kierunku plastycznie wysublimowanych obrazów. Opracował specjalną technikę, nadającą jego animacjom pozory trójwymiarowości: przy użyciu wielu szklanych tafli ułożonych jedna nad drugą (co 25-30 cm) i przemieszczanych w poziomie względem siebie w poziomie i względem kamery- w pionie.

Norsztein odrzuca użycie techniki komputerowej w swoich animacjach. Przez wiele lat pracował w trzyosobowym zespole z żoną, Franczeską Jarbusową, i kamerzystą Aleksandrem Żukowskim.

W latach 70. i na początku lat 80. zdobył wiele nagród w kraju i za granicą. W tym właśnie czasie został wyrzucony z pracy w Sojuzmultfilmie za zbyt powolną pracę przy dziele swojego życia, adaptacji Szynela Mikołaja Gogola. Przez dwa lata pracy nad filmem Norsztein ukończył 10 minut filmu.

W kwietniu 1993 roku Norsztein i trzech innych twórców animacji (Fiodor Khitruk, Andriej Chrzanowski i Edward Nazarow) założył Szkołę i Studio Animacji (SHAR Studio).

W chwili obecnej, Norsztein wciąż pracuje nad Szynelem. Perfekcjonizm reżysera przysporzył mu przydomka "złotego ślimaka". Projekt napotkał liczne finansowe trudności i opóźnienia, ale prawdopodobnym jest że ujrzy światło dzienne w swojej ostatecznej formie pod koniec 2007 roku. Krótkie fragmenty w niskiej jakości były udostępnione w internecie , a pierwsze 20 minut filmu pokazywano na poświęconych Norszteinowi wystawach w rosyjskich muzeach. Całość filmu ma trwać około 65 minut. W 2005 roku Norsztein opublikował zbiór swoich odczytów o sztuce animacji zatytułowany Śnieg na trawie. W tym samym roku został zaproszony jako "gościnny animator" do pracy nad pełnometrażową japońską animacją lalkową w reżyserii Kihachiro Kawamoto pt. Shisha no sho (Książka i śmierć) .

Filmografia

Jako reżyser

1968 25-е - первый день (8')

1969 Vremena goda (9')

1971 Сеча при Керженце (10')

1973 Лиса и заяц (12')

1974 Цапля и журавль (10')

1975 Jeżyk we mgle (Ёжик в тумане/ Hedgehog in the Fog) (11')

1979 Сказка сказок/ Tale of Tales (29')

Przypisy

Linki zewnętrzne

Juri Norsztein na stronie animator.ru (ros.) / (ang.)

Juri Norsztein w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)