Jurij Ozierow - Polski Serwis Naukowy

Jurij Ozierow (ur. 26 stycznia 1921 w Moskwie - zm. 16 października 2001 w Moskwie) – radziecki reżyser i scenarzysta, Ludowy Artysta ZSRR.

Biografia

Urodził się w Moskwie w rodzinie znanego śpiewaka operowego, solisty Teatru Wielkiego w Moskwie, Nikołaja Ozierowa i wykładowcy. Z teatrem byli związani jego wujowie i dziadkowie. Matka – Nadieżda Iwanowna była gospodynią domową.

Służba wojskowa

Po agresji ZSRR na Polskę został powołany do wojska. Przeszedł cały szlak bojowy Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Uczestniczył w bitwie o Moskwę i szturmował Królewiec. Służąc w sztabach różnych armii był w ramach działań frontów 1. i 4. Ukraińskiego oraz 2. i 3. Białoruskiego świadkiem wielu operacji wojskowych na froncie wschodnim na terytorium ZSRR, Polski i Prus Wsch. W 1941 roku był szeregowcem łączności, jednak w 1944 ukończył skrócony kurs oficerski Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w stopniu majora i został przydzielony jako oficer łączności do Sztabu Głównego.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
3 Front Białoruski - Front radziecki utworzony 24(19 ?) kwietnia 1944, na bazie frontu zachodniego. Rozformowany 9 maja 1945. Na bazie frontu utworzono Baranowicki Okręg Wojskowy ZSRR. Jeden z Frontów w walkach z wojskami niemieckimi w II wojnie światowej.

Podobno przed generalnym szturmem na Królewiec postanowił, że jeśli przeżyje, to za pomocą kina opowie co widział podczas wojny, o wielkiej epoce podczas której przyszło mu żyć.

Działalność artystyczna

Edukację rozpoczął w szkole plastycznej, ponieważ od dzieciństwa pasjonowało go malarstwo. W 1939 wstąpił na wydział dramatu GITIS. Kilka miesięcy później został powołany do wojska. Po zakończeniu wojny, jesienią 1945, powrócił na GITIS, a następnie ukończył wydział reżyserski Igora Sawczenki na WGIK (1951). W 1979 roku został wykładowcą tego wydziału.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
Bitwa pod Moskwą (bitwa o Moskwę, obronna operacja moskiewska, operacja "Tajfun") – główna bitwa początkowego okresu wojny między Niemcami a ZSRR, trwająca od października 1941 do stycznia 1942, która zakładała zdobycie stolicy ZSRR. Uważana jest za jedną z najważniejszych operacji strategicznych II wojny światowej.

W 1949 związał się ze Studiem Filmowym "Mosfilm", gdzie debiutował jako współreżyser filmu Trzecie uderzenie. Pierwszy swój samodzielny film zrealizował w 1950 roku. Był to dokumentalny Aleksandr Puszkin Swój pierwszy film fabularny pt. Syn zrealizował w 1955 roku. Obraz ten otrzymał wyróżnienie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Największym sukcesem w karierze Ozierowa była 5-częściowa megaprodukcja Wyzwolenie, za którą w 1972 otrzymał Nagrodę Leninowską. Był to najdroższy film w dziejach radzieckiej kinematografii (40 mln. $), który w samym ZSRR obejrzało 120 mln. ludzi i który pokazano w 115 krajach.

Wielka Wojna Ojczyźniana, Wielka Wojna Narodowa (ros. Великая Отечественная война) – w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii propagandowy termin określający część II wojny światowej, w której po stronie koalicji antyhitlerowskiej przeciwko III Rzeszy i jej sojusznikom brał udział Związek Radziecki. Obejmuje okres od ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 (plan Barbarossa) do 9 maja 1945 roku (przyjmowana w ZSRR data kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie).
Akademia Wojskowa im. Michaiła Frunzego (ros. Военная академия имени М. В. Фрунзе) – wyższa szkoła wojskowa działająca w Moskwie w latach 1918-1998. Powstała jako Akademia Sztabu Generalnego, w r. 1921 została zmieniona w Akademię Armii Czerwonej. W roku 1925 otrzymała imię M. Frunzego. Oficerowie, którzy rozpoczynali studia byli zwykle przed 32 rokiem życia, już w stopniu kapitana lub majora i musieli zdać wszechstronny egzamin wstępny.

Ozierow, za wyjątkiem kilku filmów dokumentalnych, kręcił głównie epickie filmy historyczne poświęcone II wojnie światowej, przedstawiające w sposób wyidealizowany Armię Czerwoną i jej wkład w rozgromienie III Rzeszy (np. Wyzwolenie, Bitwa o Moskwę, Stalingrad i in.). Były to robione z rozmachem, kosztowne megaprodukcje, nasycone scenami batalistycznymi z udziałem tysięcy statystów, produkowane przy współudziale studiów filmowych państw demokracji ludowej. Tematyce tej Ozierow poświęcił 30 lat swojej artystycznej działalności i 18 z 30 zrealizowanych przez siebie filmów.

Bitwa o Moskwę – radziecki film wojenny z 1985 w reż. Jurija Ozieriewa. Wyprodukowany przy współpracy ze studiami filmowymi z NRD, Czechosłowacji, Węgier i Wietnamu. Epopeja filmowa autora głośnego Wyzwolenia, wyprodukowana z okazji 40 rocznicy zwycięstwa ZSRR nad faszyzmem. Film był krytykowany od momentu swojej premiery za archaiczny monumentalizm, wyidealizowany obraz wojny i próbę restauracji na ekranie kultu Stalina, które w II połowie lat 80. raziły krytyków nawet w ZSRR.
IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Jako szef specjalnie utworzonego na potrzeby propagowania olimpiady w Moskwie studia filmowego "Olimpiada-80" stworzył kilka dokumentów o tematyce olimpijsko-sportowej (Ballada o sporcie, Pożegnanie z Olimpiadą, Olimpijskie święto, Sporcie, jesteś - pokojem!). Za jeden z nich – Sporcie, jesteś - pokojem! z 1981 roku otrzymał Nagrodę Państwową.

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp., w przeciwieństwie do osoby piszącej sztuki teatralne nazywanej dramaturgiem.
Nagroda Leninowska (ros. Ленинская премия) – jedno z najwyższych radzieckich odznaczeń państwowych za osiągnięcia w nauce, technice, literaturze, sztuce, architekturze oraz dziennikarstwie i publicystyce.

Wraz z upadkiem ZSRR tracił na znaczeniu jako twórca filmowy i w końcu uległ zapomnieniu. U schyłku życia montował filmy z obrazów nakręconych wiele lat wcześniej (Tragedia stulecia, Anioły śmierci, Wielki dowódca Gieorgij Żukow).

Pochowany we wspólnej mogile wraz z bratem Nikołajem na Cmentarzu Wwiedeńskim w Moskwie.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźasthani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harijanie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)