Jurij Romanienko - Polski Serwis Naukowy

Jurij Wiktorowicz Romanienko ros. Юрий Викторович Романенко (ur. 1 sierpnia 1944 w osadzie Kołtubanowskij, obwód orenburski w ZSRR), pułkownik lotnictwa, radziecki kosmonauta. Ojciec Romana Romanienki, który jest także kosmonautą.

Wykształcenie i służba wojskowa

1961–1962 – ukończył szkołę średnią w Kaliningradzie. Później był m.in. ślusarzem w jednej z fabryk.

1966–1970 – został absolwentem Wyższej Wojskowej Szkoły Lotniczej w Czernihowie. Przez następne cztery lata był instruktorem w 702 szkolnym pułku lotniczym.

1981 – w systemie zaocznym ukończył Wojskową Akademię Lotniczą im. J. Gagarina.

1995 – 2 października, z uwagi na osiągnięty wiek, rozkazem Ministra Obrony Federacji Rosyjskiej został przeniesiony do rezerwy.

Kariera kosmonauty i służba w Centrum Przygotowań Kosmonautów

1970 – 27 kwietnia został przyjęty do oddziału radzieckich kosmonautów. Razem z nim w grupie znalazło się jeszcze ośmiu innych pilotów wojskowych.

1972 – zakończył podstawowe przeszkolenie, po którym został skierowany do programu Spiral. Z końcem roku przeniesiono go do programu ASTP.

1973-1975 – w maju 1973 został dowódcą jednej z załóg dublerów przygotowywanych w ramach wspomnianego projektu. Inżynierem pokładowym w tej załodze był Aleksandr Iwanczenkow. Po raz pierwszy w historii radzieckich lotów załogowych zostały wówczas opublikowane składy wszystkich 4 załóg przygotowywanych do tej misji, w tym nazwiska kosmonautów, którzy jeszcze nigdy nie byli w kosmosie. W grudniu 1974 podczas startu Sojuza 16 dowodził drugą załoga dublerów. Również podczas startu do wspólnego radziecko-amerykańskiego lotu załogowego załoga Romanienki była jedną z załóg rezerwowych. Jesienią 1975 Romanienko i Iwanczenkow rozpoczęli przygotowania do lotu na pokład stacji orbitalnej Salut.

1976–1979 - w październiku 1977, podczas startu Sojuza 25 do pierwszej długotrwałej załogowej wyprawy, obaj byli w załodze rezerwowej. Kosmonautom z Sojuza 25 nie udało się prawidłowo połączyć ze stacja orbitalną Salut 6 i musieli przedwcześnie powrócić na Ziemię. Niepowodzenie to spowodowało, że podjęto decyzję o przeformowaniu załóg, które już wcześniej trenowały do planowanych misji. Postanowiono, że w każdej załodze musi być kosmonauta, który już przebywał w kosmosie. W ten sposób Jurij Romanienko oraz jego nowy inżynier pokładowy – Gieorgij Grieczko jesienią 1977 rozpoczęli szkolenie w załodze podstawowej pierwszej stałej ekspedycji na Saluta 6. 10 grudnia 1977 bez przeszkód wystartowali w kosmos na pokładzie Sojuza 26. Na pokładzie Saluta 6 przebywali do 16 marca 1978. Pod koniec 1978 został wyznaczony do załogi rezerwowej Sojuza 33 – misji radziecko-bułgarskiej realizowanej w ramach programu Interkosmos (lot ten doszedł do skutku w kwietniu 1979). Jego partnerem był bułgarski kosmonauta Aleksandr Aleksandrow.

1980 – we wrześniu na pokładzie statku kosmicznego Sojuz 38 Romanienko uczestniczył w swoim drugim locie kosmicznym. Był to również lot w ramach programu Interkosmos. Na orbicie towarzyszył mu kubański kosmonauta Arnaldo Tamayo Méndez.

1981 – w maju był dublerem dowódcy statku Sojuz 40. Funkcję kosmonauty-badacza pełnił wówczas rumuński kosmonauta Dumitru Dediu.

1984-1987 – we wrześniu 1984 trafił do grupy kosmonautów przygotowujących się do lotu na stację orbitalną nowej generacji o nazwie Mir. Rok później został dowódcą załogi rezerwowej drugiej stałej wyprawy na Mira. Początkowo w załodze Romanienki rolę inżyniera pokładowego pełnił Musa Manarow ale później zastąpił go Aleksandr Ławiejkin. W styczniu 1987, gdy obie załogi Sojuza TM-2 były już na kosmodromie Bajkonur, choroba Aleksandra Sieriebrowa z załogi podstawowej spowodowała, że do udziału w locie kosmicznym wyznaczono dublerów. Romanienko i Ławiejkin wystartowali w kosmos 5 lutego 1987. Lot, rekordowy jak na tamte czasy, zakończył się 29 grudnia 1987.

1988–1995 - 11 października 1988 opuścił oddział kosmonautów w związku z mianowaniem na stanowisko naczelnika jednego z ogniw Centrum Przygotowań Kosmonautów. Wspomnianą funkcję pełnił do 2 października 1995 tj. do momentu opuszczenia armii i przejścia do rezerwy.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
Pułkownik – stopień oficerski w armii. W WP jest to najwyższy stopień korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości armii po stopniu pułkownika (ang. i fr. - colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są już stopnie generalskie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)