Juryj Mikałajewicz Zacharanka (biał. Юрый Мікалаевіч Захаранка, ros. Юрий Николаевич Захаренко, Jurij Nikołajewicz Zacharienko; ur. 4 stycznia 1952 w Wasilewiczach, porwany 7 maja 1999) – radziecki i białoruski milicjant, pułkownik milicji (w latach 1994–1996 generał-major), białoruski polityk, w latach 1994–1995 minister spraw wewnętrznych Białorusi; od 1996 związany z opozycją sprzeciwiającą się władzy prezydenta Alaksandra Łukaszenki; założyciel Związku Oficerów; członek Zjednoczonej Partii Obywatelskiej (ZPO); 7 maja 1999 roku porwany przez nieznanych sprawców i do dziś nie odnaleziony; zdaniem opozycji zamordowany z przyczyn politycznych z polecenia władz.

Biografia

Urodził się 4 stycznia 1952 roku w Wasilewiczach, w rejonie rzeczyckim obwodu homelskiego Białoruskiej SRR. W 1977 roku ukończył Wołgogradzką Szkołę Wyższą MSW ZSRR, a w 1989 roku – Akademię MSW ZSRR.

Odbył zasadniczą służbę wojskową w radzieckiej Flocie Bałtyckiej. W latach 1977–1989 pracował jako oficer śledczy w Swietłahorsku i Homlu, kierownik wydziału śledczego. W latach 1989–1991 pełnił funkcję zastępcy szefa Urzędu Spraw Wewnętrznych Homelskiego Obwodowego Komitetu Wykonawczego. W latach 1991–1992 pracował jako zastępca szefa Międzyregionalnego Wydziału do Walki z Przestępczością Zorganizowaną MSW ZSRR. W latach 1992–1994 pełnił funkcję kierownika Wydziału Śledczego, później Komitetu Śledczego MSW Białorusi. Brał udział w ostatnim zjeździe Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego.

Wchodził w skład ekipy Alaksandra Łukaszenki w czasie wyborów prezydenckich w 1994 roku. Po zwycięstwie wyborczym Łukaszenki, 28 lipca 1994 roku został mianowany ministrem spraw wewnętrznych Republiki Białorusi. 5 sierpnia 1994 roku został awansowany przez prezydenta ze stopnia pułkownika milicji do stopnia generał-majora służby wewnętrznej. 12 sierpnia 1994 roku został mianowany przewodniczącym nowo utworzonego przez prezydenta Kolegium MSW.

16 października 1995 roku Juryj Zacharenko został dyscyplinarnie zdymisjonowany ze stanowiska ministra spraw wewnętrznych. Jako oficjalną przyczynę podano poważne naruszenie dyscypliny finansowej, wyrażające się w niecelowym wykorzystaniu środków budżetowych. Tego samego dnia na stanowisko p.o. ministra spraw wewnętrznych i p.o. przewodniczącego Kolegium MSW mianowano Wiktara Szejmana. 16 kwietnia 1996 roku prezydent Łukaszenka zdegradował go z powrotem ze stopnia generał-majora służby wewnętrznej do stopnia pułkownika milicji. Jako oficjalną przyczynę podano: poważne uchybienia finansowe, wyrażające się w niecelowym wykorzystaniu środków budżetowych w wysokości 8,9 miliarda rubli podczas remontu i przebudowy hotelu MSW z Żdanowiczach, a także niezadowalającą pracę na rzecz zwalczania przestępczości w kraju. Zdaniem autorów biografii Zacharenki, umieszczonej na portalu internetowym Kto jest’ kto w Riespublikie Biełaruś prowadzonym przez "BDG Gazietę", prawdziwą przyczyną dymisji i degradacji ministra były różnice światopoglądowe między nim, a prezydentem Łukaszenką i jego otoczeniem.

Po dymisji z rządu Juryj Zacharanka blisko związał się opozycją sprzeciwiającą się władzy prezydenta Łukaszenki. Utworzył Związek Oficerów – niezależną od władz organizację białoruskich wojskowych. Aktywnie uczestniczył w praktycznie wszystkich publicznych akcjach opozycji. W 1996 roku został członkiem Rady Politycznej opozycyjnej Zjednoczonej Partii Obywatelskiej. W lutym 1998 roku wszedł w skład utworzonego przez opozycję Narodowego Komitetu Wykonawczego. Pełnił w nim funkcję przewodniczącego Komitetu Bezpieczeństwa.