Justyn II - cesarz bizantyński - Polski Serwis Naukowy

Justyn II, Flavius Iustinus Iunior Augustus (ur. ok. 520, zm. 5 października 578) – cesarz bizantyjski od 565 do 578 roku.

Był siostrzeńcem cesarza Justyniana I. Jego żoną była Zofia, siostrzenica ostatniej cesarzowej - Teodory, należącej do dynastii justyniańskiej. Żonie oraz przychylności Kallinika, przełożonego cesarskiej sypialni, zawdzięczał tron. Wcześniej był marszałkiem dworu (pełnił urząd zwany cura palatii). W latach 551-552 wchodził w skład cesarskiej komisji prowadzącej rozmowy z papieżem Wigiliuszem.

Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V w. p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.

Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.

Rządy Justyna II upłynęły pod znakiem wojen z Persją, podczas których zniszczono bogatą prowincję Syrię. W 575 r. doszło do bitwy pod Melitene, prawdopodobnie największej w dziejach Bizancjum wieku VI. Cesarz utracił również ogromne obszary we Włoszech na rzecz ariańskich Longobardów. Na załamaniu się bizantyjskiego władztwa w Italii skorzystali biskupi rzymscy, odtąd znów faktyczni panowie miasta. Na północy imperium armie Justyna musiały walczyć z Awarami, z Hiszpanii stopniowo wyperali Bizantyjczyków Wizygoci, w Afryce doszło do rebelii Maurów. Zostawił Justyn państwo uszczuplone terytorialnie i osłabione. W polityce wewnętrznej cesarz usiłował doprowadzić do zgody z monofizytami, kiedy jednak ugodowa polityka religijna nie przynosiła spodziewanych rezultatów, wznowił prześladowania. Po ogromnych wydatkach Justyniana próbował przywrócić równowagę budżetową, jak też podołać ciężarom licznych wojen, dlatego zarzucano mu wzmożenie ucisku fiskalnego.

Justynian I Wielki, Iustinianus Flavius (właśc. Petrus Sabbatius) (ur. 11 maja 483 w Tauresium, Prowincja Iliria, zm. 13 listopada 565 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyjski od 1 sierpnia 527 do 13 listopada 565, święty Kościoła prawosławnego. Siostrzeniec cesarza Justyna I.

Awarowie – koczowniczy lud mieszanego pochodzenia ugro-ałtajskiego, który w połowie VI wieku pojawił się Europie. Utworzone przez Awarów wspólnie z Kutigurami państwo Kaganat Awarów zasłynęło na przełomie VI i VII wieku łupieżczymi wyprawami głównie przeciw Bizancjum. Po upadku kaganatu na początku IX wieku Awarowie stopniowo zaniknęli.

Z powodu pogłębiającej się choroby psychicznej, Justyn zmuszony był wyznaczyć swojego następcę, który pomógłby mu w sprawowaniu rządów. Za radą swojej żony, pominął wszystkich swoich krewnych i wybrał generała Tyberiusza, mianując go cezarem w grudniu 574. Zofia i Tyberiusz rządzili razem jako regenci przez 4 lata, podczas kiedy choroba Justyna ciągle się pogłębiała.

Bitwa pod Melitene miała miejsce w roku 575 w trakcie walk bizantyjsko-perskich. Starcie zakończyło się zwycięstwem sił wschodnio-rzymskich nad wojskami sasanidzkimi.

Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").

Bibliografia

A. Krawczuk, Poczet cesarzy bizantyjskich. Wczesne Bizancjum , Warszawa 1992, s. 183 -189.