Kłęk - Polski Serwis Naukowy

Kłęk (Gymnocladus Lam.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należą do niego cztery do pięciu gatunków drzew. W Polsce jest uprawiany, jako roślina ozdobna jeden tylko gatunek – kłęk kanadyjski. Gatunkiem typowym jest Gymnocladus canadensis Lam..

Morfologia

Pokrój Drzewa o wysokości do 15m i charakterystycznym pokroju, korowina bardzo skorkowaciała, brak symetrii osiowej. Późno zaczynają wegetacje. Kwiaty Roślina dwupienna, kwiaty białe,. Liście Podwójnie pierzasto złożone, duże, opadają jesienią, żółkną. Owoc Strąk: grubościenny: zielony, brązowieje.

Systematyka

Pozycja wg APweb (2001...) – aktualizowany system APG II

Rodzaj dawniej zaliczany do brezylkowatych Caesalpinioideae, obecnie wyłączany w odrębny klad wraz z grupą kilku spokrewnionych rodzajów (Umtiza, Gleditsia, Ceratonia). Grupa ta oddzieliła się po podziale bobowatych Fabaceae s.l. na linię Faboideae, a przed rozdzieleniem brezylkowatych Caesalpinioideae s.s i mimozowatych Mimosoideae.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Kłęk amerykański, zwany też kłękiem kanadyjskim (Gymnocladus dioica (L.) K. Koch) – gatunek drzewa z rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej. W Europie i w Polsce jest uprawiany.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), rodzaj kłęk (Gymnocladus Lam.).

Szarańczyn (Ceratonia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należą do niego dwa gatunki drzew, z których Ceratonia oreothauma odkryty został dopiero w końcu XX wieku w Jemenie i Somalii. Znacznie bardziej rozpowszechnionym gatunkiem, tez uprawianym jest szarańczyn strąkowy Ceratonia siliqua pochodzący z wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Gatunkiem typowym jest C. siliqua L..

Bobowate (Fabaceae Lindl.) – rodzina roślin należąca do rzędu bobowców (Fabales Bromhead). Należy do niej około 9,4% spośród wszystkich gatunków roślin dwuliściennych. Obejmuje w tropikach często rośliny drzewiaste, w klimacie umiarkowanym – głównie rośliny zielne. Symbioza z bakteriami brodawkowymi umożliwia wykorzystanie azotu atmosferycznego. Dawniej rodzina znana była pod nazwą motylkowate (Papilionaceae Giseke).

Wykaz gatunków

kłęk chiński (Gymnocladus chinensis Baill.) – pochodzi z Chin

kłęk kanadyjski (Gymnocladus dioicus (L.) K. Koch, syn. G. canadensis Lam.) – pochodzi z Ameryki Północnej

Gymnocladus angustifolius (Gagnep.) J. E. Vidal

Gymnocladus assamicus P. C. Kanjilal

Gymnocladus burmanicus C. E. Parkinson

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-04].
↑ Genus: Gymnocladus Lam. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-27].
Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Gymnocladus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-04].