Kachetia - Polski Serwis Naukowy

Kachetia (gruz.: კახეთი) – region wschodniej Gruzji. Na północy graniczy z małą prowincją Tuszetii w łańcuchu górskim Wielkiego Kaukazu, na południu i wschodzie z Azerbejdżanem oraz na zachodzie z gruzińską prowincją Kartlią. Główną rzeką wschodniego regionu jest Alazani, natomiast zachodniego Iori. Mieszkańcy Kachetii mówią dialektem języka gruzińskiego.

Waszlowański Park Narodowy (gruz.:ვაშლოვანის ეროვნული პარკი, Waszlowanis Erownuli Parki) jest parkiem narodowym położonym w rejonie Kachetia we wschodniej Gruzji. Został założony w 1935 r. W kwietniu 2003 r. obszar rezerwatu został rozszerzony do 8480 ha, a parku narodowego do 25114 ha. Obszar ten charakteryzuje się suchym, półpustynnym klimatem, przez co jest on niemal w ogóle nie zamieszkany.

Dawid Garedża (gruz.: დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსი; azer.: Keshish Dagh) jest to kompleks monastyrów położonych w Kachetii we wschodniej Gruzji, na półpustynnych stokach góry Garedża. Część kompleksu znajduje się w rejonie Agstafa, na terenie Azerbejdżanu. Dlatego też David Garedża jest tematem sporu między władzami gruzińskimi i azerbejdżańskimi.

Gruziński kompleks klasztorny Dawid Garedża położony częściowo w Kachetii jest sporną kwestią między władzami gruzińskimi a azerskimi.

Geografia

Waszlowański Park Narodowy

Poza aktualnym podziałem Kachetii na prowincje, tradycyjnie Kachetia dzielona była na cztery rejony: Szignit Kacheti (შიგნით კახეთი, Środkowa Kachetia) wzdłuż prawego brzegu rzeki Alazani, Gare Kacheti (გარე კახეთი) wzdłuż środkowego dorzecza rzeki Iori, Kiziq'i (ქიზიყი) obszar pomiędzy Alazani i Iori oraz Gaghma Mchari (გაღმა მხარი) obszar na lewej stronie brzegu rzeki Alazani.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

Gruzińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Gruzja (ros. Грузинская Советская Социалистическая Республика, Грузия, gruz. საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, საქართველო) - była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Azerbejdżańską SRR i Armeńską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Gruzja.

W północnej części regionu znajduje się Lagodeski Park Narodowy, natomiast w południowej Waszlowański Park Narodowy.

Historia

Kachetia była niezależnym feudalnym księstwem od końca VIII wieku. Na początku XI wieku została włączona do królestwa Gruzji przez Dawida IV Budowniczego. Po rozpadzie królestwa Gruzji, stała się od 1460 roku niezależnym królestwem. W roku 1762 królestwo Kachetii połączyło się z sąsiednim królestwem Kartli, stolica pozostała w Telawi. Oba królestwa były znacząco osłabione przez częste najazdy Persów i już w 1801 roku Królestwo Kachetii-Kartli zostało dołączone do Imperium Rosyjskiego.

Gremi (gruz.: გრემი) - jeden z najważniejszych zabytków architektury gruzińskiej, dawna stolica królestwa Kachetii usytuowana 175 km na wschód od Tbilisi.

Monastyr św. Jerzego w Bodbe (gruz.:ბოდბის წმინდა გიორგის მონასტერი, bodbis ts’minda giorgis monasteri) – kompleks klasztorny i siedziba biskupów kachijskich, zlokalizowany 2 km od miasta Signagi w rejonie Kachetia w Gruzji. Wybudowany w IX w. przeszedł gruntowną przebudowę w XVII w. Monastyr funkcjonuje obecnie jako opactwo i jest jednym z głównych miejsc pielgrzymek w Gruzji.

Monastyr Alawerdi

Monastyr Dawid Garedża w 2007 r.

W latach 1918-1921 Kachetia była częścią niezależnej Demokratycznej Republiki Gruzji, w 1922-1936 częścią Zakaukaskiej Federacji Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i w latach 1936-1991 częścią Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Od odzyskania niepodległości przez Gruzję w 1991 roku, Kachetia jest regionem Republiki Gruzji ze stolicą w Telawi.

Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.

Demokratyczna Republika Gruzji (gruz. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა , Sakartvelos Demokratiuli Respublika) - państwo powstałe 26 maja 1918 w wyniku secesji od Zakaukaskiej DRF.

Zabytki

Lista zabytkowych miejsc znajdujących się na obszarze Kachetii:

Monastyr Ikalto z VI w.

Gremi – dawna stolica Kachetii

Monastyr Dawid Garedża z VI w.

Monastyr św. Grzegorza w Bodbe z IX w.

Monastyr Alawerdi z XI w.

Udżarma – miasto-forteca z V w.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia z Kachecji

Kakheti.com - Kakheti Portal

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kachetia

Przypisy

Michael Mainville: Ancient monastery starts modern-day feud in Caucasus. Middle East Times, 2007-05-03. [dostęp 2007-06-23].
odpowiednik polskiego województwa

Na mapach: 41°45′N 45°43′E / 41.75, 45.717

Udżarma (gruz.: უჯარმა) - miasto-forteca średniowiecznego królestwa Kartlijskiego. Położona w regionie Kachetia we wschodniej Gruzji, około 45 km od Tbilisi, na prawym brzegu rzeki Iori. Ważną rolę w rozwoju miasta odegrał Wachtang I Gorgasali (V w). Był on ostatnim królem Mcchety i to on właśnie odbudował Udżarmę, która pierwotnie została wzniesiona przez jego przodków. Twierdza w Udżarmie do późnego średniowiecza była rezydencją królewskiej rodziny, w X w. została zniszczona przez Arabów. W XIII w. król Gruzji Grzegorz III częściowo ją odbudował. W późnym średniowieczu twierdza należała do rodu feudałów Czołokaszwili. Przez długi okres stała ona pusta. Udżarmska twierdza uniknęła poważnych zniszczeń, była często remontowa, należy do najlepiej zachowanych pomników gruzińskiej architektury. Ma co najmniej 1500 lat.

Alawerdi (gruz.: ალავერდი) - monastyr w Kachetii, położony 20 km od Telawi we wschodniej Gruzji. Zbudowany w XI w, w okresie zjednoczenia i powstania mocnego feudalnego państwa, był najbardziej znaczącą świątynią w całej Kachetii.