Kaczka labradorska - Polski Serwis Naukowy

Kaczka labradorska (Camptorhynchus labradorius) – gatunek wymarłego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Występował niegdyś we wschodniej części Kanady i północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Kaczka labradorska uważana jest za pierwszy wymarły gatunek ptaka na terenie Ameryki Północnej w czasach historycznych (po 1500 r.). Ostatnia obserwacja miała miejsce przypuszczalnie w miejscowości Elmira w stanie Nowy Jork 12 grudnia 1878, a ostatni osobnik został zastrzelony na wyspie Long Island w 1875 r. Przypuszczalnie gniazdowała w kanadyjskim regionie Labrador, jednak nigdy nie opisano żadnego gniazda; zimowała od Nowej Szkocji aż po Zatokę Chesapeake na południu. Kaczka labradorska była, podobnie jak edredon, intensywnie czarno-biała. Była jedynym przedstawicielem rodzaju Camptorhynchus.

Nowy Jork (ang. State of New York lub New York State) – stan w północno-wschodniej części USA. Graniczy z jeziorami Ontario i Erie, z kanadyjskimi prowincjami Ontario i Quebec, a także ze stanami Vermont, Massachusetts, Connecticut, New Jersey i Pensylwania. Od południowego wschodu dotyka Oceanu Atlantyckiego.

Plankton (gr. planktós – błąkający się[1]) – zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt słabe, by organizmy te mogły się aktywnie przeciwstawić prądom wodnym i wiatrom, wystarczą natomiast do biernego utrzymywania się w stanie zawieszenia. Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zalicza się do niego również organizmy pod postacią meduzy, które mogą mieć znaczne rozmiary.

Pożywienie

Kaczka labradorska żywiła się małymi mięczakami, a struktura jej dzioba znacznie różniła się od większości kaczek, był on bowiem szeroki i spłaszczony na wierzchołku i posiadał wewnątrz liczne blaszki rogowe. W ten sposób byłaby ekologicznym odpowiednikiem północnopacyficznego/północnoazjatyckiego birginiaka (Polysticta stelleri). Inny, zupełnie niespokrewniony gatunek kaczki z podobnym, ale nawet bardziej wyspecjalizowanym morfologicznie dziobem – australijski łopatonos (Malacorhynchus membranaceus), żywi się głównie planktonem, ale także mięczakami.

Taksydermia (z gr.: taxis - "przygotowywanie", "układanie" + derma - "skóra" lub z łac.: taxi - "ruch" + derm - "skóra") - sztuka montażu lub reprodukcji, najczęściej poprzez wypchanie, martwych zwierząt na wystawę (np. trofea myśliwskie) lub dla innych źródeł badań. Przedmiotem taksydermii może być każdy gatunek zwierzęcia łącznie z człowiekiem. Metody praktykowane przez taksydermistów rozwinęły się ostatni stuleciu, podnosząc jakość tej dziedziny. Po usunięciu z okazu organów, krwi i oczu, zastępuje się je substancjami konserwującymi, a oczy sztucznymi.

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Wymarcie

Wymarcie kaczki labradorskiej wciąż nie jest do końca wyjaśnione. Chociaż odławiano ją dla mięsa, to uważano ją za złą w smaku i szybko się psuła, wskutek czego przynosiła niskie zyski. Zatem nie pożądało jej wielu myśliwych. Jednakże uważa się, że jej jaja mogły być masowo zbierane, jak również mogła stanowić przedmiot zainteresowania handlarzy piórami. Innym możliwym czynnikiem wymarcia tej kaczki jest zmniejszenie populacji małży i innych drobnych owoców morza, którymi – jak się uważa – żywiła się w porze zimowej, w okresie wzrostu liczby ludności i przemysłu na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej. Chociaż wszystkie morskie gatunki kaczek chętnie jadły mięczaki strefy płytkich wód, żaden zachodnioatlantycki gatunek nie wydaje się być tak uzależniony od tego rodzaju pożywienia, jak kaczka labradorska.

Nowa Szkocja (Nova Scotia, Nouvelle-Écosse) – prowincja Kanady leżąca nad Atlantykiem. Prowincja zajmuje całość półwyspu o tej samej nazwie, wyspę Cape Breton oraz szereg drobnych wysp. Nowa Szkocja graniczy od zachodu z Nowym Brunszwikiem. Prowincja ma połączenia promowe z Nową Fundlandią, Wyspą Księcia Edwarda, z Wyspami Magdaleny oraz ze stanem Maine. Stolicą, a zarazem największym miastem prowincji, jest Halifax.

Labrador – region w Kanadzie Atlantyckiej, położony we wschodniej części półwyspu Labrador. Razem z Nową Fundlandią wchodzi w skład prowincji Nowa Fundlandia i Labrador.

Bibliografia

Christopher. Cokinos: Hope is the thing with feathers : a personal chronicle of vanished bird. New York: J.P. Tarcher/Putnam, 2000, s. 281–304. ISBN 1-58542-006-9.

Ducher, William (1894): The Labrador Duck – another specimen, with additional data respecting extant specimens. Auk 11: 4-12.

Forbush, Edward Howe (1912): A History of the Game Birds, Wild-Fowl and Shore Birds of Massachusetts and Adjacent States. Boston: Massachusetts State Board of Agriculture, pp. 411-416.

Errol. Fuller: Extinct bird. Ithaca, N.Y.: Comstock Pub., 2001, s. 85–87. ISBN 0-8014-3954-X.

Steve. Madge, Hilary. Burn: Waterfowl : an identification guide to the ducks, geese, and swans of the worl. Boston: Houghton Mifflin, 1988, s. 265–266. ISBN 0-395-46727-6.

Przypisy

Camptorhynchus labradorius w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
Camptorhynchus labradorius. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
Phillips, John C. (1922–1926): A Natural History of Ducks. Boston: Houghton-Mifflin, volume 4, pp. 57-63.

Galeria

Drzeworyt ilustrujący samca i samicę (w tle)

Blaszki rogowe (lamellae) – blaszki licznie występujące w dziobie ptaków blaszkodziobych (Anseriformes) i flamingów (Phoenicopteriformes) na wewnętrznej powierzchni szczęki i żuchwy. Umożliwiają przecedzanie pokarmu pobieranego z wody. Odciski podobnych struktur odkryto u dinozaurów z rodzaju Gallimim.

Owoce morza (wł.: frutti di mare) – rozmaite zwierzęta morskie, jak skorupiaki i mięczaki w tym małże, głowonogi i szkarłupnie, w wielu krajach uważane za rarytasy kulinarne.

Obraz autorstwa Louisa Agassiza Fuertesa

Portret wypchanego okazu C. labradorius, w Redpath Museum (Montreal). W dziobie widoczne lamelle

Ilustracja Johna Gerrarda Keulemansa