|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W głowie mamy kilka komputerów, a nie jeden - w ten sposób teorię inteligencji wielorakich tłumaczył w czwartek w Kielcach nauczycielom jej twórca prof. Howard Gardner z Uniwersytetu Harvarda. Według niego mamy kilka inteligencji.Psycholog przyjechał do Pols... Wyższy 100 tys. razy od normy poziom radioaktywności wody w reaktorze nr 2 japońskiej elektrowni Fukushima stanowi na razie zagrożenie głównie dla jej pracowników - powiedział PAP prof. Ludwik Dobrzyński z Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku. Odnosząc się do przek... Wybrane zagadnienia z bibliologii, chronologii, dyplomatyki, epigrafiki, demografii, falerystyki, genealogii, geografii historycznej, historii kartografii, kostiumologii, nauki o znakach państwa i władzy, paleografii łacińskiej i ruskiej zosta... Spożycie białek to po diecie najważniejszy czynnik w utrzymaniu odpowiedniej wagi według badań sfinansowanych ze środków unijnych a prowadzonych przez Uniwersytet Kopenhaski w Danii. Wyniki badań są owocem projektu Diogenes (Dieta, otyłość i geny), sfinansow... Uniwersytet w Leicester w Wlk. Brytanii kieruje zespołem ekspertów, którzy uruchomią centrum badawcze, gdzie szkolić się będzie nowe pokolenie nowoczesnych naukowców środowiskowych wykorzystujących najnowsze technologie satelitarne i rozwiązujących naglące problem...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 KagjuCzy wiesz że...? Szugseb kagju (język angielski. Shugseb Kagyu) - szkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. ośmiu mniejszych szkół kagju, wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) Pagmodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założył ją Gjergom Czenpo Szonnu Drakpa (transliteracja Wyliego. gyer sgom chen po gzhon nu grags pa, 1090-1171), jeden z ośmiu głównych uczni Pamodrupy. Był on założycielem klasztoru w Nyiphu. Gelug (Transliteracja Wyliego dge lugs pa; nazwa po tybetańskim oznacza system szlachetności) - jedna z czterech głównych tradycji (szkół, obrządków) buddyzmu tybetańskiego nauczających hinajanę, mahajanę i wadżrajanę. Tradycja również nazywana jest "Nową Kadampą" ze względu na to, że rdzeniem jej nauk są przekazy tradycji kadam, jest również zwana jako tradycja "Gandenpa" ponieważ pierwszym jej klasztorem był klasztor o nazwie Ganden założony w 1409 przez Tsongkhapę, a zwierzchnicy gelugpy to Ganden Tripowie pochodzący właśnie z tego klasztoru (obecnie klasztor Ganden funkcjonuje również na uchodźstwie w Indiach). Wyznawcami tradycji zwie się również żółtymi czapkami ze względu na charakterystyczne ceremonialne nakrycia głowy oznaczające rangę w edukacji monastycznej. Shangpa (albo Szangpa) - jedna z dwóch pierwotnych linii Kagyu, jednej z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Najważniejszym współczesnym przedstawicielem tej tradycji był Kalu Rinpocze (1905-1989), jeden z najwybitniejszym mistrzów Kagyu w XX wieku. Kagju (tyb.: བཀའ་བརྒྱུད་པ, Wylie: bka’ brgyud pa, ZWPY: Gagyü-pa) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Dzieli się na kilka podszkół o wspólnym rodowodzie i zbliżonych naukach, z których największą stanowi obecnie karma kagju, na czele której stoją karmapowie. III Gjalła Karmapa, Rangdziung Dordże (ur. 1284 w Dingri Langkor) – trzecia inkarnacja Karmapy, głowy szkoły Karma Kagyu, jednej z czterech najważniejszych szkół buddyzmu tybetańskiego. Zmarł w 1339 roku.
Ningma (རྙིང་མ་; transliteracja Wyliego: rnying ma) – jedna z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Tradycja ta uznawana jest za pierwszą tradycję buddyzmu tybetańskiego. Nazwę "kagju" jest skrótem tybetańskich słów "kabag shiji gju" (transliteracja Wyliego. bka' babs bzhi brgyud), które oznaczają "linię czterech przekazów instrukcji". Odnosi się to do głównych tantrycznych instrukcji zebranych przez mahasiddhę Tilopa:
Ponadto Tilopa uzyskał "bezpośredni przekaz" od buddy Wadżradhary. Mahasiddha Naropa instrukcje te w formie "Sześciu Jog Naropy" przekazał mistrzowi tybetańskiemu Marpa (1012-1097), założycielowi kagju w Tybecie. Unikalny "bezpośredni przekaz" od Wadżrajogini zwany Naro Khaczo kontynuowany jest w sakja i gelug. Marpa odbył trzy podróże do Indii i otrzymał również przekaz mahamudry od mahasiddhy Maitripy (1007-1077). Kolejnym dzierżawcą przekazu kagju w Tybecie został sławny jogin i poeta Milarepa (1052-1135), a po nim mnich Gampopa, zwanym również "Lekarzem z Dagpo" (1079-1153), który połączył przekaz z naukami kadam. Od mistrza tego mają swój rodowód wszystkie podszkoły kagju, które określa się wspólną nazwą dakpo kagju, które są opisane poniżej. Głównymi jidamami kagju tych mistrzów byli Guhjasamadża, Czakrasamwara, Hewadżra, i Wadżrawarahi Marpy, czy Gjalła Gjamtso Reczungpy, oraz jidam Biała Tara z kadam. Trophu kagju - szkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. ośmiu mniejszych szkół kagju, wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) Pagmodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założyli ją Gjal Tsha Rinczen Gon (transliteracja Wyliego. rgyal tsha rin chen mgon, 1118-1195) i Kunden Repa (transliteracja Wyliego. kun ldan ras pa, 1148-1217), którzy byli uczniami Pamodrupy.
Diamentowa Świnia (skt. Wadżrawarahi, tyb. Dordże Phamo) – dakini symbolizująca mądrość wszystkich buddów, ważna w tradycjach ningma i kagyu buddyzmu tybetańskiego. Za wcielenie Wadżrawahari uważana jest Jesze Tsogjal, uczennica i partnerka Guru Rinpocze. Ponadto w ramach tradycji karma kagju istnieje przekaz tybetańskiego mahasiddhy Orgjen Rinchen Pal (Orgjenpa, 1230 - 1309), twórcy jednego z spośród Ośmiu wielkich systemów praktyk Buddyzmu tybetańskiego, systemu zwanego Njendrub (tyb. Dorje Sumgyi Nyendrub, ang. the Approach and Accomplishment of the Three Vajras). Dzierżawcami tych nauk byli III Karmapa Rangdziung Dordże (1284-1339) i IV Karmapa Rolpe Dordże (1340 - 1383) . Nihilizm (od łac. nihil - nic) to pogląd filozoficzny częściowo lub całkowicie negujący sens życia. Jego najczęściej spotykaną formą jest nihilizm egzystencjalny, który głosi brak celu, znaczenia i wartości życia. Nihilizm moralny wyraża pogląd nieistnienia pewnych, ani absolutnych nie wychodzących poza abstrakcję wartości moralnych. Nihilizm przyjmuje również formy: epistemologiczną lub ontologiczną, które oznaczają odpowiednio, że poznanie nie jest w ogóle możliwe (skrajny sceptycyzm poznawczy) i nie istnieje żaden sposób otrzymania wiedzy pewnej (skrajny sceptycyzm metodologiczny) jak również zaprzeczenie istnienia jakiejkolwiek formy wiedzy pewnej, a w ontologii, że niektóre aspekty życia nie istnieją, jako takie, jak również, że nie istnieją konkretne obiekty będące desygnatami istniejących pojęć.
Milarepa (1052-1135 lub 1040-1123) - jeden z najsławniejszych joginów tybetańskich ze szkoły Kagyu, poeta, mistrz Buddyzmu Diamentowej Drogi, uczeń Marpy Tłumacza. Współcześnie tradycje kagju zawierają również przekazy ningma, takie jak jidamy Wadżrakilaja i Hajagriwa, dzogczen od III Karmapy Rangdziung Dordże przekazu Karma Nyinthik, ucznia Kumaradzy oraz Longczenpy, czy dzogczen tertona z drikung kagju Gjalłang Rinczen Phuntsog (1509-1557), twórcy unikalnego systemu Jang Zab "Praktyk Bardzo Dogłębnych Wizji", czy tertona Karma Czagme (1613-1678) odkrywcy przekazów sadhan oraz praktyki poła "przeniesienia świadomości" zebranych w systemie Namcie (transliteracja Wyliego. gnam-chos). W linii taklung kagju przekazy dzogczen pochodzą od tertona Czokgjur Deczen Lingpa (1829-1870), współzałożyciela ruchu rime, który odkrył termy zebrane w zbiorze Chokling Tersar np. unikalny przekaz dzogczen kategorii longde w termie Dzogchen Desum. Ponadto w kagju istnieją inne przekazy sarma, takie jak Kalaczakra i nauki kadam czy Biały Mahakala szkoły szangpa kagju. Terton Drogon Tsangpa Gyare (1161–1211)) z drukpa kagju odkrył unikalny przekaz mahamudry "Sześciu Wskazówek Jedynego Smaku" ukryty przez Reczungpę (1083-1161), ucznia Milarepy, który również podczas wizyt w Indiach uzyskał unikalne przekazy od tamtajszych mahasiddhów. Marpa Tłumacz (1012-1097) - wielki mistrz buddyzmu tybetańskiego, uczeń m.in. indyjskich mistrzów Naropy (1016-1100) i Maitripy (1007-1077), założyciel szkoły Kagyu w Tybecie, tłumacz wielu fundamentalnych tekstów buddyjskich.
Termy (język tybetański gter-ma) – nauki buddyzmu tybetańskiego zwane "Ukrytymi Skarbami". Są to ukryte w Tybecie, Bhutanie i rejonach sąsiadujacych w VII w. przez wielkich mistrzów dzogczen i wadżrajany "skarby" zawierająca przede wszystkim teksty buddyjskich nauk, relikwie, przedmioty rytualne, a w szczególności opisy i instrukcje tantr tzw. starożytnego przekazu (ningma) Maha Jogi, Anu Jogi i Ati Jogi z linią przekazu w osobie ich odkrywcy tj. tertona. Podszkoły kagjuInstrukcje kagju (bka' babs bzhi brgyud) związane z mahasiddhą Tilopa w buddyzmie tybetańskim dzieli na dwa odrębne linie przekazów: od Marpy Tłumacza (transliteracja Wyliego. mar pa, mar pa chos kyi blo gros; 1012-1097) i od Khjungpo Naldzior (transliteracja Wyliego. khyung po rnal 'byor; 1050-1140 lub 990-1139). Khjungpo Naldzior był joginem przekazów Niguma (którą była partnerką Naropy i mahasiddhinią przekazu kagju Tilopy) oraz dodatkowo przekazów mahasidhini Sukhasiddhi (którą była partenrką mahasiddhy Wirupa) oraz innych mahasiddhów, takich jak Maitripa, Rahula i Wadżrasanapa. Przekaz kagju od Khjungpo Naldzior zachował się do czasów obecnych głównie w szkole szangpa kagju. Przekazy od Marpy Tłumacza zwie się umowną nazwą "marpa kagju". Milarepa przekazał nauki Marpy dwóm głównym uczniom: Gampopie i Reczungpie. Przekazy od Reczungpy zwane są "reczung kagju". Szkoły kagju pochodzące od mistrza Gampopy zwane są dagpo kagju. Dagpo kagju historycznie podzieliło się na "cztery główne szkoły" oraz "osiem pomniejszych podszkół" wymienionych poniżej. Siunjata (pāli. suññata; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjonalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsǒng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) - pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu. Jest kluczowym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy, czyli dharmy, są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia czy definitywnego nieistnienia. Szkoły buddyzmu wczesnego, na ogół przyjmowały istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Niniejszy artykuł został napisany w całości z punktu widzenia buddyzmu mahajany.
Rime (Wylie: ris med - etymologicznie ris - granica, podział, med - bez, pozbawiony) to "ekumeniczny" ruch, który został zapoczątkowany w XIX wieku w Tybecie przez kilku wielkich mistrzów medytacji z trzech starszych szkół buddyzmu tybetańskiego: Sakja, Ningma i Kagyu. Cztery główne szkoły kagjuOsiem podszkół pagdru kagjuJedynymi dzisiaj istniejącymi szkołami dagpo kagju, które znacząco wpływają na obecny buddyzm są karma oraz drukpa, drikung, taklung, martsang i barom (przekaz pozostałych podszkół pagdru kagju został wchłonięty głównie przez tradycję ningma i gelug lub zanik z powodu najazdów mongolskich lub pobudek politycznych). Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu ludzi za religię, rzadziej za psychologię. Założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Jako religia buddyzm zalicza się do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
Taklung kagju - szkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. ośmiu mniejszych szkół kagju, wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) - Pagmodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założył ją Taklung Thangpa Taszi Pal (transliteracja Wyliego. stag lung bkra shis dpal, 1142-1210), inicjator klasztoru Taklung Jarthang znajdującego się 120 km na północ od Lhasy w Tybecie. Taklung Thangpa Taszi Pal był jednym z głównych uczniów Pagmodrupy i zrealizował Mahamudrę poprzez mistrzostwo nad "Sześcioma Jogami Naropy". Ponadto w linii taklung istnieją przekazy dzogczen od tertona Chokgyur Dechen Lingpa (1829-1870), współzałożyciela ruchu rime, który odkrył termy zebrane w zbiorze Chokling Tersar np. unikalny przekaz dzogczen kategorii longde w termie Dzogchen Desum. Przekazy te kontynuowane są w linii Chokling. Obecnie głową całej linii taklung oraz dzierżawcą linii Chogyura Lingpy jest J.Ś. Pakciok Rinpocze. J.Ś. zajmuje również stanowisko opata klasztoru Chapagaon w południowej dolinie Katmandu w Nepalu oraz jest głową klasztoru Riwoche w prowincji Dokham w Tybecie. J.Ś odwiedza również regularnie Polskę prowdząc nauki kagju w grupie uczni we wspólnocie buddyjskiej Rangjung Yeshe Grupa Polska. Madhjamaka tradycji kagju
 Tradycja kagju posiada wiele unikalnych i kompletnych dzieł nad studiami buddyjskich doktryn filozoficznych. Znaczące jest to, że głównymi autorami tych dzieł byli karmapowie. W szczególności VIII karmapa Mikjo Dordże (1507 - 1554) jest autorem obowiązującej wykładni madhjamaki w tej tradycji. W swym głównym dziele "Pojazd Siddhów Dagpo Kagju" definiuje madhjamakę jako wolną od wszelkich skrajności, takich jak nihilizm czy eternalizm. Poddaje przy tym analizie dzieła Nagardżuny a krytyce poglądy zarówno nie-buddyjskie jak i buddyjskie, np. takich mistrzów jak Tsongkhapa, Dolpopa Sherab Gyaltsen (1292-1361), Gorampa Sonam Senge (1429-1489). Podział madhjamaki na poglądy swatantrika oraz prasangika określa jako jedynie dydaktyczny (w stopniowych etapach medytacji na siunjatę) i udawadnia, że wolność od wszelkich skrajności oraz punktów odniesienia (ang. reference points) madhjamików nie stoi im w sprzeczności z przekazem jogaczara nauk o naturze buddy, choc przekaz ten był w Tybecie niewłaściwie porównywany z czittamatrą, doktryną "Tylko Umysłu". Shangpa (albo Szangpa) - jedna z dwóch pierwotnych linii Kagyu, jednej z czterech głównych tradycji buddyzmu tybetańskiego. Najważniejszym współczesnym przedstawicielem tej tradycji był Kalu Rinpocze (1905-1989), jeden z najwybitniejszym mistrzów Kagyu w XX wieku.
Drukpa Kagju - szkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. "ośmiu mniejszych szkół kagju", wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) - Pagmodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założył ją ok. 1206 uczeń Lingchena Repy (Lingré Padma Dorjé, 1128-1188, uczeń Pamodrupy od którego przekaz nazywany był lingre kagju), terton Drogon Tsangpa Gjare Jeszie Dordże (transliteracja Wyliego. gtsang pa rgya ras ye shes rdo rje, 1161-1211), który wybudował klasztor Druk Sewa Jangchug Ling (Miejsce Odrodzonych Smoków Oświecenia). Główne dzieła karmapów studiów buddyjskich:
Przypisy
Pagdru kagju (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa bka’ brgyud) - szkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. czterech głównych podszkół kagju, wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) Pamodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170), który również był starszym bratem Ka Dampa Deshek (1122–1192), założyciela klasztory Katok tradycji ningma.
Mahasiddha (tyb. drub.thob), urzeczywistniony mistrz – w buddyzmie tybetańskim i hinduizmie tantrycznym termin określający oświeconych mistrzów ścieżki tantrycznej, którzy osiągnęli najwyższy poziom poznania, maha-siddhi, oznaczający najwyższą moc, osiągnięcie jedności z nienazywalną rzeczywistością, jak i również manifestujących to urzeczywistnienie (spełnienie) w wymiarze względnym, zjawiskowym.
Czy wiesz że...? beta Przejrzyste światło (ang.: Clear Light, tyb.: Ösel), inna nazwa "czyste światło" - termin stosowany w teorii buddyzmu tybetańskiego związany z Wadżrajaną. Termin Przejrzyste Światło jest synonimem pojęcia Natura Buddy stosowanego powszechnie w Mahajanie i jest potocznie rozumiany jako natura umysłu. Jednak nie jest to ścisłe rozumienie, gdyż należałoby wtedy zrównać "naturę umysłu" z "naturą buddy", co przez to oznaczałoby, że umysł jest buddą i nawiązywało do nauk filozofii Czittamatra, która jest krytykowana przez Madhjamakę.
Tummo (tyb., transliteracja Wyliego: gTum mo, wymawiane Tum-mo; skt. caṇḍālī), Joga Wewnętrznego Żaru, Joga Ciepła Psychicznego - praktyka religijna buddyzmu Diamentowej Drogi, związana z opanowaniem subtelnych energii przez medytacje na nadi (kanały energii), pranę (wiatry energii) i bindu (krople energii), charakteryzująca się ponadto wywoływaniem wielkiej ilości ciepła w ciele praktykującego, pozwalając mu żyć w skrajnie nieprzyjaznych warunkach zimna i doświadczenie błogości, co jest szczególnie ważne z punktu widzenia mahamudry łączącej doświadczenia błogości i pustki. Jest to praktyka wchodząca w skład Sześciu Jog Naropy.
Karmapa – jest zwierzchnikiem Karma Kagyu (Karma Kagju), największej z kilku buddyjskich linii przekazu, które tworzą szkołę Kagyu (Kagju), jedną z czterech głównych szkół buddyzmu tybetańskiego. Obecnie jest to najdynamiczniej rozwijająca się szkoła buddyzmu w Europie[potrzebne źródło].
Język tybetański to język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich. Jest językiem ojczystym Tybetańczyków. Używany w Tybecie, Syczuanie, Qinghai (regiony w granicach obecnej Chińskiej Republiki Ludowej) oraz w Bhutanie, Indiach, Nepalu, a także w diasporze Tybetańczyków rozproszonych m.in. w Norwegii, Szwajcarii, Republice Chińskiej, w USA. Posługuje się nim ok. 6,5 mln ludzi.
Dzogczen ( རྫོགས་ཆེན་ , wylie: rdzogs chen, skrót słowa tybetańskiego dzog pa czen po) - kompletny system nauk i praktyk w buddyzmie, związany z Wadżrajaną, prowadzący do oświecenia, obecny szczególnie w szkole Ningma buddyzmu tybetańskiego i przedbuddyjskiej tradycji Bon (Yungdrung Bon)
Jelpa kagju (transliteracja Wyliego. yelpa; język angielski Yelpa Kagyu) - podszkoła kagju buddyzmu tybetańskiego, jedna z tzw. ośmiu mniejszych szkół kagju, wywodzących się od ucznia Gampopy (1079-1153) Pagmodrupy (transliteracja Wyliego. phag mo gru pa rdo rje rgyal po, 1110–1170). Założył ją Drubthob Jesze Tsegpa (drub thob ye shes brtsegs pa, 1134-1194), który był uczniem Pamodrupy. Założył dwa klasztory Szar Jelphuk (shar yel phug) i Jang Tarna (byang rta rna dgon). Szkoła obecnie nieistniejąca a nauki jej głównie wchłonięte przez karma kagju.
Longczenpa (wylie. klong chen pa) - (1308-1364), Longczen Rabdziam, znany również jako Drime Yzer, był jednym z najbardziej znakomitych uczonych i mistrzów tradycji Ningma oraz odnowicielem Dzogczen. Ze względu na jego wkład dla historii Buddyzmu w Tybecie jest uważany obecnie wraz z Tsongkhapą i Sakja Panditą za główną postać Buddyzmu tybetańskiego, która jest niczym emanacją Mandziuśriego. Był autorem około 200 znamienitych dzieł, wśród których najbardziej znanymi są "Siedem Skarbnic" i "Trzy Trylogie" o tematyce Hinajany, Mahajany i Wadżrajany w ramach dziewięciu "pojazdów" przekazu "starożytnego (Ningma)". Longczenpa jest kluczową postacią obecnego pełnego przekazu nauk Dzogczen, gdyż był spadkobiercą Kumaradży, od którego posiadł pełny przekaz linii Wima Nyinthig Wimalamitry, a jako reinkarnacja Pema Lédrel Tsal posiadł pełen przekaz Khandro Nyinthig Padmasambhawy oraz oba te przekazy połączył w jeden system i skomponował do tego m.in. trzynastotomowy zbiór o nazwie Nyingtik Yabshyi (tłum. Cztery Działy Nyinthig, wylie. snying thig ya bzhi) oraz kompilację o nazwie Zabmo Yangtik, w której zawarte są dogłębne instrukcje z Wima i Khandro Nyinthig. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
