Kalawun - Polski Serwis Naukowy

Sajf ad-Din Kalawun al-Alfi al-Mansur, Qala'un, Kalavun (ur. 1222, zm. 10 listopada 1290) – mamelucki sułtan Egiptu.

Panowanie

Był z pochodzenia kipczackim turkiem. W wieku kilku lat sprzedano go w niewolę i uczyniono mamelukiem. W wyniku krwawych intryg pałacowych został najpierw emirem, a potem sułtanem. Jako emir wykazał się zdolnościami taktycznymi, niezbędnymi do utrzymania się na szczycie piramidy społecznej państwa mameluckiego. 29 października 1281 w krwawej bitwie pod Homs pokonał mongołów próbujących powstrzymać jego próby podporządkowania sobie Syrii. W efekcie Kalawum zhołdował liczne sułtanaty seldżuckie i potężne państwo Mosulu, rozciągając swoją władzę po Tygrys i Eufrat. W roku 1287, zdobył Laodyceę na Boemundzie VII, hrabi Trypolisu, dwa lata później zajął sam Trypolis. Jego najważniejszym celem było całkowite wyparcie krzyżowców z bliskiego wschodu. W 1290 poprowadził armię muzułmańską na Akkę, jednak nie dotarł pod mury miasta, zmarł podczas marszu wskutek zawału serca. Przed śmiercią zmusił dygnitarzy egipskich do przysięgi na wierność swemu synowi, Malikowi.

Emir, tytuł honorowy w świecie muzułmańskim, przysługujący potomkom Mahometa, wysokim dowódcom wojskowym w krajach Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki. Stopień wojskowy "admirał" pochodzi od zniekształconego amir al-bahr (dowódca morski). Również używane jest imię (Emir). W państwach islamu wódz, dowódca, książę.

Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza świata islamu niewolnicy, którzy kupowani byli przez muzułmańskich władców, sprowadzani na ziemie islamu, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.

Polityka wewnętrzna

Był zdolnym administratorem. Podczas jego rządów Egipt mamelucki rozciągał się od Sudanu do granic dzisiejszego Iraku, i był państwem zdolnym wystawić ogromną armię, złożoną z mameluckich niewolników. Jako pierwszy władca użył prochu strzelniczego jako broni. Sformowany przez niego osobisty korpus mameluków liczył około 12000 ludzi. Pieniądze na utrzymanie tak licznej armii czerpał on z wysokich podatków, danin od pobitych władców oraz prężnie rozwijającego się handlu. Aby zwiększyć dochody handlowe w roku 1288 wydał rozporządzenie zapewniające bezpieczeństwo genueńskim statkom przywożącym niewolników i inne dobra do Egiptu.

Bitwa pod Himsem miała miejsce 29 października 1281 r. Było to starcie pomiędzy armią mongolskich Ilchanidów pod dowództwem Mongkego Temura i sprzymierzonymi chrześcijanami, a armią sułtana Mameluków Kalawuna.

Połowcy (nazywani też Kipczakami lub Komanami, a ich zachodnia część zwana była Kumanami) – lud pochodzenia ałtajskiego, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Są spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kipczackim należy do grupy języków wschodniotureckich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.

Bibliografia

Chris Farman; Najazdy Mongołów : 1200-1300 Warszawa : "Amber", 1999. ISBN 83-7245-059-5