Kalendarium powstania warszawskiego - 10 sierpnia

10 sierpnia, czwartek

Powstanie warszawskie: generał Antoni Chruściel "Monter" (pośrodku) komendant Okręgu Warszawskiego AK oraz oficerowie Wydziału Propagandy Komendy Głównej AK, na dziedzińcu Poczty Głównej przy placu Napoleona, 10 sierpnia 1944.

Przy ul. Koziej 3/5 na Starym Mieście

Właz przy ul. Mazowieckiej

BBC nadaje ostrzeżenie we wszystkich językach europejskich pod adresem hitlerowców i osób pracujących w aparacie III Rzeszy. Było powtarzane dnia następnego. Jego treść brzmiała następująco:

Śródmieście – dzielnica Warszawy o granicach ustalonych w 1960 roku. 135 tys. mieszkańców. Obejmuje najstarszą część miasta (Stare Miasto i Nowe Miasto), a także zabudowę powstałą po II wojnie światowej w miejscu zniszczonych dzielnic.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Raporty otrzymane od dowódcy Polskiej Armii Krajowej walczącej w Warszawie stwierdzają, że niemieckie władze wojskowe nie tylko rozstrzeliwują polskich jeńców wziętych do niewoli podczas działań wojennych w stolicy, lecz również wbrew wszelkim zasadom humanitarnym i prawu międzynarodowemu traktują w najbardziej nieludzki sposób ludność cywilną Warszawy. Wojska niemieckie nachodzą całe dzielnice miasta, mordując z premedytacją mężczyzn, kobiety i dzieci, używając ich jako osłony dla swoich czołgów i wozów pancernych.
Ostrzega się niniejszym niemieckie władze wojskowe i cywilne oraz podległy im personel wojskowy i cywilny, że:
1) wszelkie osoby, zarówno wojskowe, jak i cywilne, odpowiedzialne za nakazywanie lub wykonywanie tych okrucieństw, będą odnalezione i należycie ukarane przez zwycięskie Narody Zjednoczone;
2) niemieckie władze wojskowe w strefie działań wojennych będą odpowiedzialne za bezpieczeństwo i odpowiednie traktowanie polskiej ludności cywilnej w ogóle, a wziętych do niewoli żołnierzy Polskiej Armii Krajowej w szczególności.

Jeszcze tego samego dnia, w sieniach hotelu „Saskiego” przy ulicy Koziej, Niemcy zamordowali stu kilkunastu polskich mężczyzn i chłopców.

Antoni Chruściel ps. Monter, Sokół, Cięciwa, Dozorca, Konar, Madej, Nurt, Ryż, Kaliński, Rzeczyca, Andrzej Smalawski, Adam (ur. 16 czerwca 1895 w Gniewczynie Łańcuckiej, zm. 30 listopada 1960 w Waszyngtonie) – polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego, komendant Okręgu Warszawa ZWZ.

Haberbusch i Schiele - istniejąca w latach 1846-1948 spółka i zakład produkcji piwa należący do firmy "Haberbusch i Schiele". Mieścił się na ul. Krochmalnej 59 w Warszawie; jego założycielami i właścicielami byli: Błażej Haberbusch, Konstanty Schiele i Henryk Klawe.

Oddziały Zgrupowania "Radosław" utrzymują ul. Okopową, Cmentarz żydowski na Okopowej i Stawki. Oddział kpt. "Gurta" zdobywa gmach wodociągów i kanalizacji przy placu Starynkiewicza 5. Zgrupowanie baonu Chrobry II opanowuje Browar Haberbuscha (ul. Grzybowska/Krochmalna). Rejon Woli: ul. Żelazna, Grzybowska, Wronia i Ciepła w rękach polskich. Umocnienie oddziałów na Powiślu. W nocy, nad Śródmieściem i Mokotowem, samoloty brytyjskie dokonują udanych zrzutów amunicji i broni odebranych przez polskie oddziały.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.

Na miasto spada wysoka ilość niemieckich ulotek zatytułowanych Ultimatum dla ludności Warszawy wzywających mieszkańców do opuszczenia stolicy. Po raz pierwszy użycie przez Niemców moździerza "Karl" (kal. 610 mm, waga pocisku 2200 kg). Ostrzeliwują elektrownię na Wybrzeżu Kościuszkowskim, jednak pracownicy jej nie opuszczają, nadal dostarczając prąd Warszawie.

29 Dywizja Grenadierów SS (1 rosyjska) (niem. Waffen-Grenadier Division der SS (russische Nr. 1)) – kolaboracyjny związek taktyczny Waffen-SS złożony z żołnierzy Rosyjskiej Wyzwoleńczej Armii Narodowej (RONA) formowany pod koniec II wojny światowej.

BBC (skrót od British Broadcasting Corporation, Brytyjska Korporacja Nadawcza) – główny brytyjski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny, największa tego rodzaju instytucja na świecie.

Z raportu w dzienniku bojowym 9. Armii niemieckiej: W Warszawie nasz grupy szturmowe posuwają się powoli. Powstańcy wzmacniają swoje punkty oporu. "Grupa Kamiński" walczy jeszcze na Ochocie: wydaje się, że chwilowo rabunek jest dla niej ważniejszy.

Przypisy

http://pl.wikipedia.org/wiki/Egzekucje_w_ruinach_Opery_Narodowej#Masakra_na_ulicy_Koziej