Kalifornia Dolna Południowa - Polski Serwis Naukowy

Kalifornia Dolna Południowa (hiszp. Baja California Sur) – stan w północno-zachodnim Meksyku, położony na Półwyspie Kalifornijskim. Graniczy ze stanem Kalifornia Dolna na północy, oblewają go wody Pacyfiku od zachodu i Zatoki Kalifornijskiej od wschodu. Stolicą stanu jest miasto La Paz.

Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Podział administracyjny

Stan dzieli się na 5 gmin (hiszp. municipios).

Historia

Obszar ten uzyskał status dystryktu federalnego w 1887 r., w 1931 r. został terytorium federalnym, a w 1974 r. stał się pełnoprawnym stanem.

Warunki geograficzne i klimatyczne

Kalifornia Dolna Południowa położona jest w południowej części Półwyspu Kalifornijskiego. W skład stanu wchodzą także liczne wyspy, takie jak: Natividad, Magdalena i Santa Margarita położone na Pacyfiku oraz San Marcos, Coronados, Carmen, Monserrat, Santa Catalina, Santa Cruz, San Diego, San José, San Francisco, Partida, Espíritu Santo i Cerralvo leżące na wodach Zatoki Kalifornijskiej. Kalifornia Dolna Południowa ma bardzo długą linię brzegową, która liczy ok. 2000 km.

Przemysł włókienniczy – gałąź przemysłu lekkiego zajmujący się przetwórstwem surowców na włókna, tkaniny, dzianiny itp., obejmuje między innymi, przędzalnictwo, tkactwo, dziewiarstwo oraz w przypadku przetwórstwa włókien łykowych – roszarnictwo.

Kukurydza zwyczajna (Zea mays L.) - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Należy do zbóż. Pochodzi z Meksyku. Praktycznie nie występuje w formie dzikiej.

Klimat jest łagodny, średnie temperatury w styczniu sięgają od 13 °C (w nocy) do 24 °C (w dzień). W lipcu temperatura wynosi od 32 °C (podczas dnia) do 27 °C (w nocy). Opady są skąpe, średnia opadów wynosi od 30 do 60 cm rocznie.

Krajobraz jest w większości górzysty, występują suche lasy tropikalne.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Uchatka kalifornijska (Zalophus californianus) – ssak morski z rodziny uchatkowatych często nazywany lwem morskim. Jest jednym z najinteligentniejszych płetwonogów.

Gospodarka

Głównymi ośrodkami rolniczymi stanu są La Paz oraz Comondú. Uprawia się tu głównie: pszenicę, kukurydzę i fasolę. W przemyśle zatrudniona jest około jedna piąta ludności. Główne branże przemysłu obejmują: włókiennictwo, przemysł spożywczy (przeróbka ryb i konfekcjonowanie soli). Na terenach leżących w dużej odległości od miast hoduje się bydło.

Kalifornia Dolna (hiszp. Baja California) – stan w północno-zachodnim Meksyku położony na Półwyspie Kalifornijskim. Graniczy ze stanami Kalifornia Dolna Południowa, Sonora oraz ze Stanami Zjednoczonymi (stany Kalifornia i Arizona). Na zachodzie oblewają ją wody Pacyfiku a na wschodzie Zatoki Kalifornijskiej. Stolicą stanu jest miasto Mexicali.

Półwysep Kalifronijski (hiszp. Baja California) - półwysep w północno-zachodnim Meksyku nad Oceanem Spokojnym. Rozciąga się na przestrzeni 1250 km od miasta Tijuana na północy aż po Przylądek Świętego Łukasza (Cabo San Lucas) na południu. Oddziela Zatokę Kalifornijską od Pacyfiku.

Stan Kalifornia Dolna Południowa posiada bogate łowiska ryb. Poławia się tu głównie: tuńczyki krewetki i homary.

Ważnym źródłem utrzymania mieszkańców jest turystyka. Miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów jest Zatoka Sebastián Vizcaíno; można tu spotkać szarego wieloryba, liczne stanowiska fok, a także lwów morskich i słoni morskich. Atrakcjami turystycznymi pozostają również długie plaże i rejsy dla wędkarzy (głównie w Los Cabos).

Pszenica zwyczajna (Triticum aestivum L.) – gatunek zbóż z rodziny wiechlinowatych. Jest kosmopolityczną rośliną uprawną, której największe uprawy znajdują się w Europie, wschodniej Azji oraz Indiach, obu Amerykach a także Australii. Pochodzi z Bliskiego Wschodu. Występuje w szeregu odmian, zarówno jarych jak i ozimych.

Homary (Nephropidae) - rodzina skorupiaków należąca do rzędu dziesięcionogów. Poławiane gospodarczo na dużą skalę. Są źródłem mięsa, zaliczanym do owoców morza.

Stan z resztą kraju ma dogodne połączenia, m.in. za pomocą promów. Istnieją tu liczne przystanie morskie i porty (ponad 20 portów). Międzynarodowe lotniska znajdują się w La Paz i w Santa Rosa.

Główne miasta

Cabo San Lucas

Ciudad Constitución

Ciudad Insurgentes

Colonia del Sol

Guerrero Negro

La Paz

Las Veredas

Loreto

El Pescadero

San José del Cabo

Santa Rosalía

Galeria

Copalquin (Cataviña)

Oaza Mulege

Bydło, rogacizna - ogólna nazwa zwierząt hodowlanych z rodziny krętorogich. Hodowane są dla uzyskania z nich żywności (mleko, mięso, tłuszcz) oraz innych surowców (głównie skóra). Wiele z nich jest wykorzystywanych również jako siła pociągowa.

Gminy Meksyku – gmina (municipio) jest drugim szczeblem podziału administaracyjnego w Meksyku. Pierwszym szczeblem jest stan (estado). W Meksyku jest obecnie 2438 gmin. Są one utworzone na podstawie 115 Artykułu Konstytucji Meksyku z 1917 roku.

Misja San Ignacio

Pelikan na wybrzeżu Mulegé

Linki zewnętrzne

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Kalifornia Dolna Południowa

Mapy, zdjęcia Kalifornii Dolnej Południowej (ang.)