Kamera wojny i domen - Polski Serwis Naukowy

Kamera wojny i domen (niem. Kriegs- und Domänenkammer) – lokalny, kolegialny organ administracji publicznej w Królestwie Prus XVIII wieku. Zwane były też kamerami wojenno-ekonomicznymi. Sprawowały władzę na obszarze departamentów kamer.

Powstanie

W 1644 r. została utworzona stała armia podlegająca wyłącznie rozkazom elektora - Fryderyka Wilhelma I (lata 1640-1688). Sprawą zaopatrzenia wojska zajmowały się komisariaty wojenne, od lat 60. XVII w. będące urzędami o charakterze stałym. Od 1684 r. przystąpiono do przekształcenia tego jednostkowego urzędu, w kolegialny urząd zarządu terytorialnego - kamery wojny (niem. Kriegskammer).

Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.
Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego.

Później, w pierwszym dziesięcioleciu panowania, króla Prus Fryderyka Wilhelma I (lata 1713-1740) zostały połączone z kamerami domen w kamery wojny i domen. Przy czym regułą było, że w każdej prowincji była jedna kamera, z wyjątkiem Prus Wschodnich gdzie były dwie. Ich rola zdominowała inne urzędy o charakterze stanowym lub terytorialnym. Stały się politycznym narzędziem absolutyzmu i podstawowym organem zarządu krajem. W XVIII w. pruskie urzędy w pełni podlegały władzom centralnym.

Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.
Monarchia absolutna, absolutyzm – forma rządów występująca przede wszystkim we wczesnonowożytnej oraz starożytnej monarchii (przykładem starożytnej monarchii absolutnej może być ustrój Cesarstwa Rzymskiego) oraz mające ją uzasadnić doktryny polityczne.

Rola administracyjna

Nadzorowały władze w miastach, powiatach i dobrach królewskich. Na ich stali prezydenci (zwani czasem dyrektorami lub prezesami, zależnie od sposobu tłumaczenia terminów niemieckich). Zajmowały się: administracją, wojskiem, policją, finansami, zarządem dóbr państwowych, sądownictwem w sprawach skarbowych, policyjnych i administracyjnych.

Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu, położone w centralnej Polsce na zachodzie Równiny Piotrkowskiej, będące siedzibą powiatu grodzkiego. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Nazwa Piotrkowa w innych językach brzmi: język rosyjski – dziś Пётркув-Трибунальски, za czasów Królestwa Polskiego – Петроковъ; jidysz – פּעטריקעװ, Petrikew; język niemiecki – Petrikau. Liczba ludności w grudniu 2009 – 77 810 osób.
Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego. Centralne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej, którą tworzy wraz z Ostrowem Wielkopolskim. Siedziba diecezji kaliskiej.

Wskutek osobistej ingerencji Fryderyka II w sprawy kraju (który wydawał tzw. nakazy gabinetowe), wzrosła rola prezydentów kamer, którzy otrzymywali polecenia bezpośrednio od króla i byli przez niego kontrolowani z pominięciem rządu centralnego - Generalnego Dyrektorium (zwanego czasem Generalnym Dyrektoriatem).

Kamery wojny i domen wykonywały całość spraw administracyjno-skarbowych w departamentach z wyjątkiem zastrzeżonych dla rejencji, które zajmowały się głównie wymiarem sprawiedliwości. W ramach kamer wojny i domen wydzielono deputacje sądowe, które toczyły nieustanne spory kompetencyjne z rejencjami. Wynikało to z ograniczenia kompetencji dawnych urzędów przez nowo powstające kamery. Dla poszczególnych prowincji wydawano tzw. Ressort - Reglement, w których rozgraniczano czynności tych dwóch instytucji lokalnych.

Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.
Elektorzy Rzeszy, elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego, (łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) - książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji króla rzymskiego (niemieckiego) i cesarza rzymsko-niemieckiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)