Kamienica Carla Meinhardta w Bydgoszczy

Szczyt budynku

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Ulica Gdańska w Bydgoszczy

Kamienica Carla Meinhardta w Bydgoszczy – kamienica położona w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej 27.

Położenie

Budynek stoi w zachodniej pierzei ul. Gdańskiej, naprzeciw Placu Wolności.

Historia

Kamienicę wzniesiono w latach 1908-1909 dla restauratora Carla Meinhardta w miejscu dawnej willi Georga Minde-Poueta, gdzie znajdowała się pierwsza siedziba Biblioteki Miejskiej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Maszkaron, maskaron (z wł. mascherone, w fr. mascaron) – rzeźbiarski detal architektoniczny w formie ludzkiej, zwierzęcej lub fantazyjnej głowy. Często o groteskowych rysach, fantazyjnej fryzurze. Stosowany jako ozdoba np. kapitelu, wspornika. Najbardziej znane w Polsce są maszkarony na krakowskich Sukiennicach, a w Europie – na katedrze Notre-Dame w Paryżu.

Budynek został zaprojektowany przez architekta bydgoskiego Alfreda Schleusenera. Do dnia dzisiejszego wyróżnia się w ciągu zabudowy jako jedna z kamienic o wielkomiejskim charakterze. Początkowo miała bardzo bogato zdobioną elewację, jak i wnętrza. 19 stycznia 1934 r. ze szczytu budynku z wysokości 20 m spadła figura zdobiąca elewację i zabiła dwie osoby. Następstwem tego wypadku było usunięcie z budynku wszystkich figur i dekoracji oraz przystąpienie do ogólnomiejskiej akcji usuwania z budynków wszystkich „niepotrzebnych” gzymsów i figur.

Modernizm - ogólne określenie prądów w architekturze światowej rozwijających się w latach ok. 1918-1975, zakładających całkowite odejście nie tylko od stylów historycznych, ale również od wszelkiej stylizacji. Architektura modernistyczna opierała się w założeniu na nowej metodzie twórczej, wywodzącej formę, funkcję i konstrukcję budynku niemal wyłącznie z istniejących uwarunkowań materialnych.

Kamienica – miejski budynek mieszkalny, murowany z cegły lub kamienia, przynajmniej jednopiętrowy. Kamienicą określa się zazwyczaj budynek stojący w zwartym szeregu innych domów, jeśli tak nie jest, to kamienica odróżnia się brakiem dużych okien na jednej z jej ścian (jest to związane z tym, że podczas budowy przewidywano w tym miejscu inny budynek lub taki budynek istniał, ale został wyburzony).

W okresie międzywojennym budynek należał do współwłaściciela fabryki obuwia Behring, Jana Ostrowskiego. Od lat 20. w parterze mieści się apteka „Centralna". Jej pierwotny wystrój w całości przygotował Jakub Hechliński, bydgoski projektant mebli. W tym czasie w budynku mieścił się również zakład leczniczy doktora Szymańskiego proponujący kąpiele, masaże i gimnastykę. W latach 30. kąpiele zwykłe, lecznicze i hydroterapię prowadził tu „Sanitas". W budynku mieściła się także farbiarnia „Barwa” prowadzona przez rodzinę Kłamajskich.

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr Witolda Bełzy w Bydgoszczy – biblioteka publiczna w Bydgoszczy mieszcząca się w zabytkowych budynkach położonych między Starym Rynkiem, a ul. Długą.

Gzyms – element architektoniczny w postaci poziomej, zwykle profilowanej listwy wystającej przed lico muru, która chroni elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową. Nierzadko pełni też funkcję ozdobną. W tym ostatnim przypadku gzyms tworzyć może kilka profilowanych listew z dodatkowymi ozdobami umieszczonymi nad lub pod listwami.

W latach 40. kamienicę przebudowano według projektu Alfreda Schleusenera, zaś po II wojnie światowej kamienica doczekała się remontu dopiero w 1974 r. przed planowaną wizytą w mieście I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. Przy tej okazji z fasady usunięto wszystkie rzeźby i zdobienia.

Winda (dźwig szybowy) – urządzenie podnoszące (dźwignica) zainstalowane na stałe, obudowane szybem (zamkniętym lub częściowo otwartym) w konstrukcji żelbetowej, murowanej lub stalowej przeszklonej lub obudowanej innymi materiałami, obsługujące ustalone poziomy, posiadające kabinę, poruszającą się pomiędzy prowadnicami, których pochylenie w stosunku do pionu wynosi mniej niż 15 stopni, służące do transportu osób lub towarów lub też samochodów.

Edward Gierek (ur. 6 stycznia 1913 w Porąbce (ob. dzielnica Sosnowca), zm. 29 lipca 2001 w Cieszynie) – polski polityk, działacz komunistyczny, w latach 1970–1980 I sekretarz KC PZPR; mąż Stanisławy, poseł na Sejm PRL I, II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji, ojciec Adama.

W 2003 r. kamienicę gruntownie odrestaurowano przywracając elewacji sztukatorską dekorację. Z okazji ukończenia remontu, redakcja lokalnego oddziału "Gazety Wyborczej", która posiada w budynku swoją siedzibę, zorganizowała pierwsze Święto Ulicy Gdańskiej.

Architektura

Budynek zaprojektowano w stylu wczesnego, historyzującego modernizmu. Wzniesiono go na rzucie podkowy, ze środkową częścią eksponowaną od ul. Gdańskiej. Po renowacji w 2003 r. elewacja budynku posiada odtworzone sztukatorskie zdobienia, m.in.: pełnoplastyczne figury aniołów w partii szczytowej, nagie postacie, maszkarony i małpki. Na balkonach odtworzono ozdobne, kute balustrady.

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Gazeta Wyborcza (oficjalny skrót GW) — wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny, wydawany w Warszawie - nieprzerwanie od 8 maja 1989 roku - przez koncern medialny Agora SA, zajmujący drugą[2] pozycję na rynku pod względem średniego nakładu jednorazowego.

We wnętrzu zachowała się czynna do dzisiaj zabytkowa winda oraz fragmenty pierwotnej sztukaterii. Na zapleczu apteki „Centralna” zachowały się zabytkowe przyrządy farmaceutyczne, m.in. waga, kieliszek do płukania oka, otwieracz do butelek i moździerz.

Galeria

Figury

Dwudziestolecie międzywojenne (albo okres międzywojenny w Polsce) – okres między odzyskaniem niepodległości przez Polskę (11 listopada 1918) a wybuchem II wojny światowej (1 września 1939).

Front

Figury

Zdobienia

Zobacz też

Ulica Gdańska w Bydgoszczy

Śródmieście (Bydgoszcz)

Przypisy

↑ Piórek Magda: Salon miasta. [w.] Kalendarz Bydgoski 2006
↑ Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003

Bibliografia

Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003

Piórek Magda: Salon miasta. [w.] Kalendarz Bydgoski 2006